Daily Archives: 16/03/2018

Χαρούπι [Α’ μέρος]

Σε προηγούμενες αναρτήσεις μας έχουμε επανειλημμένα αναφερθεί στην σπουδαιότητα του γεωργό-κτηνοτροφικού τομέα στην πατρίδα μας. Αποτελεί μια τεράστια πηγή πλούτου η οποία -σε ένα πρώτο επίπεδο ανάπτυξης- θα μας οδηγήσει να αποχτήσουμε αυτάρκεια σε γεωργικά και ζωικά προϊόντα (γάλα, τυρί, κρέας) και σε ένα δεύτερο θα οδηγήσει σε εξαγωγές. Εξαγωγές που σημαίνει μείωση του αρνητικού εμπορικού ισοζυγίου από την αξιοποίηση των στρατηγικών τομέων της οικονομίας μας όπως είναι και αυτός της γεωργίας δεδομένου ότι χώρες με ψυχρά κλίματα όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Πολωνία κλπ δεν μπορούν να καλλιεργήσουν π.χ. σόγια (σημ. εννοώ φυσικό σπόρο και όχι μεταλλαγμένο), λούπινο κλπ.

Άλλωστε, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής [1], το 2009 πληρώσαμε ως χώρα για εισαγωγές τροφίμων (κρέατα νωπά, γάλα, τυρί, ψάρια, δημητριακά, φρούτα, κτηνοτροφές κλπ.) 4,9 δις. ευρώ. Το αντίστοιχο ποσό για την εισαγωγή αυτοκινήτων οικιακής χρήσης ήταν 2,3 δις ευρώ.

Η σπουδαιότητα ανάπτυξης της γεωργίας και κτηνοτροφίας

Αξίζει για μια ακόμη φορά να καταγράψουμε τι σημείωνε σχετικά με τα ανωτέρω ο χημικός, ερευνητής, διευθύνων σύμβουλος και ιδιοκτήτης της ΧΡΩ.ΠΕΙ. Σωτήρης Σοφιανόπουλος μετά από πολυετής έρευνες με σκοπό την ανάπτυξη της παραγωγής στην Ελλάδα σε όλους τους τομείς, ξεκινώντας βέβαια από τον πρωτογενή τομέα της γεωργίας και κτηνοτροφίας (σημ. που πρωτίστως έχει ανάγκη φθηνών ζωοτροφών). Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα η πατρίδα μας εισάγει ετησίως 500.000 τόνους σόγιας κυρίως για ζωοτροφές. Έγραφε, λοιπόν, ο Σωτ. Σοφιανόπουλος:

‘’… το θέμα διατροφής των ζώων είναι το κυρίως μέλημα της ανθρωπότητος και απασχολεί όλους τους επιστήμονες της γης το πώς θα κάνουν περισσότερες και φθηνότερες ζωοτροφές. Η ζωοτροφή είναι εκείνο το προϊόν από το οποίο εξαρτώνται οι τύχες της ανθρωπότητας. Τα σοβαρότατα προβλήματα επιβίωσης που αντιμετωπίζουν πολλοί πληθυσμοί της Αφρικής, της Ν. Αμερικής και της Ασίας οφείλονται ακριβώς στην έλλειψη αυτών των προϊόντων. Ο καθένας πρέπει να κατανοήσει ότι αυτό που έχει ανάγκη μία χώρα, πριν ακόμη και από την υψηλή τεχνολογία, είναι πολλές και φθηνές ζωοτροφές, οι οποίες θα δώσουν φθηνό γάλα, το σπουδαιότερο προϊόν του κόσμου και ως εκ τούτου φθηνό τυρί, κρέας, αυγά, δηλ. το πρωτεϊνικό μέρος της διατροφής του ανθρώπου, άνευ της οποίος ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει…’’

Και συνεχίζει: ”…θέλω λοιπόν να τονίσω ότι ο Έλλην ποιμένας πρέπει να γίνει καταρτισμένος κτηνοτρόφος. Μονό έτσι θα πλουτίσει η τάξη των αγροτών και κτηνοτρόφων, που ενώ είναι οι στυλοβάτες της οικονομίας και της κοινωνίας μας είναι παντελώς εγκαταλελειμμένοι από το κράτος. Μόνο έτσι θα πλουτίσει και θα γεμίσει με πληθυσμό η ελληνική επαρχία, που τώρα ερημώνει. Μόνον έτσι θα κερδίσει η χώρα μας αστρονομικές ποσότητες χρημάτων που τώρα ξοδεύει για να εισάγει ζωτικά προϊόντα όπως γάλα, τυρί και ζωοτροφές από ξένες χώρες, ενώ κάλλιστα η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι τουλάχιστον αυτάρκης στα προϊόντα αυτά λόγω κλίματος και φυσικού πλούτου…”

Δένδρο Χαρουπιάς

Η χαρουπιά

Με το παρόν άρθρο μας θα μελετήσουμε ένα σημαντικό δένδρο της Ελλάδας του οποίου ο καρπός έχει μεγάλη διατροφική αξία και μπορεί να επεξεργαστεί ώστε να προσφέρει ποικιλία προϊόντων. Πρόκειται για την Χαρουπιά.

Το σπουδαίο αυτό δένδρο και τις δυνατότητές του θα προσεγγίσουμε με την βοήθεια του πονήματος του Σωτήρη Σοφιανόπουλου ‘’Οι ‘’Άγνωστες’’ πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδος και η πολιτική τους σημασία’’. Οι επισημάνσεις με bold και οι υπογραμμίσεις είναι δικές μας ενώ στο τέλος του άρθρου υπάρχει παράρτημα με σημειώσεις καθώς και υποσημειώσεις με βιβλιογραφία και σχετικές συνοπτικές επεξηγήσεις.

Γράφει, λοιπόν στο πόνημα του ο Σ.Σ.:

Χαρουπιά

Το χαρούπι είναι ένας καρπός, τον οποίο παράγει το δένδρον χαρουπιά (1) και είναι διαδεδομένο από το μέσον της Ελλάδος μέχρι και την Κρήτη. Οι μεγάλες ποσότητες, λόγω κλιματολογικών συνθηκών, υπάρχουν στην Κρήτη και στα παράλια της Πελοποννήσου και στα νησιά. Το χαρούπι είναι ένας καρπός που ξεραίνεται επάνω στο δένδρο και όταν πλέον ωριμάσει και πέσει δεν χρειάζεται ξήρανση. Υπάρχουν μεγάλες χαρουπιές, οι οποίες μπορούν να αποδώσουν μέχρι 1 τόνο χαρούπια. Ο καρπός αυτός αποτελείται από 10% κουκούτσια και 90% σάρκωμα. Στο σάρκωμα συμπεριλαμβάνεται και ο φλοιός. Το κουκούτσι του χαρουπιού είναι ένα προϊόν που το χρησιμοποιούνε για αρίστης ποιότητος κόλλες, φωτογραφικά φιλμ, οι Ελβετοί δε έχουν παραγάγει εξ αυτού και ένα παιδικό φάρμακο κατά της διάρροιας. Η χαρουποκαλλιέργεια έσωσε πολλούς ανθρώπους επί Κατοχής (2), διότι το σάρκωμα του χαρουπιού παράγει ένα σιρόπι, το οποίο είναι ζαχαροειδές με μεγάλη θρεπτική αξία (4 θερμίδες περίπου το γραμμάριο).

Υπήρχαν διάφορες βιοτεχνίες στην Κρήτη και ακόμη υπάρχουν, όπου διαχωρίζουν τα κουκούτσια από το σάρκωμα σε ειδικές μηχανές, τα δε κουκούτσια τα εξάγουν, το δε σάρκωμα χρησιμοποιείται ως ζωοτροφή. Πιο επισταμένες όμως έρευνες περί τον χρήσιμο αυτόν καρπό συνάντησαν την αντίδραση του ελληνικού κράτους. Όταν ένας κ. Καραμάνογλου εφηύρε ένα καταπληκτικό προϊόν που είναι καλύτερο της σοκολάτας και εύγευστό σχεδόν όσο η σοκολάτα, το ελληνικό κράτος αντί να δώσει συγχαρητήρια, τον εκυνήγησε γιατί τάχα ενόθευε την εισαγόμενη σοκολάτα και του έκαναν ατέλειωτα δικαστήρια μέχρι που τον κατέστρεψαν οικονομικά. ‘Όταν την δεκαετία του 1970 η εταιρία Tate & Lyle θέλησαν να κάνουν μία εταιρία εδώ για να εκμεταλλευθούν το χαρούπι δεν τους το επιτρέψαμε. Είχα μιλήσει με τον γενικό διευθυντή της εταιρίας, που ήταν Έλλην, και ενθυμούμαι ότι μου έλεγε ότι δεν μπορούσε να καταλάβει το ελληνικό κράτος. (3)

***

Τα χαρούπια [2] γίνονται καφέ και ξυλώδη όταν ωριμάσουν…

 

Τα στρατηγικά πλεονεκτήματα που αφήνουμε ανεκμετάλλευτα αξιοποιούν άλλες χώρες με πολύ δυσμενέστερές συνθήκες στην γεωργία τους [3] 

Το 1955 ο πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπεν Γκουριόν εκφωνεί μια ιστορική ομιλία όπου μεταξύ των άλλων επισημαίνει πως οι άνθρωποι και το κράτος του Ισραήλ θα δοκιμαστούν στο Νεγκέβ (πρόκειται για μια έρημη ή ημιέρημη περιοχή του Ισραήλ που καταλαμβάνει το 55% της έκτασής του στο νότιο μέρος του) και είναι εκεί που θα κριθεί η τύχη τους. Πίστευε πως μόνο με την κοινή προσπάθεια εθελοντών και τον κρατικό σχεδιασμό θα μπορούσε να εκπληρωθεί ο μεγάλος στόχος της κατοίκησης στο άγριο περιβάλλον της ερήμου και της καλλιέργειας σε αυτό.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1959 μια παρέα Ισραηλινών ξεκινάει την προσπάθεια καλλιέργειας στην περιοχή, μεταξύ αυτών και ο 70χρονος σήμερα Άμνον Νάβον. Το νερό, όσο υπήρχε στο υπέδαφος, ήταν πολύ αλμυρό και οι θερμοκρασίες το καλοκαίρι ξεπερνούσαν τους 45 βαθμούς, φτάνοντας το χειμώνα και τους -5. Βλέποντας το αδιέξοδο, ο αρχηγός της κοινότητας αποφάσισε να επισκεφθεί τον ίδιο τον Μπεν Γκουριόν, φανερώνοντάς του ότι, αφού κανείς δεν πίστευε στο όραμά τους, η προσπάθειά τους να καλλιεργήσουν την έρημο ήταν καταδικασμένη να μείνει αβοήθητη και να αποτύχει. Την ίδια στιγμή, λέει ο Άρον Νάβον, ο Μπεν Γκουριόν έγραψε επιστολές προς όλους τους οργανισμούς και τις υπηρεσίες, προκειμένου να παράσχουν κάθε είδους βοήθεια στους τολμηρούς φερέλπιδες αγρότες.

Και πράγματι, το 1964 τοποθετήθηκαν εκεί τα πρώτα συστήματα στάγδην άρδευσης, τα παρθενικά στην έρημο, τα οποία άφηναν στα φυτά τρεις φορές περισσότερο νερό από κάθε άλλο σύστημα άρδευσης. Όταν το πείραμα πέτυχε κι οι πρώτες καλλιέργειες πιπεριάς ήταν γεγονός, άρχισαν να καταφθάνουν στην περιοχή αγρότες κι επιστήμονες πρώτα απ’ όλο το Ισραήλ και έπειτα απ’ όλο τον κόσμο, για να δουν «τη μεγαλύτερη επανάσταση που έγινε ποτέ στη γεωργία», σύμφωνα με τον κ. Νάβον, την καλλιέργεια της ερήμου.

Σήμερα, στην περιοχή ζουν 600 οικογένειες, καλλιεργώντας σε 3.500 εκτάρια γης 150.000 τόνους λαχανικών, κυρίως ντομάτες και πιπεριές, που προορίζονται για εξαγωγή στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Συνολικά, στην περιοχή του Κεντρικού Αραβά, στην οποία το κράτος του Ισραήλ επενδύει πολλά για την αξιοποίησή της, υπάρχουν σήμερα εφτά κοινότητες με 3.000 κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνται με την καλλιέργεια της γης, τη βιολογική γεωργία, την ιχθυοκαλλιέργεια και τις τουριστικές υποδομές. Παρότι άνυδρη, η γη του Αραβά παράγει, χάρη στα κατάλληλα συστήματα άρδευσης, το 65% των φρέσκων λαχανικών και το 13% των ανθέων του Ισραήλ, δραστηριότητα όχι απαραίτητα προσοδοφόρα, εξαιτίας του μεγάλου κόστους παραγωγής και μεταφοράς των προϊόντων στο εξωτερικό. «Η γεωργία είναι τρόπος ζωής, όχι ευκαιρία πλούτου», μας είπε χαρακτηριστικά ο Σινιντάν Κο, στο θερμοκήπιο του οποίου είχαμε κόψει μερικές εξαιρετικά εύγεστες πράσινες πιπεριές. Πλέον τούτων υπάρχουν τεράστιες τεχνητές καλλιέργειες όπως το φοινικόδασος που εκτείνεται στην παραμεθόριο με την Ιορδανία.

Καρπός χαρουπιού πριν και μετά την ωρίμανσή του [4]

Η λύση του προβλήματος νερού στο Ισραήλ

Στην περιοχή του Αραβά η ετήσια βροχόπτωση είναι μόλις 20mm. «Εάν δεν δουλέψει το σύστημα του νερού, έχουμε πεθάνει!», μας λέει ο Άλον Γκάντιελ, διευθυντής του Συμβουλίου Έρευνας και Ανάπτυξης του Αραβά, καθώς στέκεται μπροστά από μία καλυμμένη δεξαμενή 150.000 κ.μ. νερού [5], στη μέση της ερήμου. Το νερό προέρχεται από 50 πηγάδια που φτάνουν σε βάθος 100-500μ. Συλλέγεται στη διάρκεια της νύχτας, όταν η κατανάλωση είναι ελάχιστη, και διανέμεται την ημέρα μέσα από το δίκτυο της Εθνικής Εταιρείας Ύδρευσης, ανάλογα με τις ανάγκες. Ταυτόχρονα, κάθε moshav της περιοχής έχει μονάδα αφαλάτωσης για να το επεξεργάζεται και για να καλύπτει τις οικιστικές ανάγκες ύδρευσης. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, οι καλλιέργειες βελτιώνονται χάρη στο αφαλατωμένο νερό. Με το 60% της άρδευσης σε ολόκληρη τη χώρα να προέρχεται από ανακυκλωμένο νερό, το Ισραήλ καταβάλλει σημαντική προσπάθεια για την εξοικονόμηση υδάτινων πόρων. Ωστόσο, τα συστήματα εξοικονόμησης νερού, όπως η στάγδην άρδευση, την οποία επινόησε το 1965 ο Σίμχα Μπλας, της Netafim, αποτελούν μόνο το 4% της παγκόσμιας άρδευσης, ενώ περίπου το 80% του νερού στις καλλιέργειες προέρχεται από τις σπάταλες και λιγότερο αποδοτικές πλημμύρες [6].

***

Η τραγική υστέρηση της πατρίδας μας στην γεωργία (και όχι μόνον…)

Η Ολλανδία παράγει σε αξία 1700 ευρώ το στρέμμα, το Ισραήλ 1290 και η Ελλάδα μόλις 190…

 

Η Ολλανδία με 45 εκατομμύρια στρέμματα καλλιεργειών παράγει περίπου σε αξία 1700 ευρώ ανά́ στρέμμα.

Το Ισραήλ με 6 εκατ. στρέμματα καλλιεργειών παράγει περίπου σε αξία 1290 ευρώ ανά́ στρέμμα.

Η Ελλάδα με 37 εκατ. στρέμματα καλλιεργειών παράγει περίπου σε αξία 190 ευρώ ανά́ στρέμμα.

«Είμαστε 1 προς 9 σε σχέση με την Ολλανδία. Η Ολλανδία ακολουθεί́ πολιτική́ αγοράς, το Ισραήλ πολιτική́ καινοτομίας και η Ελλάδα πολίτικες σκοπιμότητες»[7].

***

Παράρτημα (με σημειώσεις)

 Σημείωση 1: Αναφέρουμε παρακάτω, συνοπτικά, κάποια χαρακτηριστικά της Χαρουπιάς. Η χαρουπιά ή Κερωνία η έλλοβος,  είναι δέντρο μεγάλο που μπορεί να φτάσει σε ύψος και τα 13 μέτρα. Βρίσκεται αυτοφυής σε πολλές περιοχές της Μεσογείου και της Ελλάδας.

Τα χαρούπια, οι καρποί του δέντρου είναι μακριά και στριφτά «φασόλια» πράσινου χρώματος όταν είναι άγουρα, που γίνονται καφέ και ξυλώδη όταν είναι ώριμα. Το εσωτερικό τους έχει ευχάριστη γλυκιά γεύση και περιέχει πολλά σκληρά σπόρια. Οι καλλιεργούμενες ποικιλίες διακρίνονται σε δυο μεγάλες ομάδες: τα κοντοχάρουπα και τα μακροχάρουπα. Σημαντική όμως είναι η άγρια χαρουπιά (ή κερωνία ή έλλοβος), όπου οι καρποί της είναι πλούσιοι σε ζάχαρη.

Άνθιση-συλλογή-χρησιμοποιούμενα μέρη:

Τα άνθη βγαίνουν στα μέσα του φθινοπώρου όπου και συλλέγονται μαζί με τα φύλλα, και οι λοβοί στα τέλη Ιουλίου. Η συγκομιδή των καρπών της προηγούμενης χρονιάς στην αρχαιότητα ξεκινούσε με την εμφάνιση του αστερισμού του Κυνός, στα τέλη Ιουλίου. Το αλεσμένο περικάρπιο δίνει αλεύρι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά για ζωοτροφές αλλά και τους ανθρώπους, ενώ το ξύλο της είναι σκληρό και βαρύ,  κατάλληλο για πολλές χρήσεις. Τα πλούσια σε σάκχαρα χαρούπια σήμερα χρησιμοποιούνται κυρίως σαν ζωοτροφή και στη βιομηχανία. Οι  καρποί της όμως υπήρξαν κάποτε πολύτιμοι και για τη διατροφή των ανθρώπων [8].

Σημείωση 2: Εδώ σημειώνουμε κάποια βασικά στοιχεία για την διατροφική αξία της Χαρουπιάς. Τα χαρούπια είναι γλυκά, εύγευστα και θρεπτικά, και τάϊσαν πολύ κόσμο κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Κι αυτό γιατί παρά την σκουρόχρωμη και ζαρωμένη σάρκα τους, περιέχουν πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα όπως ασβέστιο και σίδηρο, κ.ά. Δέντρο εργοστάσιο [9], που θυμόμαστε σε περιόδους πολέμων και λιμών, που η τροφή είναι  δυσεύρετη.

Περιέχουν σάκχαρο σε μεγάλη αναλογία (50%) από το οποίο το 30% είναι σταφυλοσάκχαρο, 10% πρωτεΐνη, και 6% λίπος. Επίσης περιέχουν βιταμίνες Α, και D, βιταμίνες της ομάδας Β και καροτίνη ,κάλλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο, μαγγάνιο, χαλκό, χρώμιο, νικέλιο, λίγο ισοβουτυρικό οξύ (που ευθύνεται για  την ελαφρώς δυσάρεστη μυρωδιά), ταννίνες, ινώδεις ουσίες όπως λιγνίνη (επιδρά κατασταλτικά στη χοληστερίνη, έχει θετικά αποτελέσματα  κατά του διαβήτη και της παχυσαρκίας), βλέννα, κυτταρίνη και τουλάχιστον ακόμη  6 αντιοξειδωτικές ουσίες. Είναι εύπεπτα και δεν προκαλούν αλλεργίες. Τα χαρούπια είναι και σήμερα χρήσιμα καθώς δεν περιέχουν γλουτένη, στην οποία πολλά άτομα είναι αλλεργικά. Επίσης μπορούν να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία γλυκών[10].

Σημείωση 3: Ο Σωτήρης Σοφιανόπουλος στα βιβλία του αναφέρει πως: “το ελληνικό κράτος είναι πολύ καλά οργανωμένο ώστε να μη μπορεί να γίνει τίποτε”. Και αυτό που έγραψε δεν είναι υπερβολή. Αποδεικνύεται από πλήθος παραδειγμάτων δυστυχώς. Μπορείτε να δείτε προηγούμενες σχετικές αναφορές μας σχετικά με την καταστροφή της βιομηχανίας ζάχαρης εδώ, με την μη αξιοποίηση του ορυκτού μας πλούτου εδώ, για την υπονόμευση κάθε προσπάθειας απόχτησης βαρειάς βιομηχανίας εδώ, για το ότι οι κυβερνώντες των τελευταίων 40 ετών μας κατάντησαν εισαγωγό χώρα και μόνον, που δεν μπορεί να καλύψει ούτε το γάλα και κρέας των παιδιών της εδώ.

Για την Ενωμένη Ρωμηοσύνη,

Αντώνης Καλόγηρος,

Εκπαιδευτικός-οικονομολόγος

[1] Βλέπε Στατιστική Επετηρίδα της Ελλάδας 2009-2010

[2] Πηγή φώτο: http://back-to-nature.gr/2013/01/blog-post_131.html

[3] Η παρούσα ενότητα βασίστηκε σε σχετικό άρθρο της Χρύστας Ντζάνη το οποίο δημοσιεύτηκε στον ‘’Πολίτη’’ στις 15.1.2012. Για το άρθρο δείτε στον σύνδεσμο εδώ.

[4] Πηγή φώτο: εδώ

[5] Σχετικά με τα ύδατα στην Ελλάδα, τις τεράστιες δυνατότητες που έχει η χώρα μας όντας η πρώτη σε ποσότητες νερού μαζί με την Νορβηγία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ήπειρο δείτε άρθρα μας εδώ, εδώ και εδώ.

[6] Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να διαβάσετε τις επισημάνσεις που κάνει για τα νερά της Ελλάδας και την αξιοποίηση τους ο ισραηλινός Yoram Kapulnik ειδικός σε αγροκτηνοτροφικά θέματα εδώ. Βέβαια δεν περιμέναμε τον ως άνω κύριο να μας υποδείξει τις δυνατότητες μας, δεδομένου ότι Έλληνες ειδικοί και ερευνητές έχουν πλήρως αναλύσει τις υδάτινες και υδρενεργειακές δυνατότητες της πατρίδας μας. Μεταξύ αυτών ο Δ. Μπάτσης, πλειάδα Ελλήνων επιστημόνων με άρθρα τους στο περιοδικό ‘’Ανταίος’’ (1947-1952), ειδικοί επιστήμονες που εργάστηκαν στην ΕΥΔΑΠ, επιστήμονες του ΙΓΜΕ και άλλοι. Αναφέρουμε τον ανωτέρο Ισραηλινό ειδικό για να καταδείξουμε ότι αυτά που δεν γνωρίζει ο Ελληνικός λαός και δεν τον ενημερώνουν οι κυβερνήσεις των τελευταίων 40 ετών τα γνωρίζουν άριστα τόσο άλλα κράτη όσο και πολυεθνικές εταιρείες.

[7] Τα παραπάνω κατέθεσε γενικός διευθυντής τράπεζας ο κ. Ιάκωβος Γιαννακλής μιλώντας στο 3ο συνέδριο αγροτικής επιχειρηματικότητας που διοργάνωσε ο Economist. Για να μελετήσετε το σχετικό άρθρο δείτε εδώ.

[8] Πληροφορίες αντλήσαμε από εδώ.

[9] Σχετικά δείτε εδώ

[10] Βλέπε πηγή ως ανωτέρω υποσημείωση

http://enromiosini.gr/paratiritirio/…bf%cf%82/

Σχολιάστε

Filed under Uncategorized

Μία ἀληθινή συγκινητική ἱστορία: Ἰωσηφίνα Τσορμπαντζίδου (1 9 8 0 – 2 0 0 6)

Ἡ Ἰωσηφίνα γεννήθηκε στίς 2 Μαρτίου 1980, ἡμέρα πού ἡ Ἐκκλησία μας γιορτάζει τήν μνήμη τοῦ ὁσίου Νικολάου Πλανᾶ, τοῦ ὁποίου πολύ ἀγαποῦσε νά διαβάζει τόν βίο.

Κατά τήν βάπτισή της πῆρε τό ὄνομα τοῦ μνήστορος Ἰωσήφ.

Ἀπό τήν ἡλικία τῶν τρεισήμισι ἐτῶν ἄρχισαν νά ἐκδηλώνονται τά συμπτώματα τῆς ἀσθενείας «Μυοδυστροφία»: ἔπεφτε πολύ εὔκολα κάτω, δέν μποροῦσε νά ἀνέβει σκάλες, ἕνα πετραδάκι πού βρίσκονταν κάτω ἀπό τά πόδια της ἦταν ἱκανό νά τήν ρίξει κάτω.

Κι ὅμως, ποτέ δέν ἔκλαιγε ὅταν ἔπεφτε, παρόλο πού κάθε φορά σχεδόν πού ἔπεφτε χτυποῦσε πρῶτα τά γόνατα κι ἀμέσως μετά τό κεφάλι της, γιατί ἦταν βαρύ καί δέν μποροῦσε νά τό συγκρατήσει.

Ἀπό τήν ἡλικία τῶν πεντέμισι ἐτῶν σταμάτησε καί νά περπατάει.

Ἔτσι σάν παιδί, δέν ἔτρεξε, δέν ἔπαιξε μ’ ἄλλα παιδιά, κι ὅμως ἀπό μικρή εἶχε μία πηγαία καλοσύνη κι ἕνα αὐθόρμητο, χαμόγελο.

Στο Δημοτικό σχολεῖο, τήν πήγαινε ἡ μητέρα της σχεδόν ἀγκαλιά στίς πρῶτες τάξεις.

Μετά συνέχισε Γυμνάσιο στό ΕΛΕΠΑΑΠ (Ἑλληνική Ἑταιρεία Προστασίας καί Ἀποκαταστάσεως Ἀναπήρων Παίδων) καί συνέχισε σέ Νυκτερινό Λύκειο. Ἀναπηρικό καρότσι χρησιμοποιοῦσε ἀπό τήν ἡλικία τῶν 12 ἐτῶν. Ὅταν διάβαζε, γυρνοῦσε τίς σελίδες τῶν βιβλίων μ’ ἕνα μολύβι. Ὅταν καθόταν στό καρότσι ἀκουμποῦσε τό κεφάλι της σέ μία προέκταση πού ὑπῆρχε πίσω ἀπό τήν πλάτη της, ἐπειδή τό κεφάλι της ἦταν βαρύ καί ἐπειδή εἶχε μία κλίση πρός τά πίσω. Ὅταν τῆς ἔφερναν τό σῶμα της μπροστά γιά νά ξεκουράζεται, αὐτό στηριζόταν σέ μία ζώνη.

Νά πῶς τήν θυμᾶται μία καθηγήτρια ἀπό τό Λύκειο:

«Συνάντησα τήν Ἰωσηφίνα στην Α’ Λυκείου τό 1994. Πάντα ἦταν μέ ἕνα καλό λόγο γιά ὅλους, μέ ἀπέραντη καλοσύνη καί ἕνα γλυκό χαμόγελο. Μποροῦσε νά γράφει μόλις μετά βίας σέρνοντας τό χεράκι της. Ποτέ ὅμως δέν ἐπικαλέστηκε τήν φυσική της ἀδυναμία, γιά νά ἀποφύγει τίς σχολικές της ὑποχρεώσεις. Πάντα διαβασμένη, πρώτη μαθήτρια, χωρίς νά τῆς χαρίζεται τίποτα. Οἱ συμμαθητές της τήν λάτρευαν, τό ἴδιο καί οἱ καθηγητές της. Ὅταν τήν ρωτοῦσες, τί κάνεις; ἡ ἀπάντηση ἦταν, «Δόξα τῷ Θεῶ, πολύ καλά!».

Τήν ἴδια ἀπάντηση μοῦ ἔδωσε καί μία μέρα πρίν ἀπό τό τέλος, στό Νοσοκομεῖο».

Μετά συνέχισε στήν Θεολογική Σχολή τοῦ Α.Π.Θ. ἀπό ὅπου πῆρε πτυχίο μέ ἄριστα καί λόγω μεγαλυτέρου βαθμοῦ εἶπε αὐτή τόν ὅρκο στίς 12.12. 2003.

Τό περιοδικό ΛΥΔΙΑ (Ἰανουάριος 2004) ἔγραψε:

«Τῆς Ἰωσηφίνας τό ἀναπηρικό καρότσι εἶναι ἄμβωνας, πού μᾶς λέει πώς ἡ ζωή μέ τόν Θεό δέν μπορεῖ νά εἶναι μεμψίμοιρη. Ἡ ζωή μέ τόν Θεό γίνεται δημιουργική, δυναμική, ἔχει στόχους, γίνεται στίβος ἀρετῶν. Μέ τόν Θεό δέν μπορεῖ ἡ γκρίνια, τό παράπονο, ἡ μιζέρια νά γίνει τρόπος ζωῆς.

Συγκινήθηκα ὅταν ἕσφιξα τό χέρι της, γιά νά τήν συγχαρῶ γιά τό ἄριστα… μά καί ντράπηκα. Γιατί ἐγώ κλαίω σέ ἀσήμαντα ἐμπόδια, κατσουφιάζω, ὅταν γιά λίγες μέρες μένω ἀκίνητη στό κρεβάτι, χάνω τόν ἔλεγχό μου ὅταν δέν γίνεται ὅπως τό προγραμματίζω».

Πῶς ἔβλεπε ἡ ἴδια τήν ἀσθένειά της.

Ἔγραφε σ’ ἕνα γράμμα στόν πατέρα Αὐγουστίνο Καντιώτη (τό 2002): «Ὁ Θεός ἐπέτρεψε ἐδῶ καί μερικά χρόνια, δέκα καί πλέον, νά εἶμαι ἀκινητοποιημένη σέ καρότσι.

Τό πρόβλημα ἐξελίσσεται συνεχῶς. Ἀνθρωπίνως δέν θεραπεύεται. Μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ δέν θλίβομαι πρός τό παρόν γιά τήν κατάστασή μου, ἀφοῦ οὔτε καί προσεύχομαι γιά νά γίνω καλά. Αὐτό πού μέ φοβίζει εἶναι ἡ ἔλλειψη ὑπομονῆς σέ πιό δυσμενεῖς συνθῆκες, ὅπως ἡ ὑγεία τῆς μητέρας μου, ἡ ἐπιδείνωση τῆς ἀσθένειάς μου. Γι’ αὐτό εὔχεσθε νά μᾶς ἐπισκιάζει ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, ὥστε νά ὑπομείνουμε εἰς τέλος…».

Σ’ ἕνα ἄλλο γράμμα της σέ ἕνα γέροντα γράφει:

«Κατάλαβα μέ τή χάρι τοῦ Θεοῦ καί τήν βοήθεια ἑνός βιβλίου ὅτι, ὅλοι ἔχουμε μέσα μας ἕνα ὀχυρό πού λέγεται ἐγωισμός καί ὅταν ἐπιτίθεται σ’ αὐτό ὁ πόνος, ὅσο ἀρνεῖται νά παραδοθεῖ, τόσο μεγαλύτερη εἶναι ἡ πίεση πού δέχεται. Πόσο μᾶλλον σέ μένα πού ἔχω τό ὀχυρό Ροῦπελ!…Εὐχηθεῖτε, γέροντα, νά προσθέτει ὁ Θεός πίστη καί χάρη γιά νά ὑπομείνουμε εἰς τέλος…».

Ἀπό ἀπάντηση πού τῆς ἔστειλε ὁ Γέροντας Ἐφραίμ ἀπό πολύ μακριά, 2 μέρες ἀμέσως μετά ἀπό τό φάξ πού τοῦ εἶχε στείλει: «Παιδί μου Ἰωσηφίνα… Ἀγωνίζου πολύ στήν προσευχή. Μίλα μέ τόν Θεό συνεχῶς καί θά νοιώσεις ὄμορφα καί δυναμικά. Χωρίς προσευχή παραλύει ὁ ἄνθρωπος καί παθαίνει ψυχική ἀναιμία καί τότε τόν σφίγγουν τά ψυχικά ἄσχημα αἰσθήματα. Τήν εὐχή τοῦ Ἰησοῦ νά μήν τήν σταματᾶς καθόλου καί θά ἔχεις τήν καλύτερη καί ἅγια συντροφιά. Τήν μελέτη τοῦ Εὐαγγελίου καί ἄλλων πνευματικῶν βιβλίων νά τήν ἔχεις κάθε μέρα· ἔστω καί λίγη, ἀρκεῖ νά παίρνεις κάτι μέσα σου ἁγιογραφικό.

Εὔχομαι νά σοῦ δίνει συνέχεια ὁ Κύριος ὑπομονή καί προσευχή γιά νά τά βγάλεις πέρα. Νά ἔχεις τίς ἐλπίδες στην Παναγία μας. Γονάτιζε καί προσεύχου παιδί μου. Ἡ προσευχή κάνει θαύματα. Στηρίξου στόν Χριστό μας μέ πίστη…».

Ἡ ἴδια, θέλοντας νά παρηγορήσει μία μητέρα πού ἔχασε τό παιδί της μεταξύ ἄλλων ἔγραφε:

«Ὁ γιός σας φέρει τό στεφάνι τῆς νίκης καί τοῦ μαρτυρίου, ὅπως τόσα ἑκατομμύρια ἁγίων… Ὁ θάνατός του ἐκφράζεται ὡς ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πρός ἐσᾶς, διότι ἔτσι ἐργάζεται τήν σωτηρία τῆς ψυχῆς σας. Πιστεύω ὅτι καί ἡ δική μου ἀναπηρία ὅσο κι ἄν φαίνεται στά μάτια τῶν ἀνθρώπων ἀδικία ἤ καταδίκη, εἶναι τό ἀποκορύφωμα τῆς ἀγάπης Σου, διότι ἔτσι μ’ ἔχει ἀσφαλίσει κατά ἕνα τρόπο. Κι ἐσεῖς μόνο μέ τά μάτια τοῦ Θεοῦ κι ὄχι τῶν ἀνθρώπων, ἄν δεῖτε τήν ἀπουσία τοῦ παιδιοῦ σας, θά νικήσετε τόν πόνο σας καί θά εἰρηνεύσει ἡ καρδιά σας. Μήν ἐπιτρέψετε στήν ψυχή σας νά ἐναντιωθεῖ στόν Θεό, ἀλλά ἐκμεταλλευτεῖτε τήν εὐκαιρία νά τόν προσεγγίσετε περισσότερο καί σίγουρα θά ἀναπαυθεῖτε».

Αὐτά τά ἔγραψε περίπου τρεῖς μῆνες πρίν πεθάνει.

Ἡ Ἰωσηφίνα συνδύαζε στήν ζωή της τήν βίωση τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ μέ τήν μετάδοση τῆς ἀγάπης πρός τούς ἄλλους, μέσω τῆς προσευχῆς της. Τῆς ἔλεγαν: κᾶνε προσευχή κι ἐκείνη ἔγραφε ὀνόματα… πολλά ὀνόματα….Μόνο αὐτή γνωρίζει τί προσευχές ἔκανε, γιατί δέν ἔλεγε τίποτα γι’ αὐτό τό ἔργο της.

Ὅμως τά ἀποτελέσματα φαίνονταν ἀπό τόν τρόπο πού ἀκτινοβολοῦσε τή Χάρι τοῦ Θεοῦ στούς ἄλλους καί ἀπό τήν παρηγοριά καί ἀνακούφιση πού ἔνοιωθε ὅποιος εἶχε συνάντηση μαζί της.

Μοναχοί, κληρικοί καί λαϊκοί ζητοῦσαν τήν προσευχή της. Ἕνας γέροντας τῆς εἶχε πεῖ: «Ἕνα κόμπο ἀπό τό κομποσχοίνι σου καί για μένα….»

Καί ἐκείνη χωρίς νά ἔχει καμιά ἰδέα μεγάλη γιά τόν ἑαυτό της, ἀπό ὑπακοή, καί τήν λίγη κίνηση πού εἶχε στά χέρια της τήν ἀξιοποιοῦσε, καί ὅταν ἄκουγε ὅτι κάποιος ἔχει ἀνάγκη, ἔκανε τήν εὐχούλα ἔστω ἀργά – ἀργά.

Κήρυττε τόν Χριστό μέ τήν χάρη πού ἐξέπεμπε το πρόσωπό της, τά διακριτικά της λόγια. Τό χαμόγελο, πού δέν ἔλειπε ἀπό τό πρόσωπό της πού ἔλαμπε, δέν ἀνταποκρίνονταν στήν φυσική της κατάσταση. Γιατί τίς πιό πολλές μέρες, καί πονοῦσε καί εἶχε δυσκολίες πολλές.

Τί ναφέρουν σοι τήν γνώρισαν.

Μία ἐθελόντρια: «Στήν ἀρχή εἶχα τήν ψευδαίσθηση, ὅτι τήν βοηθοῦσε ἡ συντροφιά μου, ὅταν τήν ἐπισκεπτόμουν. Ἡ πραγματικότητα ὅμως εἶναι ὅτι ἐκείνη μέ βοηθοῦσε. Βρισκόμασταν κάθε ἑβδομάδα. Τήν ἀγαποῦσα πολύ, γιατί σοῦ μετέδιδε χαρά. Ἦταν πανέξυπνη καί δέν σ’ ἄφηνε νά τήν λυπηθεῖς. Μπροστά της ἔνοιωθες ἐσύ, σάν ἄτομο μέ εἰδικές ἀνάγκες. Ἦταν δυναμική, μέ χιοῦμορ. Ἐγώ εἶχα ἀπορίες, διαβάζοντας διάφορα βιβλία κι ἐκείνη μοῦ τίς ἔλυνε.

Τό τελευταῖο διάστημα τῆς ζωῆς της ἦταν δύσκολα, ὑπῆρξαν στιγμές πού σάν ἄνθρωπος λύγισε, ὅμως καί στό νοσοκομεῖο ἔδειχνε καρτερία.

Ὅταν πῆγα μοῦ εἶπε νά τῆς πιέσω λίγο τήν κοιλιακή χώρα, γιά νά μπορεῖ νά ἀναπνέει.

Ἔχει χαραχτεῖ στή μνήμη μου αὐτή ἡ στιγμή. Τό ἔνοιωσα σάν εὐλογία. Φεύγοντας μέ

ἀποχαιρέτησε μ’ ἕνα χαμόγελο, πού γλύκανε ἰδιαίτερα τήν ψυχή μου. Ἦταν διαφορετικό ἀπό τά ἄλλα. Ἦταν τό τελευταῖο! Ἐγώ τήν αἰσθάνομαι δίπλα μου. Ἐλπίζω νά μέ θυμᾶται καί ἐκείνη, ἐκεῖ πού βρίσκεται».

Μία ἄλλη φίλη, πού τῆς συμπαραστάθηκε στά κινητικά προβλήματα, ἀλλά δέχτηκε τήν συμπαράσταση τῆς Ἰωσηφίνας στά πνευματικά, μᾶς ἀναφέρει:

«Δέν εἶχε τίποτα κατά κόσμον κι ὅμως εἶχε τά πάντα. Εἶχε ἀκέραιο πνεῦμα. Μετέδιδε Χριστό σέ ὅσους τήν συναντοῦσαν, ἦταν σάν πνευματικός καθοδηγητής. Μοῦ ἔδιδε καί δέν ἔπαιρνε τίποτα.

Ὧρες ὁλόκληρες κουβεντιάζοντας μαζί της, δέν βαριόσουν. Δέν φοβόταν τόν θάνατο,

ἤθελε νά ἀντέχει. Δέν ἔβγαζε ἀρνητική διάθεση σέ ἄλλους. Ζοῦσε γιά τήν ἀγάπη. Μερικοί ὅταν τήν ἔβλεπαν στό δρόμο, ἔκαναν τόν σταυρό τους, γιά νά ξορκίσουν (;) δῆθεν τό «κακό» (;) ἤ γιά ὅ,τι ἄλλο, κι ὅμως αὐτή σημασία δέν ἔδινε, γελοῦσε. Σέ καθοδηγοῦσε καί μέ την σιωπή της.

Ἔνιωθες ἄν καί ἦταν μικρότερη σέ ἡλικία, πολύ σεβασμό ἀπέναντί της.

Δέν ἔκανε συγκρίσεις, δέν γκρινίαζε, ἦταν πρόσχαρη καί προσιτή. Τήν ἀσθένειά της τήν ἀντιμετώπιζε μέ ὑπομονή καί πρωτόγνωρο δυναμισμό.

Τά πρῶτα χρόνια ἔκανε και χειροτεχνήματα, σελιδοδεῖκτες, συνθήματα, μέ χαντροῦλες καί πλαστικό σπάγγο».

Ἕνας ἐθελοντής ἔγραψε:

«Ἡ Ἰωσηφίνα μας, περισσότερο ἔδινε, παρά ἔπαιρνε. Περισσότερο ὠφελοῦσε παρά ὠφελοῦνταν, κι ἐνῶ θά περίμενε κανείς νά ζητεῖ παρηγοριά, γινόταν ἡ ἴδια παραμυθία καί παρηγοριά γιά τούς ἄλλους, ἁπλόχερα, χωρίς ὅρους καί χωρίς ὅρια.

Ὅταν ἤσουν κοντά της ἀναλογιζόσουν πόσο ἀχάριστοι εἴμαστε ὅλοι ἐμεῖς, πού ἔχουμε ὅλα τά καλά τοῦ Θεοῦ καί παρόλα αὐτά πάντα κάτι μᾶς φταίει… γιατί πάντα κάτι μᾶς λείπει… κάτι πού δέν ἔλειπε ἀπό τήν Ἰωσηφίνα, δηλαδή ἡ πίστη στόν Θεό καί ἡ ἑκούσια παράδοση τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς στά χέρια Του».

Ἡ γειτόνισσα καί φαρμακοποιός Εὐαγγελία Τ., γράφει τά ἑξῆς:

«Ἰωσηφίνα… Ἕνας ἐπίγειος ἄγγελος ἀπ’ αὐτή τήν ζωή. Τό μαρτύριο τῆς ἀναπηρίας τήν ἀνέβασε σέ πνευματικά ὕψη.

Ἦταν ὑπάκουη στούς γονεῖς της καί δεχόταν ὑπομονετικά ὅ,τι θά τῆς προσφερόταν. Δέν παραπονιόταν, ἦταν χαρούμενη. Ἦταν ὑπομονετική στούς πόνους, καθηλωμένη στήν ἀναπηρική καρέκλα, μία ἄμορφη μάζα σάρκας πού κρατιόταν μ’ ἕναν ἱμάντα στήν ἀναπηρική καρέκλα, ἀλλά αὐτό τό κάθισμά της εἶχε τόση ἀρχοντιά. Ἡ ματιά της σέ δίδασκε τήν ὑπομονή, ἡ σιωπή της τήν σοφία. Τό κάθισμά της τήν ὑπομονή, καί ἡ

ὅλη στάση της δίδασκε τήν ταπείνωση.

Δέν ἀγάπησε αὐτό τόν μάταιο κόσμο, ἀλλά τίς οὐράνιες μονές τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ.

Δέν τήν ἐνδιέφερε νά γίνει καλά, γιατί δέν εἶχε θέλημα, ἀλλά τήν ἐνδιέφερε νά κάνει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Κι ὁ Θεός οἰκονομοῦσε, ἡ Ἰωσηφίνα νά προχωρεῖ ταπεινά πρός τήν ἁγιότητα. Τό πνεῦμα της στηλωμένο στόν Κύριο, στις ἐντολές Του.

Ὁ Κύριος τῆς χάρισε νά Τόν γνωρίσει καλύτερα, μέ τό νά σπουδάσει Θεολογία. Ἀλλά ἡ Ἰωσηφίνα βίωνε ὅλα τά ἅγια πράγματα. Εἶχε κοινωνία μέ τόν Κύριο, γιατί ζοῦσε στήν ταπείνωση κι ὁ Κύριος τήν πῆρε κοντά του καί τήν ἀνάπαυσε τήν ἡμέρα τοῦ Λαζάρου, γιά νά ἀναστηθεῖ στήν κοινή ἀνάσταση τό ταλαιπωρημένο σῶμα της μαζί μέ τήν γενναία ψυχή της.

Μέ τήν Ἰωσηφίνα κάναμε τό ἀπόδειπνο, διαβάζαμε τήν Ἁγία Γραφή, συζητούσαμε, συμπροσευχόμασταν, πηγαίναμε μαζί σ’ ἀγρυπνίες, τήν ζοῦσα καθημερινά στό σπίτι της – καθόσον εἶμαι γειτόνισσά της – στήν ἴδια πολυκατοικία. Τήν ἀγαποῦσα καί τήν ἀγαπῶ.

Ἤμουν ἡ φαρμακοποιός της. Ἀφέθηκε στόν Κύριο κι ἔφυγε ἀπό τήν γῆ ταπεινά, γιά νά λάμψει στούς οὐρανούς. Ἡ Ἰωσηφίνα μᾶς δίδαξε τήν ὑπομονή, τήν ταπείνωση, ἦταν τύπος Χριστοῦ, ἄς εὔχεται στόν Θεό γι’ ἐμᾶς, γιά νά ζοῦμε ἐν ἀληθεία, μέ ταπείνωση, μέ πίστη καί ἀγάπη γιά τόν Κύριο…».

Τώρα πού μέ ἀφήνουν οἱ σωματικές μου δυνάμεις, σύ Κύριε, μή μέ ἐγκαταλείψεις. (Ψάλμ. 70)

Ἀπό τό Σεπτέμβριο τοῦ 2005, 7 μῆνες σχεδόν πρίν ἀπό τήν κοίμησή της, παρουσιάστηκαν δυσκολίες κατά τήν κατάποση τῆς τροφῆς. Εἰδικοί γιατροί ἔκαναν λόγο γιά ἀσυνέργεια μυῶν κατάποσης, ἄλλοι τό ἀπέδωσαν σέ νευρομυϊκῆ ἐξασθένιση…. ἄλλοι σέ ἄλλα αἴτια.

Δέν μποροῦσε νά κατεβάσει παρά λίγο ζεστό νερό μερικές μέρες καί τίς τροφές τίς πολτοποιοῦσε ἡ μητέρα της.

Περνοῦσε ἡ Ἰωσηφίνα τό μαρτύριο τῆς πείνας καί δίψας. Ἐπειδή δέν μποροῦσε νά μείνει καθισμένη σέ ὀρθή γωνία, τό κεφάλι ἔφευγε πρός τά πίσω καί δέν μποροῦσε οὔτε τό σάλιο της νά καταπιεῖ. Αἰσθανόταν ὅτι ἔχει ἕνα κόμπο στό λαιμό. Εἶχε ἀδυνατίσει τόσο πολύ, πού εἶχε μείνει πετσί καί κόκκαλο. Ἄρχισε πλέον νά μήν μπορεῖ νά κάθεται στό καρότσι, διότι πονοῦσαν τά κόκκαλα καί εἶχε δυσκολία στήν ἀναπνοή. Ἤ θελε νά μένει ξαπλωμένη καί πότε – πότε νά τήν πιέζουν στήν κοιλιά, γιά νά ἀναπνέει καλύτερα.

Εἶχαν ἀλλοιωθεῖ οἱ μῦς τῶν ζωτικῶν ὀργάνων. Ἡ μητέρα της μᾶς μεταφέρει στίς τελευταῖες ὧρες της: «Λίγες μέρες πρίν τήν κοίμησή της εἶχε ἔντονη δυσφορία, ταχυσφυγμία, μεταφέρθηκε στό Νοσοκομεῖο ΑΧΕΠΑ.

Ἀπό τίς ἐξετάσεις βρέθηκε ὅτι ὑπολειτουργοῦσαν ὅλα τά συστήματα. Τήν 2η ἡμέρα ἔπεσε σέ κῶμα. Ὅταν τήν ἔβαλαν σέ ὀξυγόνο, χαμογέλασε μέ βαθειές ἀναπνοές. Φωτίστηκε τό δωμάτιο ἀπό τό χαμόγελό της. Γιά λίγο ἀνένηψε – καλά εἶμαι, εἶπε. Σέ λίγο, σάν νά εἶδε κάποιον, προσήλωσε τό βλέμμα της καί χαμογελοῦσε. Ἀνοιγόκλεινε τό στόμα της, ὅμως μιλοῦσε τήν ἄλλη γλώσσα, δέν ἀκουγόταν αὐτά πού ἔλεγε… Καταλάβαινα ὅτι ζεῖ, ἀπ’ τήν φλέβα πού χτυποῦσε στό λαιμό της. Ἄρχισε νά μιλάει πνευματικά, νά μιλάει μέ κάποιον πού ἔβλεπε…

Χαμογελαστά ἔσβησε».

Μόλις μία γνωστή, τοποθέτησε στό χέρι της ἕνα Σταυρό, ἐνῶ ἡ Ἰωσηφίνα εἶχε τόση ἀδυναμία, ἕσφιγγε τόν σταυρό.

Ὅλη τήν νύκτα δέν κινήθηκε. Τήν ἄλλη μέρα, στίς 11 ἡ ὥρα τό πρωί πέρασε στήν ἄλλη ζωή.

Ἦταν τοῦ Λαζάρου (15 Ἀπριλίου 2006).

Ἦταν 26 ἐτῶν.

Ἡ κηδεία της ἔγινε μέσα στήν στολισμένη μέ βάγια ἐκκλησία τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς.

Ἦταν ἄσπρο τό φέρετρο καί τά πολλά ἄσπρα λουλούδια μέ τά βάγια ἔδιναν μία παραδείσια ὀμορφιά. Ὅσοι τήν ἔβλεπαν μέσα στό φέρετρο, ἦταν σάν νά κοιμόταν, κι ἀκόμη διεπίστωναν ὅτι ἦταν μαλακή, σάν κερί, σάν νά ἦταν μοναχή.

Ἦταν σάν νά ἔλεγε:

«σύ εἶ ἡ ὑπομονή μου, Κύριε· Κύριε, ἡ ἐλπίς μου ἐκ νεότητός μου… ἐν σοί ἡ ὕμνησίς μου διαπαντός».

Ἀπό το βιβλίο «Γίνονται θαύματα σήμερα; Φωτεινά ὑποδείγματα ἀρετῆς»

https://ixthis3.blogspot.gr

https://ellasnafs.blogspot.gr/2018/03/1-9-8-0-2-0-0-6.html#more

Σχολιάστε

Filed under Uncategorized