Category Archives: ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Ο Ιταλο-τουρκικός Πόλεμος του 1911

Από: Αντιστράτηγο ε.α. Ιωάννη Κρασσά

«Τὰ ἔθνη δὲν ἔχουν σταθερούς φίλους ἤ ἐχθρούς. Ἔχουν μόνο σταθερά συμφέροντα». Λόρδος Ἐρρίκος Πάλμερστον, Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου(1859-1865).

Η «Ιδέα» της Τριπολίτιδος.

Την 29η Σεπτεμβρίου 1911, η Ιταλία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Τουρκίας με πρόσχημα την προστασία του εμπορίου της στην Τριπολίτιδα και την Κυρηναϊκή (σημερινή Λιβύη[1]). Η πραγματική αιτία του πολέμου αφορούσε στην οικειοποίηση της τελευταίας επαρχίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Βόρειο Αφρική. Οι θιασώτες της αποικιακής επεκτάσεως της Ιταλίας την εποφθαλμιούσαν από πολύ καιρό, πιστεύοντας ότι η κατάληψή της θα ήταν ένα εύκολο από στρατιωτικής απόψεως επιχείρημα. Από τις αρχές του 19ου αιώνος είχε καταστεί φανερή η αδυναμία των Σουλτάνων να σταματήσουν την παρακμή του άλλοτε κραταιού βασιλείου τους. Οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις αντιλαμβανόμενες την λεία, επέπεσαν ως αρπακτικά σε τραυματισμένο θήραμα. Από το 1878 κατά το Συνέδριο του Βερολίνου[2], είχαν αρχίσει οι συνεννοήσεις για την «μοιρασιά». Το Ηνωμένο Βασίλειο που κηδεμόνευε την Αίγυπτο και η Γαλλία που κατέλαβε την Τυνησία και την Αλγερία, θεώρησαν «εύλογες» τις ιταλικές διεκδικήσεις για την Λιβύη. Η Γερμανία, η Ρωσία και η Αυστροουγγαρία παρότι δεν επιθυμούσαν τον γρήγορο διαμελισμό της Τουρκίας, «ανεχθήκαν» για λόγους ισορροπιών ισχύος την ιταλική ενέργεια. Η ανάδειξη του Βασιλείου της Ιταλίας σε πρωτοκλασάτη δύναμη στην Ευρώπη, περνούσε από την απόκτηση κτήσεων όχι μόνο στις Αφρικανικές ακτές της Μεσογείου, αλλά και σε ολόκληρη την «Μαύρη Ήπειρο» γενικότερα(Ερυθραία, Σομαλία, Αιθιοπία). Το σημαντικό κίνητρο για αυτό το πόλεμο αφορούσε την «Στρατηγική Ασφάλεια της Ιταλίας στην Μεσόγειο», απόρροια της γεωγραφικής της θέσεως σύμφωνα με τις γεωπολιτικές αντιλήψεις της εποχής.

Η Εισβολή

Η Ιταλία υπερέχοντας συντριπτικά της Τουρκίας σε πολεμικά πλοία, αποβίβασε σε πρώτη φάση 20.000 στρατιώτες και κατέλαβε τις παραλιακές πόλεις Τρίπολη, Βεγγάζη, Ντέρνα και Τομπρούκ. Οι τουρκικές δυνάμεις αποχώρησαν στην ενδοχώρα, χωρίς όμως να παραδοθούν. Από κακή εκτίμηση και άστοχους χειρισμούς οι Ιταλοί απέτυχαν να πείσουν τις σκληροτράχηλες πολεμικές αραβικές φυλές να συμμαχήσουν μαζί τους. Οι αραβοτουρκικές δυνάμεις που ανέρχονταν σε 40.000 άνδρες νίκησαν κατ’ επανάληψη τις δυνάμεις του ιταλικού εκστρατευτικού σώματος το οποίο ενισχύθηκε με άλλους 100.000 άνδρες. Ο Λοχαγός Μουσταφά Κεμάλ, μετέπειτα Ατατούρκ, διακρίθηκε στις επιχειρήσεις εναντίον των Ιταλών. Για πρώτη φορά παγκοσμίως οι Ιταλοί πραγματοποίησαν αναγνώριση και βομβαρδισμό με αεροσκάφος, το οποίο στην συνέχεια κατέρριψαν οι Τούρκοι.

Η κατάληψη της Τριπόλεως.

Η Κατάληψη των Δωδεκανήσων

Η παράταση του πολέμου και η άρνηση της Τουρκίας να συνθηκολογήσει, ανάγκασαν την Ιταλία να μεταφέρει τον πόλεμο σε άλλα μέτωπα. Το ιταλικό ναυτικό εισήλθε στα στενά των Δαρδανελίων, ενώ ο ιταλικός στρατός κατέλαβε τα Δωδεκάνησα, υπό τους ξέφρενους πανηγυρισμούς των Ελλήνων κατοίκων τους. Η Ιταλία καθησύχασε τις ευρωπαϊκές δυνάμεις ότι πρόκειται για προσωρινή ενέργεια, προκειμένου να πιέσει την Τουρκία για την υπογραφή συνθήκης ειρήνης.

Η παράδοση της Ρόδου στους Ιταλούς.

Οι Διαπραγματεύσεις Ειρήνης

Η Τουρκία εκείνη την εποχή είχε συνειδητοποιήσει, ότι δεν μπορούσε να συνεχίσει το πόλεμο, αλλά δεν ήταν έτοιμη να αποδεχθεί την ιταλική κυριαρχία. Η «Υψηλή Πύλη»[3] προσήλθε για την διαπραγμάτευση της ειρήνης στην Λωζάννη, με στόχο να παραμείνει η Λιβύη υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου. Η έναρξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου την 5η Οκτωβρίου 1912 και η απειλή καταλήψεως της Κωνσταντινουπόλεως από το βουλγαρικό στρατό, την ανάγκασαν να υπογράψει μετά δεκαήμερο συνθήκη[4], με την οποία αναγνώρισε την ιταλική κατοχή της Λιβύης.

Η Ιταλία συμφώνησε να επιστρέψει τα Δωδεκάνησα στην Οθωμανική αυτοκρατορία, μετά την αποχώρηση όλων των Τούρκων δημοσίων υπαλλήλων από την Λιβύη. Η ιταλική κατοχή των Δωδεκανήσων αναγνωρίσθηκε από την Τουρκία με την συνθήκη της Λωζάννης (23 Ιουλ. 1923). Οι Ιταλοί μέτρησαν 6.000 νεκρούς και τραυματίες, ενώ οι αντίπαλοί τους 24.000.

Η Ελλάς Έναντι του Πολέμου

Ο Ιταλο-τουρκικός πόλεμος επηρέασε τις εξελίξεις στην χώρα μας και στα Βαλκάνια, επισπεύδοντας την έναρξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου. Ο πρωθυπουργός της Ελλάδος Ελευθέριος Βενιζέλος επιθυμώντας να επωφεληθεί της συρράξεως, πρότεινε στον Ιταλό πρωθυπουργό Τζιοβάνι Τζιολίτι[5], να αποστείλει 150.000 στρατιώτες στην Θεσσαλία, προκειμένου να επιτεθούν μαζί με τον ελληνικό στρατό εναντίον των τουρκικών δυνάμεων. Ο Τζιολίτι απέκρουσε την πρόταση του Βενιζέλου και του συνέστησε αυτοσυγκράτηση και σύνεση. Ο Ιωάννης Μεταξάς, υπασπιστής του Ελευθερίου Βενιζέλου, αναφέρει στο ημερολόγιο του ότι, η κατάληψη των Δωδεκανήσων από την Ιταλία ήταν ιδέα του Έλληνα πρωθυπουργού, την οποία μετέφερε στον Ιταλό ομόλογό του. Πρότεινε επιπροσθέτως, μετά το κλείσιμο της ειρήνης, να μην αποδώσουν τα νησιά στην Τουρκία, αλλά να τα κηρύξουν αυτόνομα, υπό την προστασία της Ιταλίας ή της Ευρώπης.

Οι Συνθήκες Ειρήνης

Η πραγματικότητα απέδειξε ότι η Ιταλία, αλλά και οι άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις ενδιαφέρονταν αποκλειστικά για τα συμφέροντα τους. Η είσοδος της Ιταλίας στην εγκάρδια συνεννόηση(Αντάντ[6]) εναντίον των Κεντρικών δυνάμεων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπήρξε αποτέλεσμα των συνθηκών του Λονδίνου(1915) και της μυστικής συμφωνίας του Αγίου Ιωάννη της Μωριέννης{1917). Οι σύμμαχοι συμφώνησαν να δοθεί η Σμύρνη στους Ιταλούς και να αναγνωρίσουν την προσάρτηση των Δωδεκάνησων. Υπήρξε ευτύχημα η μη εμπλοκή της Ελλάδος στον Ιταλο-τουρκικό πόλεμο. Η ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε βοήθησε την σύμπραξη της Ελλάδος με την Σερβία, την Βουλγαρία και το Μαυροβούνιο. Η συμμαχία οδήγησε στην απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Ηπείρου από τους Τούρκους και ολοκληρώθηκε με τη νίκη επί της Βουλγαρίας, κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Η επιλογή της Ελλάδος να ταχθεί με την πλευρά των Συμμάχων κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είχε ως αποτέλεσμα τα ελληνικότατα Δωδεκάνησα να επανέλθουν στην αγκαλιά  της μητέρας πατρίδος, μετά την υπογραφή της «Συνθήκης των Παρισίων[7]», το 1947.

Ιταλικό βαρύ πυροβολικό στην Τρίπολη.

Διαπιστώσεις-Συμπεράσματα

Η Ανατολική Μεσόγειος από αρχαιοτάτων χρόνων υπήρξε περιοχή πολεμικών συγκρούσεων. Ο Όμηρος στην Ιλιάδα περιέγραψε την εκστρατεία των ενωμένων Ελλήνων  να αποκτήσουν τον έλεγχο των στενών των Δαρδανελίων.

Ο ιστορικός ρεαλισμός έχει δείξει ότι παράλληλα με την αύξηση της ισχύος των κρατών, αυξάνεται η επιθυμία για την επέκταση της κυριαρχίας τους.

Η δικαιοσύνη είναι ασύμβατη με την ισχύ. Τα κράτη που θέλουν να είναι ισχυρά δεν δύνανται να είναι δίκαια.

Η διπλωματία δεν συνιστά πράξη φιλανθρωπίας. Όταν επικαλούμεθα την βοήθεια άλλου κράτους, πρέπει να έχουμε την ικανότητα να πείθουμε για το κέρδος που θα αποκομίσει από την υποστήριξη που θα μας παράσχει.

Ο ασφαλέστερος τρόπος υπερασπίσεως της εδαφικής κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας επιτυγχάνεται δια της στρατιωτικής ισχύος, η οποία αποτελεί το τελευταίο, αλλά το πειστικότερο των επιχειρημάτων κατά την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής.

Ο Πόλεμος είναι η μαμή της ιστορίας. Ναπολέων Βοναπάρτης.

Αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Κρασσάς

Νοέμβριος 2022

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Το 1934 οι Ιταλοί μετονόμασαν την Τριπολίτιδα και Κυρηναϊκή σε Λιβύη, λέξη την οποία χρησιμοποιούσαν οι Αρχαίοι Έλληνες  για να περιγράψουν την περιοχή.

[2] Την 13η Ιουλ. 1878, υπεγράφη στο Βερολίνο η ομώνυμη συνθήκη μεταξύ της Αυστρο-Ουγγαρίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας, της Ρωσίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η συνθήκη αποτέλεσε την καταλυτική πράξη του συνεδρίου του Βερολίνου που διήρκεσε 30 ημέρες. Οι σύνεδροι ασχολήθηκαν κυρίως με την ίδρυση του Βουλγαρικού κράτους και με την αναγνώριση της Ρουμανίας, της Σερβίας και του Μαυροβουνίου ως ανεξαρτήτων κρατών. Η συνθήκη προέβλεπε επίσης την προσάρτηση της Θεσσαλίας και της Ηπείρου στο Βασίλειο της Ελλάδος.

[3] Ο όρος Υψηλή Πύλη αρχικά σήμαινε την πύλη σκηνής του Σουλτάνου, η οποία ήταν η μεγαλύτερη απ΄ όλες τις άλλες. Μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως ονομάστηκε έτσι το Σουλτανικό Ανάκτορο. Αργότερα η Υψηλή Πύλη περιορίστηκε μόνο για το τμήμα εκείνο του Ανακτόρου, όπου στέγαζε το γραφείο του Μεγάλου Βεζίρη και των υπηρεσιών του, αναφερόμενο πλέον στην κυβέρνηση του Οθωμανικού κράτους.

[4] Η συμφωνία η οποία αναφέρεται επίσης ως «Η πρώτη συνθήκη της Λωζάννης»,υπογράφηκε στο κάστρο του Ουσύ (Ouchy) της ελβετικής πόλεως,

[5] Ο Τζοβάννι Τζολίττι (Giovanni Giolitti, 1842-1928), υπήρξε αρχηγός του Ιταλικού Φιλελευθέρου Κόμματος, και από τους διαπρεπέστερους Ιταλούς πολιτικούς. Διετέλεσε υπουργός Οικονομικών, Εσωτερικών και πέντε φορές Πρωθυπουργός μέσα σε μια δύσκολη εικοσαετία, εξεγέρσεων και απεργιακών κινητοποιήσεων, μέχρι την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Θεωρείται ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της Ιταλίας, μετά τον Μουσολίνι. Υπήρξε υποστηρικτής του φιλελευθερισμού και σημαντικός μεταρρυθμιστής. Η εποχή του, αρχή του 20ου αιώνα, φέρεται με τ΄ όνομά του «Τζολιττιανή περίοδος» ή «Τζολιττιανή εποχή», η δε πολιτική του «Τζολιττισμός».

[6] Αντάντ ή «Εγκάρδια Συνεννόηση» (Entente Cordiale) ονομάζεται η συμμαχία μεταξύ Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην οποία προσχώρησε κατόπιν και η Ρωσία.

[7] Την 10η Φεβρουαρίου 1947, υπογράφηκε στο Παρίσι συνθήκη ειρήνης μεταξύ των συμμάχων και της Ιταλίας, σύμφωνα με την οποία η Ιταλία εκχώρησε στην Ελλάδα την πλήρη κυριαρχία των Δωδεκάνησων και των παρακείμενων σ’ αυτά νησίδων. Την 9η Ιανουαρίου η Βουλή των Ελλήνων επικύρωσε την συνθήκη «Προσαρτήσεως των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα».

 

ΤΕΛΟΣ

Πηγή: Ο Ιταλο-τουρκικός Πόλεμος του 1911

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

«Το δοτό ὂνομα Βυζάντιο.» Οὐχ ἑάλω #6

ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ: Ποτέ οἱ προγονοί μας δέν ὀνομάζονταν Βυζαντινοί. Ποτέ ἡ πατρίδα μας δέν ὀνομάζονταν Βυζάντιο. Οἱ ὀνομασίες αὐτές εἶναι δοτές, ἐπικράτησαν μόλις τούς τελευταίους δύο αἰῶνες, καί χρησιμοποιήθηκαν λόγῳ πολιτικῆς δολιότητας καί ἐξαπάτησης. Μέ αὐτό τό ζήτημα ἀσχολεῖται τό σημερινό ἐπεισόδιο.

– ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ: Τό κανάλι «ΟΥΧ ΕΑΛΩ» άποτελεῖ βῆμα διαλόγου καί ἀναζήτησης τῆς αὐτοσυνειδησίας καί τῆς ταυτότητάς μας στό σύγχρονο μετανεωτερικό κόσμο ὑπό τό πρῖσμα τῆς Ρωμηοσύνης.

– Το μουσικό ἀπόσπασμα «Πάρθεν ἡ Ρωμανία» εἶναι παραδοσιακό τοῦ Πόντου

00:00 Εἰσαγωγή

00:12 Μουσικό

00:39 Τό κανάλι «Οὐχ ἑάλω»

00:59 Ἡ πατρίδα μας ποτέ δέν ὀνομάζονταν Βυζάντιο

02:55 Κωνσταντινούπολη – Ρωμανία

03:46 Ρωμηοί

04:50 Ὁ Καρλομάγνος

05:42 Ὁ ὃρος Βυζάντιο

06:20 Ἐπικράτηση τοῦ ὃρου Βυζάντιο

07:39 Ποιούς ἐξυπηρετεῖ ὁ ὃρος Βυζάντιο

08:55 Ἲσως τώρα στό τέλος ἒλθωμεν εἰς ἐαυτόν

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ, ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ-ΡΩΜΑΝΙΑ (ΒΥΖΑΝΤΙΟ)

Οι Διώξεις κατά των Ελλήνων της Κωνσταντινουπόλεως (6 Σεπτεμβρίου 1955)

Από: Αντιστράτηγο ε.α. Ιωάννη Κρασσά

«Ἀν ἔχεις δάκρυα, ἐτοιμάσου νὰ τὰ χύσεις τώρα». Γουίλιαμ Σαίξπηρ (1564-1616), Άγγλος Συγγραφέας.

Το Ιστορικό της Κρίσεως

Την 14η Δεκεμβρίου 1954, απορρίφθηκε η πρόταση της Ελλάδος(Κυβέρνηση Αλεξάνδρου Παπάγου) να συζητηθεί στην ολομέλεια του ΟΗΕ το αίτημα της Κύπρου για αυτοδιάθεση. Την 1η Απριλίου 1955 άρχισε ο ένοπλος αγώνας της ΕΟΚΑ(Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών). Την 1η Σεπτεμβρίου 1955, η Μεγάλη Βρετανία κάλεσε τους υπουργούς εξωτερικών της Ελλάδος και της Τουρκίας σε τριμερή διάσκεψη στο Λονδίνο, (Χάρολντ Μακμίλλαν του Ηνωμένου Βασιλείου, Φατίν Ζορλού της Τουρκίας και Στέφανος Στεφανόπουλος της Ελλάδος). Οι Βρετανοί έθεσαν ως σκοπό της διασκέψεως την εφαρμογή της αυτοδιοικήσεως στην Κύπρο από εκλεγμένους εκπροσώπους των δύο κοινοτήτων, υπό αγγλική πάντα διοίκηση. Ο πραγματικός σκοπός όμως ήταν η ανάδειξη των αγεφύρωτων διαφορών της Ελλάδος και της Τουρκίας και η προβολή της Αγγλίας ως εγγυήτριας της ομαλότητος και της ειρήνης στο νησί. Οι Έλληνες ζήτησαν την αυτοδιάθεση της Κύπρου, ενώ οι Τούρκοι δήλωσαν ότι δεν επιθυμούσαν να αλλάξει η υφιστάμενη κατάσταση. Σε περίπτωση όμως που κρίνονταν αυτό αναγκαίο, η Κύπρος έπρεπε να επιστρέψει στην Τουρκία, η οποία την εκχώρησε στην Αγγλία το 1878. Από την 13η Αυγούστου ο Φαζίλ Κιουτσούκ, πρόεδρος του μοναδικού τουρκοκυπριακού κόμματος «Η Κύπρος είναι τουρκική», προειδοποίησε για επικείμενες σφαγές Τουρκοκυπρίων από Ελληνοκύπριους. Το θέμα προβλήθηκε έντονα από τις Τουρκικές εφημερίδες, ενώ οι πιο εξωφρενικοί ισχυρισμοί δημοσιεύονταν, χωρίς την παραμικρή τεκμηρίωση. Την 28η Αυγούστου ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Αντνάν Μεντερές, κατά τον αποχαιρετισμό της αντιπροσωπείας για την τριμερή διάσκεψη, δήλωσε ότι θα εμπόδιζε την σφαγή του τουρκικού πληθυσμού στην Κύπρο. Την επομένη μοιράστηκαν σε Τούρκους καταστηματάρχες της Πόλης 20.000 αφίσες, με την εντολή να τοποθετηθούν στις βιτρίνες τους, για να διακρίνονται από τα καταστήματα των Ελλήνων.

        Ο Αλέξανδρος Παπάγος και ο Αντνάν Μεντερές κατά την τελετή εντάξεως των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ(1953).

Η Βαρβαρότητα

Την 6η Σεπτεμβρίου 1955, ο «οργανωμένος» τουρκικός όχλος προέβη σε συστηματικές καταστροφές και λεηλασίες σε βάρος του ελληνικού πληθυσμού της Κωνσταντινουπόλεως. Οι καταστροφές άρχισαν την 18:30 και διήρκεσαν όλη την νύχτα, με την αστυνομία απούσα. Ο τραγικός απολογισμός της φρενίτιδας, η οποία εκπορεύτηκε από το επίσημο κράτος ήσαν: 16 νεκροί (ανάμεσα τους 2 μητροπολίτες) και 32 βαριά τραυματισμένοι. Οι υλικές ζημιές ήσαν τεράστιες και υπολογίσθηκαν σε πάνω από 200 εκατομμύρια δολάρια. Καταστράφηκαν 73 εκκλησίες, 26 σχολεία, 2 νεκροταφεία, 1.004 κατοικίες, 4.348 καταστήματα, 21 βιοτεχνίες, 12 ξενοδοχεία και 97 εστιατόρια. Ως πρόσχημα των διωγμών χρησιμοποιήθηκε η ρίψη βόμβας στο Τουρκικό Προξενείο στην Θεσσαλονίκη, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 6ης Σεπτεμβρίου 1955. Η έρευνα της Ελληνικής Αστυνομίας οδήγησε στη σύλληψη του θυρωρού του προξενείου και ενός μουσουλμάνου φοιτητού από την Κομοτηνή. Η βομβιστική ενέργεια προκλήθηκε από τους Τούρκους. Ο αγώνας των Κυπρίων κατά των Άγγλων αποτελούσε την αιτία του δράματος των Ελλήνων της Πόλης.

      

   Ο τουρκικός όχλος επί το έργον.

Έγκλημα χωρίς Τιμωρία

Οι επιπτώσεις στην Ελλάδα ήσαν άσχημες, ο λαός ένιωσε ταπείνωση, πόνο και θυμό. Το πογκρόμ και η τριμερής διάσκεψη συνέδεσαν το Κυπριακό με τις σχέσεις Αθηνών-Άγκυρας. Οι ΗΠΑ στην προσπάθειά τους να κρατήσουν πολιτική ίσων αποστάσεων δυσαρέστησαν τόσο την Ελλάδα, όσο και την Τουρκία. Ζήτησαν από τον Μεντερές να αποζημιώσει τα θύματα (καταβλήθηκαν 18.000.000 δολ) και να χαλιναγωγήσει τον τύπο. Από τις δύο χώρες ζήτησαν αυτοσυγκράτηση και συνεργασία. Δεν είπαν μια λέξη συμπάθειας για όσους είχαν υποστεί τις διώξεις, εξισώνοντας τους θύτες και τα θύματα. Στις 27 Μαΐου 1960, ο τουρκικός στρατός ανέτρεψε την κυβέρνηση Μεντερές και ανέλαβε την εξουσία ο Στρατηγός Γκεμάλ Γκιουρσέλ. Παρέπεμψε σε δίκη τον ίδιο και 590 αξιωματούχους του καθεστώτος. Στις 19 κατηγορίες που απαγγέλθηκαν ήσαν και οι ταραχές της 6ης Σεπτεμβρίου 1955. Στη δίκη αποκαλύφθηκε ότι ο πρώην πρόεδρος της Τουρκίας Τζελάλ Μπαγιάρ[1], ο πρωθυπουργός και ο υπουργός εξωτερικών σχεδίασαν τον ανθελληνικό ξεσηκωμό. Τον Σεπτέμβριο του 1961, ο πρώην Πρωθυπουργός Αντνάν Μεντερές, ο Υπουργός Εξωτερικών Φατίν Ζορλού και ο Υπουργός Οικονομικών Χασάν Πολατκάν καταδικάσθηκαν σε θάνατο και απαγχονίστηκαν. Οι στρατιωτικοί παρέδωσαν την εξουσία την 15η Οκτωβρίου 1961. Το κακό όμως είχε συντελεστεί και έκτοτε οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται σε διαρκή ένταση.

Ο τουρκικός στρατός εμφανίσθηκε όταν όλα είχαν τελειώσει.

Διαπιστώσεις-Συμπεράσματα

Τα γεγονότα σε βάρος των Ελλήνων της νύχτας της 6ης προς 7η Σεπτεμβρίου 1955 στην Κωνσταντινούπολη (και κατά δεύτερο λόγο στη Σμύρνη), αποτελούν το τέλος μιας 30χρονης και πλέον, μεθοδευμένης από το τουρκικό κράτος πολιτικής εξόντωσης του ελληνισμού της Τουρκίας, η οποία συνεχίσθηκε και τα επόμενα χρόνια[2].

Οι Τούρκοι δεν σεβάστηκαν ούτε τους νεκρούς. 

Η Ελλάδα μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, δεν επιθυμούσε να έρθει ξανά σε πολεμική αντιπαράθεση με την Τουρκία. Τον Οκτώβριο του 1930 ο Ελευθέριος Βενιζέλος υπέγραψε με τον Κεμάλ Ατατούρκ «Το Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας, Ουδετερότητας και Διαιτησίας», που αποσκοπούσε στην αποφυγή τριβών μεταξύ των δύο κρατών και στην παγίωση των συνόρων[3]. Την ίδια πολιτική ακολούθησαν και οι διαδεχθέντες τον Βενιζέλο Πρωθυπουργοί. Ο Παναγής Τσαλδάρης υπέγραψε το «Βαλκανικό Σύμφωνο Φιλίας και Συνεννόησης(1934), ενώ ο Ιωάννης Μεταξάς το μετέτρεψε σε αμυντικό σύμφωνο [4]».

Η 25ετής περίοδος ηρεμίας των δύο χωρών θάφτηκε κάτω από τα συντρίμμια της Κωνσταντινουπόλεως και αναβίωσαν οι αντιλήψεις της προαιώνιας έχθρας. Η ένταση στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις από το 1955 έως το 1974, είχαν σαν κύρια αιτία την Κύπρο. Σ’ αυτό το διάστημα ξέσπασαν τρεις μεγάλες κρίσεις[5]. Από το 1974 μέχρι σήμερα, η ένταση προέρχεται από τις διεκδικήσεις της Τουρκίας εις βάρος της κυριαρχίας μας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων[6], ενώ έξι μεγάλες κρίσεις συνέβησαν έκτοτε[7].

Στα 200 χρόνια του ελευθέρου βίου μας, το εκκρεμές της ιστορίας κινήθηκε από την Ελλάδα προς την Τουρκία μέχρι το 1922 και σταμάτησε, όταν το όραμα της «Μεγάλης Ιδέας[8]» χάθηκε στα ματωμένα νερά της Σμύρνης. Από το 1955 κινείται στη αντίθετη κατεύθυνση με τους γείτονές μας να μας πιέζουν συνεχώς.

Οι εντάσεις μεταξύ των χωρών κάποια στιγμή εκτονώνονται, άλλοτε ομαλά και άλλοτε βίαια. Οφείλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι για όλα τα ενδεχόμενα. Η Τουρκία έχει δείξει καθαρά τις προθέσεις της και δεν θα μπορούμε να επικαλεστούμε ως δικαιολογία τον αιφνιδιασμό.

 

Αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Κρασσάς

Σεπτέμβριος 2022

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ, ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε., Αθήνα 1977.

Γρηγορίου Δάφνη, Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων (1923-1940), Εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ. Αθήνα 1997.

Σόλων Νεοκλής Γρηγοριάδης, Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδος (1941-1974) Αθήνα 1973, ΕΚΔΟΣΕΙΣ Κ. ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΣ.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Τζελάλ Μπαγιάρ(1883-1986) υπήρξε Τούρκος πολιτικός, Πρωθυπουργός και Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Το 1937 διαδέχθηκε τον Ινονού ως πρωθυπουργός. Το 1938, μετά τον θάνατο του Κεμάλ Ατατούρκ ο Ινονού ανέλαβε Πρόεδρος Δημοκρατίας και ο Μπαγιάρ ανέλαβε τον σχηματισμό νέας Κυβέρνησης με την οποία και κυβέρνησε την χώρα μέχρι το 1939. Το 1950 το Δημοκρατικό Κόμμα υπερίσχυσε με συντριπτική πλειοψηφία και εκλέχθηκε Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας, θέση που διατήρησε μέχρι το 1960. Καταδικάστηκε σε θάνατο το 1961, αλλά η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια εξαιτίας της ηλικίας του. Αφέθηκε ελεύθερος με τη γενική αμνηστία του 1966. Πέθανε το 1986 σε ηλικία 103 ετών.

[2] Ο εκπατρισμός του 1964 επέφεραν καίριο πλήγμα για τον ελληνισμό της Πόλης, καθώς ο αριθμός των Ελλήνων μειώθηκε από 90.000 σε 30.000 σε διάστημα ενός έτους.

[3] Με τη συμφωνία οι κατά πολύ μεγαλύτερες περιουσίες των ανταλλάξιμων Ελλήνων ορθοδόξων της Τουρκίας εξισώθηκαν με τις αντίστοιχες των μουσουλμάνων της Ελλάδας, ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων στους κόλπους των προσφύγων. Συμφωνήθηκε επίσης η αμοιβαία απόσβεση των οικονομικών υποχρεώσεων μεταξύ των δύο χωρών.

[4] Στις 9 Φεβρουαρίου 1934, υπογράφηκε στην Αθήνα συνθήκη μεταξύ της Ελλάδος, της Τουρκίας, της Ρουμανίας και της Γιουγκοσλαβίας, με σκοπό την διατήρηση του status quo(υπάρχουσα κατάσταση των πραγμάτων) γεωπολιτικής καταστάσεως στην Βαλκανική, όπως διαμορφώθηκε μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ιταλία, η Αλβανία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η ΕΣΣΔ(Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών) αρνήθηκαν να υπογράψουν την Συνθήκη.

[5] Μετά την υπογραφή της Συνθήκης Ζυρίχης-Λονδίνου(Φεβ 1959), με την οποία αναγνωρίσθηκε η ανεξαρτησία της Κύπρου, συνέβησαν 3 Ελληνο-τουρκικές κρίσεις, το 1964(Τηλλυρία και Κόκκινα, 55 νεκροί (Κύπριοι και Έλληνες), μεταξύ των οποίων 28 πολίτες, ενώ τραυματίστηκαν 125 (69 στρατιώτες και 56 πολίτες), το 1967 (‘Αγιοι Θεόδωροι-Κοφίνου) και το 1974 η τουρκική εισβολή στην Κύπρο με αφορμή τη πραξικοπηματική ανατροπή του Μακαρίου από τον Ταξίαρχο Δημήτριο Ιωαννίδη.

[6] H Τουρκία αμφισβητεί και διεκδικεί:

  1. Το δικαίωμα επεκτάσεως της ελληνικής αιγιαλίτιδος ζώνης (χωρικών υδάτων) στα 12 ναυτικά μίλια, θεωρώντας μια τέτοια ενέργεια ως αιτία πολέμου (casus belli).
  2. Το εύρος του ελληνικού εθνικού εναερίου χώρου.
  3. Την ελληνική κυριότητα σε αριθμό νησίδων(152 ελληνικών νησίδων και μικρονησίδων, (140 στο Αιγαίο, και 12 στο Κρητικό Πέλαγος).
  4. Την οριοθέτηση των θαλασσίων συνόρων.
  5. Τις ελληνικές αρμοδιότητες στο ελληνικό FIR (Περιοχές Πληροφοριών Πτήσεως) και εντός της περιοχής ευθύνης της για θέματα έρευνας και διάσωσης.
  6. Την αποστρατικοποίηση των νήσων του Ανατολικού Αιγαίου.

[7] Οι Ελληνοτουρκικές κρίσεις:

  1. Τον Αύγουστο του 1976 με αφορμή την έξοδο του τουρκικού ωκεανογραφικού πλοίου «HORA», επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Καραμανλή.
  2. Μάρτιο του 1987 με τις έρευνες του «SISMIC», επί πρωθυπουργίας Ανδρέα Παππανδρέου.
  3. Τον Ιανουάριο του 1996, η κρίση των Ιμίων, επί πρωθυπουργίας Κώστα Σημίτη.
  4. 2014-2015, Τουρκικές έρευνες επί της «βασίμως εικαζόμενης» ελληνικής υφαλοκρηπίδας, Επί πρωθυπουργίας Αντώνη Σαμαρά.
  5. 2017-2018, Αύξηση Προσφυγικών εισροών, επί πρωθυπουργίας Αλέξη Τσίπρα.
  6. 2020 Έρευνες του τουρκικού ερευνητικού πλοίου Oruc Reis, συνοδεία πολεμικών σε δυνητικές περιοχές της ελληνικής ΑΟΖ(Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης),επί πρωθυπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη.

[8] Η «Μεγάλη ιδέα» διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος Ιωάννη Κωλέττη(1773-1847) και υιοθετήθηκε από τον Βασιλέα των Ελλήνων Όθωνα(1815-1867). «Τό Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶναι Ἑλλάς, ἀποτελεί ἕν μέρος μόνον. Ὑπάρχουν δύο μεγάλα κέντρα τοῦ Ἑλληνισμού. Αἱ Ἀθῆναι εἶναι ἡ πρωτεύουσα τοῦ Βασιλείου. Ἡ Κωνσταντινούπολις εἶναι ἡ μεγάλη πρωτεύουσα, ἡ Πόλις, τὸ ὅνειρον καὶ ἡ ἐλπίς ὅλων τῶν Ἑλλήνων».

 

Πηγή: Οι Διώξεις κατά των Ελλήνων της Κωνσταντινουπόλεως (6 Σεπτεμβρίου 1955)

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Η Αργοναυτική Εκστρατεία του Ιάσονα – Ενωμένη Ρωμηοσύνη

Ένας υπέροχος χάρτης που ακολουθεί το ταξίδι των Αργοναυτών από την Ιωλκό στην Κολχίδα του Εύξεινου Πόντου για να πάρουν το χρυσόμαλλο δέρας, και απο εκεί σε όλη την Μεσόγειο, το οποίο εκφράζει αλληγορικά τη δεύτερη ιστορική μεγάλη αποίκηση των Ελλήνων.
Ο χάρτης βασίστηκε στο επικό ποιήμα του Απολλώνιου του Ρόδιου τα «Αργοναυτικά», που γράφτηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Η εκστρατεία αυτή πήρε το όνομά της από το πλοίο του Ιάσονα, την Αργώ, η οποία με τη σειρά της ονομάστηκε έτσι λόγω του κατασκευαστή της, Άργου.
Δημιουργός: Simeon Netchev

Πηγή: Η Αργοναυτική Εκστρατεία του Ιάσονα – Ενωμένη Ρωμηοσύνη

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

«Τά θεμελιώδη λάθη κατά τήν συγκρότηση τοῦ νεοελληνικοῦ κράτους.» Οὐχ ἑάλω #8. – YouTube

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ, ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ-ΡΩΜΑΝΙΑ (ΒΥΖΑΝΤΙΟ)

«Αμφοτεροδέξιος…» : ~ Για να ανασάνουμε, λίγο άρωμα από το μυρογιάλι της ιστορίας μας… |Δημήτρης Νατσιός, Δάσκαλος.-

[μας έστειλε ο Σπυράκος με της εξής δυστυχώς ακριβέστατη επισήμανση:

«Τρομερό άρθρο από τον πολύ δυνατό δάσκαλο, με την τελευταία ατάκα του, να δίνει το στίγμα των – εδώ και μισό περίπου αιώνα – «πολύχρωμων» και απάτριδων κυβερνήσεών μας… ]

Γράφει ο Δημήτρης Νατσιός,
δάσκαλος-Κιλκίς

«Τα έθνη, σε αντίθεση με τον ανθρώπινο, βιολογικό θάνατο, πρώτα αποσυντίθενται και έπειτα πεθαίνουν».

Και διηγώντας τα και μελετώντας και βλέποντας και ακούγοντάς τα, να κλαις. Τρικυμία μεγάλη και ξεβράζονται συνεχώς τα σκουπίδια στην πατρίδα. Χοιρομάντρι της Κίρκης, η, κάποτε Ιθάκη, Ελλάδα. Ο βούρκος δεν έχει όρια. Άνθρωποι «λοιμοί», χοιρώδεις, με αδιανόητα ποινικά εγκλήματα, εκτός από την 1η και 15η του μηνός, που προσέρχονται στο «αστυνομικό τμήμα της περιοχής τους, η… βαρύτατη αυτή ποινή, που τους θυμίζει τις ανομίες τους, αντί για την φυλακή, απελευθερώνονται με αναστολή. (Και έχει το εκδικητικό, άθλιο κράτος 7.000 έντιμους, εργατικούς και οικογενειάρχες υγιεινομικούς «σε αναστολή», χωρίς εργασία, χωρίς τα απαραίτητα για να ζήσουν τις οικογένειές τους. Οι παιδεραστές στην ίδια και καλύτερη μοίρα από τους αναξιοπαθούντες της υγείας).

Τούτη την εποχή ανασασμός και καταφυγή η μελέτη στα μυρογιάλια της ιστορίας. ‘Όταν σε πνίγουν οι αναθυμιάσεις ψάχνεις ξέφωτο, καθαρό αέρα. Η ιστορία μας, ακόμη και με τις αθλιότητές της, δεν παύει να είναι, επαναλαμβάνω, «μυρογιάλι». Μπουκαλάκι με αρώματα. Κοπρώνας η εποχή μας, αλλά σαν τις μέλισσες αναζητούμε τα μυρίπνοα άνθη. Και υπάρχουν, δόξα τω Θεώ. Για να μας θυμίζουν ποιοι είμαστε, από ποιους καταγόμαστε, τι μας πρέπει, ώστε να σηκωθούμε λίγο, κοκάλωσε η μέση μας από το πολύ γονάτισμα. (Κάπνισαν τα μάτια μου από οργή διαβάζοντας τις δηλώσεις της κ. Ούρσουλας φον… και λοιπά, στο σκοπιανό κοινοβούλιο. Και «Μακεδόνες» οι κλέπτες της ιστορίας και γλώσσα και εθνότητα. Και η προδοτική «αγραβάτωτη σαχλαμάρα» να ετοιμάζεται και πάλι να κυβερνήσει. Καμμιά αντίδραση από τους πορφυρογέννητους γόνους, που κυβερνούν, και την συνοδό, παρδαλοειδή συνοδοιπορία. Ως συνήθως κάνουν την δίαιτα που δεν παχαίνει. Ποια; Καταπίνουν τα λόγια τους…

Παραθέτω ανάσες εθνικές – επεισόδια από τη σύγχρονη ιστορία – για να απαλύνω τις πληγές που μας πονούν. Τα ερανίζομαι από παλαιότερα κείμενά μου.

Επεισόδιο πρώτο: 13 Ιουλίου 1913.  Μάχη της Άνω Τζουμαγιάς, στο ύψωμα 1378, σκοτώνεται, πολεμώντας μπροστά και ο Βελισσαρίου. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος μόλις πληροφορήθηκε τον θάνατό του, αντί για συλλυπητήρια, τηλεγραφεί στην οικογένειά του:

«Χαιρετίζω τον Ήρωα των Ηρώων».

Ο Σπύρος Μελάς, στο βιβλίο του «οι πόλεμοι 1912 -13», περιγραφεί το τέλος του αθάνατου ήρωα (σελ. 511-512).

«Έτσι, αυτή την ιστορική μέρα, βρέθηκαν αντιμέτωποι και από τα δύο μέρη οι πιο διαλεχτοί άντρες, Βούλγαροι και Έλληνες. Οι άντρες της βασιλικής φρουράς του Φερδινάνδου, μεγαλόσωμοι όλοι και ψυχωμένοι, πολέμησαν με παλληκαριά και πείσμα. Κι απέναντι τους είχανε τους αθάνατους ευζώνους, τους ημίθεους του «πρώτου-τριακοστού όγδοου», 1/38,  συντάγματος.

Ο αγώνας ήταν τόσο λυσσασμένος και συχνά σώμα με σώμα, ώστε πολλοί από τη μια μεριά και από την άλλη πέφτανε τρυπημένοι με τη λόγχη, αρκετοί Βούλγαροι σκοτώθηκαν με πέτρες στο κεφάλι… γιατί, κάποια στιγμή, τα πυρομαχικά λείψανε από τους ευζώνους και τότε ο Βελισσαρίου που ήταν όπως πάντα στη γραμμή της φωτιάς, τους φώναξε:

-“Χτυπάτε τους με τις πέτρες, μωρέ! Κι αυτές σκοτώνουν”. Αλλά μια οβίδα έσκασε κοντά τους, ένα μεγάλο θραύσμα τον  βρήκε κατάστηθα και ο εθνικός ήρωας, ο πορθητής του Μπιζανίου, απόμεινε στον τόπο. Στην επική αυτή σύγκρουση έπεσε σε λίγο και ο ταγματάρχης Κολοκοτρώνης, άξιο βλαστάρι της δοξασμένης γενιάς του Γέρου του Μοριά, κοντά σ’ αυτή χάθηκαν και πολλοί άλλοι αξιωματικοί και άντρες του ηρωικού συντάγματος. Οι πλαγιές κι οι ρεματιές είχαν γεμίσει πτώματα Ελλήνων και Βουλγάρων ανακατωμένα…»

(Εκείνα  τα χρόνια «οι άνθρωποι ζούσαν για ένα έπαινο και πέθαιναν για ένα τραγούδι» έλεγε ο Καρκαβίτσας. Ήταν αρχοντικά φιλότιμοι. Ελπίζουμε, πως όταν ανθίσουνε και πάλι τούτοι οι τόποι, και ‘ρθούνε καινούργιοι άνθρωποι, οι οποίοι θα συνοδεύσουν την μνημονιακή βλακεία στην τελευταία της κατοικία, να ξαναμπούν αυτά τα κείμενα  στην τυμπανιαίας,σήμερα, αποφοράς εκπαίδευση, για να ανασάνουμε κι εμείς και οι μαθητές μας).

Επεισόδιο δεύτερο: Τον Μάρτιο του 1957, οι Άγγλοι δολοφόνοι και κατακτητές, καλουν τον Πιερή Αυξεντίου – τον πατέρα του Γρηγόρη Αυξεντίου, του θρυλικού αητοῦ του Μαχαιρά – στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας, για να αναγνωρίσει τον νεκρό γιο του. (Στις 3 Μαρτίου µια ολόκληρη ταξιαρχία πεζικού των Άγγλων – 5.000 στρατιώτες- επί 10 ολόκληρες ώρες έδωσε µάχη µε τον 29χρονο υπαρχηγό της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου. Μπροστά στο αλύγιστο θάρρος του, όταν οι Άγγλοι κατάλαβαν ότι δεν µπορούσαν µε άλλο τρόπο να τον εξαναγκάσουν να παραδοθεί, περιέλουσαν µε βενζίνη την «αητοφωλιά» και τον έκαψαν µες στο κρησφύγετό του. Έγινε λαμπάδα ελευθερίας!!). Ο τραγικός πατέρας αντικρίζει αγέρωχα το απανθρακωµένο λείψανο του µοναχογιού του, δεν λύγισε η ψυχή του,  και απαγγέλει τους παρακάτω αυτοσχέδιους στίχους, κεντημένους με όλες τις ηρωικές σελίδες της ελληνικής ιστορίας:

«Δεν κλαίω που σ’ έχασα, που σ’ είχα για καμάρι

Κλαίω που δεν έχω ‘άλλο γιο την θέση σου να πάρει».

Επεισόδιο τρίτο: Πριν από 26 περίπου χρόνια, στην Κύπρο, σε κάποιο σηµείο της «νεκρής ζώνης», (εκεί όπου διχοτοµείται το νησί μας στα δύο, εδώ και 48 χρόνια), πέφτει νεκρός από σφαίρες άνανδρων Τούρκων ένα 26χρονο παλληκάρι, ο Σολωµός Σολωµού. Σκαρφάλωνε άοπλος στον ιστό, για να κατεβάσει το κατοχικό σύµβολο του ψεύδους και του αίµατος: την τουρκοκυπριακή «σβάστικα». Εκεί τον βρήκε το μεμέτικο  βόλι… Και το ηρωικό ελληνόπουλο  – που είχε ίδιο και το όνοµα και το επίθετο µε τον ποιητή που έγραψε τον  «Ύµνο εις την Ελευθερίαν»! – πέρασε στην αθανασία!

Πήγαν μετά από μέρες στον πατέρα του ήρωα, για να του προσφέρουν οικονομική ενίσχυση, εκ μέρους της Βουλής των Ελλήνων. Αρνιόταν πεισματικά, όντας φτωχός μα περήφανος. Πείστηκε, όταν του είπαν πως δεν έπρεπε να προσβάλει τους εκπροσώπους του ελληνικού λαού, γιατί ήθελαν μόνο να τιμήσουν τον ήρωα γιό του. Μόλις πήρε την επιταγή, την κατέθεσε αμέσως στο Ταμείο Άμυνας της  Κύπρου. Όταν τον ρώτησαν, γιατί το έκανε, απάντησε ο λεβεντόγερος. «Τι νόμιζαν ότι θα έτρωγα εγώ από το αίμα του παιδιού μου; Φαντάζεστε να πήγαιναν στον Πιερή Αυξεντίου με μια επιταγή και να του λέγαν: “Αυτά είναι για τη θυσία του γιού σου; Θα τους σκότωνε!”.

Τα γράφω αυτά, γιατί πλησιάζει η αποφράς (=από +φράσσω, μέρα που δεν πρέπει να λέγεται, να μνημονεύεται), ημέρα του ελληνοτουρκικού πολέμου, του 1974, τότε που κάποιοι προδομένοι κρατούσαν όρθια και αγκαλιά την πατρίδα. Εδώ η «πολύχρωμη» πληγή που λέγεται «ανωτέρα τάξις» (Παπαδιαμάντης), θα γιορτάζει την αποκατάστασή της…

πηγή

Πηγή: «Αμφοτεροδέξιος…» : ~ Για να ανασάνουμε, λίγο άρωμα από το μυρογιάλι της ιστορίας μας… |Δημήτρης Νατσιός, Δάσκαλος.-

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΑ

«Ἐξισλαμισμοί καί ρωμαίικο.» Οὐχ ἑάλω#4 – YouTube

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ-ΡΩΜΑΝΙΑ (ΒΥΖΑΝΤΙΟ)

Έκτακτο Παράρτημα: KYΠΡΟΣ 1974: «Την έγδυσαν, την έδεσαν πίσω από ένα τζιπ και την έσερναν για να μαρτυρήσει που έκρυβε τους στρατιώτες»

Στη μάχη της Λαπήθου στις 6 Αυγούστου 1974, 12 στρατιώτες αποκόπηκαν και έμειναν εγκλωβισμένοι πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Αυτούς τους στρατιώτες εντόπισε η 74χρονη τότε Κυρία Ευφροσύνη Προεστού. Τους έκρυψε σε μια μικρή σπηλιά δίπλα στο σπίτι της και τους φρόντιζε για έναν ολόκληρο μήνα κάτω από τα βλέμματα των πολυάριθμων Τούρκων που βρίσκονταν ήδη μέσα στη Λάπηθο. Οι Τούρκοι την υποψιάστηκαν και άρχισαν να την ανακρίνουν. Υπέστη φρικτά βασανιστήρια.

Πέρα από τους άγριους ξυλοδαρμούς στο Κάστρο της Κερύνειας, τους τεχνητούς πνιγμούς στην θάλασσα, τα βάναυσα κτυπήματα με το κομμένο σχοινί της καμπάνας, το οποίο έκοψαν κι έδεσαν κόμπους για να είναι πιο επώδυνα τα πλήγματα, η πιο εξευτελιστική δοκιμασία που την υπέβαλαν, ήταν η βασανιστική διαπόμπεψη στους δρόμους της Λαπήθου:
Την έγδυσαν, την έδεσαν πίσω από ένα στρατιωτικό τζιπ και την έσερναν στην άσφαλτο μέχρι που το δέρμα της από τις πληγές έγινε κατακόκκινο από τα αίματα… Κι όμως η κυρά της Λαπήθου άντεξε. Της έβγαλαν τον σταυρό από το λαιμό και της ζητούσαν να τον φτύσει. Η αλύγιστη Κυρά δεν έσπασε και δεν αποκάλυψε ποτέ που έκρυβε τα παιδιά της. Παρά τον διασυρμό, δεν της πήραν ούτε μια λέξη από το στόμα της. ΔΕΝ ΠΡΟΔΩΣΕ !

Η Κυρά και τα 12 παλικάρια της επέζησαν. Οι στρατιώτες που γλίτωσε την είχαν σαν δεύτερη μητέρα τους, σαν προστάτιδα Παναγιά. Ήταν η πρώτη που φιλούσε τα στέφανα τους όταν παντρεύονταν. Την φιλοξενούσαν εκ περιτροπής στα σπίτια τους για μερικές εβδομάδες ο καθένας. Κι όταν απεβίωσε το 1993 σε ηλικία 90 ετών, οι 12 στρατιώτες, τα παιδιά της, έστησαν την προτομή της μπροστά στο οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας, για να ατενίζει τον σκλαβωμένο Πενταδάκτυλο. «Το ότι ζούμε σήμερα, το χρωστάμε στην κυρά Φροσύνη», λένε.

Οι στρατιώτες που ανήκαν τρείς στο 256 ΤΠ και οι άλλοι εννιά στο 286 ΜΤΠ είναι οι: Πανίκος Παραλιμνίτης, Κώστας Καστελλανής, Γιώργος Χριστοφή, Στέλιος Θεοδούλου, Κούλλης Κυριάκου, Νίκος Παπαναστασίου, Παύλος Νικολάου, Ανδρέας Γρηγορίου, Νίκος Νικολάου, Πολύκαρπος Πέτρου, Αντώνης Φιλίππου και Γιώργος Παπανικολάου.

Η Κυρία Ευφροσύνη αρνιόταν πεισματικά να δώσει συνέντευξη για πολλά χρόνια κι όταν επιτέλους και μετά από πίεση δέχτηκε, η τελευταία φράση της ήταν:
«Εγώ ότι έκαμα, το έκαμα για να έχω ένα καλό απέναντι στον Θεό!»
Επάξια πήρε τον τίτλο ευγνωμοσύνης «Η Κυρά τής Λαπήθου».

Τα Κυπριακά Ταχυδρομεία στις 6 Μαϊου, 2021, κυκλοφόρησαν την αναμνηστική σειρά «Η Κυρά της Λαπήθου Ευφροσύνη Προεστού». Προς τιμήν της έχει αφιερωθεί η οδός Ευφροσύνης Προεστού, που είναι πάροδος της οδού Λαπήθου, δίπλα στο Πάρκο της Κερύνειας, στην συνοικία Παρισινός, στην περιοχή Εγκωμή στη Λευκωσία.

https://proskynitis.blogspot.com/2022/07/ky-1974.html

Πηγή: Έκτακτο Παράρτημα: KYΠΡΟΣ 1974: «Την έγδυσαν, την έδεσαν πίσω από ένα τζιπ και την έσερναν για να μαρτυρήσει που έκρυβε τους στρατιώτες»

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΑ

«Οὐχ ἑάλω ἡ Πόλις.» Ουκ εάλω #3 – YouTube

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

Ηχητικό— Ο Ελευθέριος Βενιζέλος τραγουδά τον Διγενή (Ριζίτικο τραγούδι, ακριτικό, ηρωϊκό, Βυζαντινής εποχής) – Cognosco Team

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος τραγουδά τον Διγενή, ένα από τα ιστορικότερα Ριζίτικα και ακριτικά τραγούδια της Βυζαντινής μουσικής παράδοσης: «Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η Γής τονε τρομάσσει κι η πλάκα τον ανατριχιά, που θα τονε σκεπάσει! Γιατί ν’ εκειά που κείτεται, λόγια αντρειωμένα λέει: -Νά χεν η γής πατήματα κι ο ουρανός κερκέλια να πάτουν τα πατήματα, νά ¨πιανα τα’ κερκέλια να ανέβαινα στον ουρανό, να διπλωθώ να κάτσω να δώσω σείσμα τ¨ ουρανού! ***Κερκέλια, κρικέλια, κρίκοι (επεξήγηση μιας λέξης του τραγουδιού)».

Πηγή της ηχογράφησης είναι η έκδοση δίσκου βινυλίου και CD με τίτλο Δημοτικά τραγούδια από τη συλλογή Μέλπως Μερλιέ – ηχογραφήσεις του 1930 με αυθεντικούς εκτελεστές και την φωνή του ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ. Πράγματι, ο Ελευθέριος Βενιζέλος το 1930 είχε ιδρύσει το κοινωφελές ίδρυμα ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ, με υπεύθυνη την Μέλπω Μερλιέ το γένος Λογοθέτη, από την Κωνσταντινούπολη, με σκοπό την καταγραφή και διάδοση αλλά κυρίως τη διάσωση των γνήσιων δημοτικών μας τραγουδιών. Τραγούδησε κι ο ίδιος, δυο Ριζίτικα, όπως ο ίδιος, Χανιώτης άλλωστε, τα τραγουδούσε στην Κρήτη.

Πηγή: Ηχητικό— Ο Ελευθέριος Βενιζέλος τραγουδά τον Διγενή (Ριζίτικο τραγούδι, ακριτικό, ηρωϊκό, Βυζαντινής εποχής) – Cognosco Team

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

«Φράγκοι καί Ρωμανία.» Ουκ εάλω #2. – YouTube

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ, ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ-ΡΩΜΑΝΙΑ (ΒΥΖΑΝΤΙΟ)

«Βυζάντιο ἢ Ρωμανία;» (Byzantium vs Romania). Ουκ εάλω #1. – YouTube

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

Έκτακτο Παράρτημα: Ο ορισμός της Ρωμιοσύνης.

Ο ορισμός της ρωμιοσύνης όπως περιγράφεται από τον Φώτη Κόντογλου.

«Η Ρωμιοσύνη βγήκε από το Βυζάντιο ή, για να πούμε καλύτερα, το Βυζάντιο στα τελευταία χρόνια του στάθηκε η ίδια η Ρωμιοσύνη.
Ακόμα από τον καιρό του Φωκά φανερώνουνται καθαρά τα χαρακτηριστικά της και στα χρόνια των Παλαιολόγων, που ψυχομαχά το βασίλειο, αντρειώνεται η βασανισμένη Ρωμιοσύνη. Η καινούργια Ελλάδα. Μεγάλωσε μέσα στην αγωνία η χριστιανική Ελλάδα, γιατί ο πόνος είναι καινούργια σφραγίδα του Χριστού.
Η Ρωμιοσύνη είναι η πονεμένη Ελλάδα. Η αρχαία Ελλάδα μπορεί να’ τανε δοξασμένη κι αντρειωμένη, αλλά η καινούργια, η χριστιανική, είναι πιο βαθιά, επειδή ο πόνος είναι ένα πράγμα πιο βαθύ κι από τη δόξα κι από τη χαρά κι από κάθε τι.
Οι λαοί που ζούνε με πόνο και με πίστη τυπώνουνε πιο βαθιά τον χαρακτήρα τους στον σκληρό βράχο της ζωής, και σφραγίζονται με μία σφραγίδα που δεν σβήνει από τις συμφορές κι από τις αβάσταχτες καταδρομές, αλλά γίνεται πιο άσβηστη.
Με μία τέτοια σφραγίδα είναι σφραγισμένη η Ρωμιοσύνη».

από το βιβλίο: «Ιωάννης Γ΄Βατάτζης – Ο Άγιος Αυτοκράτορας του Βυζαντίου» (Εκδόσεις Ορθόδοξος Κυψέλη).
*(το απόσπασμα είναι από το βιβλίο του Φώτη Κόντογλου: «Η Πονεμένη Ρωμιοσύνη»).

https://simeiakairwn.wordpress.com

Πηγή: Έκτακτο Παράρτημα: Ο ορισμός της Ρωμιοσύνης.

Σχολιάστε

Filed under ΑΞΙΕΣ-ΡΙΖΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου

Από : Αντιστράτηγο ε.α. Ιωάννη Κρασσά

Την πατρίδαμ’ έχασα,

άκλαψα και πόνεσα

Λύουμαι κι αρόθυμω όι-όι, (Κλαίω και νοσταλγώ όι-όι,)

ν’ ανασπάλω κι επορώ, (να ξεχάσω δεν μπορώ). Από το τραγούδι του Χρήστου Αντωνιάδη, για την γενοκτονία των Ποντίων

Από το 1914 έως το 1923, 353.000 Έλληνες χριστιανοί ορθόδοξοι κάτοικοι του Πόντου, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, δολοφονήθηκαν από τους Τούρκους. Το ανοσιούργημα καταγράφηκε στην ιστορία ως «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου». Το σχέδιο της εξοντώσεως των Ποντίων εξυφάνθηκε και εκτελέστηκε από την κυβέρνηση των Νεότουρκων[1]. Οι μέθοδοι που εφαρμόσθηκαν ήταν: Οι δολοφονίες, τα βασανιστήρια, οι μέχρι θανάτου πορείες στα βάθη της ενδοχώρας, η πείνα και η δίψα. Η γενοκτονία των Ποντίων, πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά από αυτή των Αρμενίων[2] (1,5 εκατ. θύματα σε όλη την Οθωμανική αυτοκρατορία) και λογίζεται ως τμήμα της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας.

Στις αρχές του 20ου αιώνος ο συνολικός πληθυσμός του Πόντου ανέρχονταν σε 2 εκατομμύρια κατοίκους εκ των οποίων οι 450.000 ήταν Έλληνες ορθόδοξοι. Οι Έλληνες κάτοικοι του Πόντου κατοικούσαν στην περιοχή της Μικράς Ασίας κατά μήκος των νοτίων παραλίων του Εύξεινου Πόντου ή Μαύρης Θαλάσσης, από το Βατούμ της σημερινής Γεωργίας, έως τον ποταμό Άλυ (Κυζύλ-Ιρμάκ στην τουρκική). Η περιοχή του Πόντου εκτείνεται έως τις οροσειρές του Παρυάδρη, Σκησίδη και Αντιταύρου σε βάθος έως 300 χιλιόμετρα από την ακτή. Αποτελούσε το τμήμα της προς Πόντο ρωμαϊκής επαρχίας της Καππαδοκίας, από όπου έλαβε την ονομασία του. Οι περισσότερες πόλεις του Πόντου υπήρξαν αρχαίες ελληνικές αποικίες, οι οποίες ιδρύθηκαν από τον 6Ο π.Χ. αιώνα.

Το Χρονικό της Γενοκτονίας

Η εξόντωση των Ελλήνων του Πόντου συντελέστηκε σε τρεις φάσεις:

Α΄ Φάση: (1914-1916) Από την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (Α΄ΠΠ), μέχρι την κατάληψη της Τραπεζούντος από τον ρωσικό στρατό.

Β΄ Φάση (1916-1918) Τα δύο τελευταία χρόνια του Α΄ ΠΠ.

Γ΄ Φάση (1918-1923) Από την λήξη του Α΄ΠΠ έως την συμφωνία ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας που υπογράφηκε στην Λωζάννη της Ελβετίας, την 30η Ιαν. 1923.

Την 21η Ιουλίου 1914, οι Έλληνες του Πόντου ηλικίας από 20 έως 50 χρονών κλήθηκαν για κατάταξη στα τάγματα εργασίας[3] (αμπελέ ταμπουρού), τα οποία συγκροτήθηκαν με διττό σκοπό: Την αποψίλωση των ελληνικών πληθυσμών από τους άνδρες και την φυσική εξόντωση των υπηρετούντων σ’ αυτά, υπό τις πλέον απάνθρωπες συνθήκες εργασίας. Μετά την απομάκρυνση των ανδρών, με πρόσχημα την απομάκρυνση των Ελλήνων από την ζώνη του μετώπου, υποχρέωσαν τις γυναίκες τα παιδιά και τους γέροντες σε άνευ τερματισμού πορείες θανάτου στην ενδοχώρα. Στους εκδιωχθέντες δεν δόθηκε η δυνατότητα να πάρουν μαζί τους τα αναγκαία προς επιβίωση. Όσοι αντιστάθηκαν ή κατέφυγαν στα μοναστήρια θανατώθηκαν επιτόπου. Κατά την διάρκεια του Α΄ΠΠ το ανατολικό τμήμα του Πόντου (μέχρι την Τραπεζούντα), απόλαυσε μια σύντομο περίοδο ελευθερίας, διοικούμενο από τον Μητροπολίτη Χρύσανθο[4]. Μετά την αποχώρηση των Ρώσων, οι Τούρκοι επανήλθαν δριμύτεροι, ενώ τα άτακτα στίφη των ένοπλων Τούρκων (Τσέτες), εγκαθίδρυσαν νέο καθεστώς τρομοκρατίας, κυρίως στην ύπαιθρο.

Το Συνέδριο Ειρήνης των Παρισίων

Μετά την λήξη του Α΄ΠΠ ο Χρύσανθος ως μέλος της αντιπροσωπείας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, συμμετείχε στις συνομιλίες της διασκέψεως ειρήνης των Παρισίων, για την ευόδωση των πόθων του αλύτρωτου Ελληνισμού. Ο Βενιζέλος το Νοέμβριο του 1919 απέστειλε στον Πόντο τον Συνταγματάρχη Δημήτριο Καθενιώτη[5] προκειμένου να εκτιμήσει την διαμορφωθείσα κατάσταση. Ο Καθενιώτης συνέταξε έκθεση στην οποία ανέφερε ότι ήταν ανέφικτη ένωση του Πόντου με την Ελλάδα. Ο Βενιζέλος στηριζόμενος σ’ αυτή την έκθεση απέρριψε το αίτημα των Ποντίων για αυτονομία ή ένωση με τα της Ελλάδος και προώθησε την λύση ενιαίου κράτους Ποντίων και Αρμενίων. Η ίδρυση της αυτόνομης ομοσπονδίας Αρμενίας και Πόντου, έτυχε της εγκρίσεως του Προέδρου των ΗΠΑ Γούντροου Ουίλσων και της θερμής υποστηρίξεως του Ελευθερίου Βενιζέλου. Τον Δεκέμβριο του 1919, ο Χρύσανθος υπέγραψε στο Εριβάν, την πρωτεύουσα της τότε ιδρυθείσης Αρμενικής Δημοκρατίας, συμφωνία, με σκοπό την ίδρυση Αρμενο-ποντιακής ομοσπονδίας. Η σύμβαση προέβλεπε την αποστολή ελληνικού στρατού, για την από κοινού αντιμετώπιση μαζί με τον αρμενικό, των τουρκικών στρατευμάτων τακτικών ή ατάκτων. Το σχέδιο δεν τελεσφόρησε λόγω:

  1.  Της απροθυμίας των Μεγάλων δυνάμεων να αποστείλουν στρατιωτικές δυνάμεις.
  2.  Της αδυναμίας αποστολής ελληνικού στρατού, λόγω της εμπλοκής του στην περιοχή της Σμύρνης.
  3.  Της ενισχύσεως και επικρατήσεως του κινήματος του Κεμάλ Ατατούρκ.
  4.  Της αποχωρήσεως των βρετανικών δυνάμεων από τον Πόντο.
  5.  Της ήττας του αρμενικού στρατού από τα στρατεύματα του Κεμάλ.

Ο Μητροπολίτης Χρύσανθος

Η Ολοκλήρωση του Εγκλήματος

Το αποτέλεσμα της δυσμενούς τροπής της καταστάσεως υπήρξε η συνέχιση των απηνών διωγμών του ελληνικού πληθυσμού του Πόντου. Στις 16 Μαρτίου 1921 ο Κεμάλ υπέγραψε «Συνθήκη Φιλίας και Αδελφότητος» με την Σοβιετική Ένωση, η οποία περιλάμβανε εκχώρηση εδαφών και παροχή στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας. Ο Κεμάλ κήρυξε τους Ποντίους προδότες και εχθρούς της Τουρκίας, ως εν δυνάμει συνεργάτες του ελληνικού στρατού. Μετά την ατυχή κατάληξη της εκστρατείας του ελληνικού στρατού πέραν του ποταμού Σαγγάριου (Αυγ. 1921), ιδρύθηκαν στην Αμάσεια[6] τα «Δικαστήρια της Ανεξαρτησίας[7]», τα οποία έστειλαν στην αγχόνη 500 από τις πλέον εξέχουσες προσωπικότητες των Ελλήνων. Πολλοί Πόντιοι αναζήτησαν την σωτηρία τους στην Σοβιετική Ένωση, ενώ άλλοι στην Ελλάδα. Αρκετοί Πόντιοι κατέφυγαν στα δυσπρόσιτους ορεινούς όγκους, όπου αντέταξαν ένοπλο αντίσταση κατά Τούρκων. Η αναγνώριση των θυσιών των γενναίων αυτών Ποντίων, κατά τον απέλπιδα αγώνα τους, δεν έχει τύχει της αναγνωρίσεως που του αξίζει.

Η Αναγνώριση της Γενοκτονίας

Το 2007 η Διεθνής Ένωσις Μελετητών Γενοκτονιών [(International Association of Genocide Scholars (IAGS)] αναγνώρισε επίσημα την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και της Ανατολίας, μαζί με αυτήν των Αρμενίων και των Ασσυρίων της Βόρειας Μεσοποταμίας[8]. Η Κύπρος, η Σουηδία, η Αρμενία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Τσεχία, η Γερμανία, 12 από τις 50 Πολιτείες των ΗΠΑ, 2 από τις 6 Πολιτείες της Αυστραλίας, 8 από τις 85 Ομόσπονδες Δημοκρατίες της Ρωσίας και 5 πόλεις του Καναδά έχουν αναγνωρίσει την γενοκτονία. Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει καμία από τις παραπάνω γενοκτονίες. Θεωρεί τους θανάτους ως παράπλευρές πολεμικές απώλειες και αποτέλεσμα ασθενειών και λοιμού. Η βουλή των Ελλήνων με ομόφωνα ψηφίσματα έχει ανακηρύξει την 19η Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο» και την 14η Σεπτεμβρίου «Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό Κράτος».

Το 1922 ο πατέρας μου ήρθε πρόσφυγας από τα Βουρλά[9] της Μικράς Ασίας σε ηλικία 5 χρονών. Ο παππούς μου κατατάχθηκε εθελοντής στον Ελληνικό Στρατό και εκτελέσθηκε από τους Τούρκους. Η γιαγιά μου 28χρονη χήρα έφερε μαζί με τα 5 παιδιά της και τις μνήμες από την ιερά γη των παραλίων της Ιωνίας. Η ευτυχία όταν περάσει ο καιρός γίνεται ανάμνηση, η δυστυχία δεν σβήνεται όμως ποτέ από το μυαλό και πάντοτε προκαλεί πόνο. Το ξερίζωμα και η απώλεια αγαπημένων προσώπων ήταν απανωτά χτυπήματα  και πάρα πολλά για να τα διαχειριστεί το μυαλό. Όσοι αγωνιζόντουσαν για την επιβίωσή τους δεν είχαν την πολυτέλεια να τα επεξεργαστούν. Από κάποια στιγμή και μετά αφέθηκαν στο ρεύμα των γεγονότων, όπως μια ακυβέρνητη βάρκα στην θαλασσοταραχή. Όσοι επέζησαν ξεκίνησαν νέο αγώνα για να ξαναρχίσουν την ζωή τους από το μηδέν. Ήταν η έλλειψη ελπίδας που τσάκιζε την ψυχή τους περισσότερο και από τον πόνο, αυτό που βίωναν ήταν ο ορισμός της απελπισίας. Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες αναμετρήθηκαν με το πεπρωμένο τους, μάζεψαν τα κομμάτια τους και προσπάθησαν να σταθούν στα πόδια τους. Αποτελεί μυστήριο της ζωής, όταν μετά την καταστροφή, την απογοήτευση, τα σωματικά κτυπήματα και το τσάκισμα της ψυχής, να εμφανίζεται ξανά μέσα σου το κουράγιο να παλέψεις για μια νέα αρχή. Μόνο όταν χάσεις τα πάντα είσαι ικανός για όλα. Συνιστά ανάσταση επί γης και αποθέωση του μεγαλείου της θελήσεως του ανθρώπου. Η γενοκτονία των προγόνων μας, προκαλεί θλίψη και οδύνη, η προσπάθεια όσων επιβίωσαν να «ξανασταθούν στα πόδια τους» αποσπά δικαίως τον θαυμασμό και την αναγνώριση. Αποτελεί χρέος μας να μην επαναλάβουμε τα ίδια σφάλματα που μας οδήγησαν σ’ αυτές τις συμφορές.

Οι πρώτοι Έλληνες έφτασαν στον Πόντο ως άποικοι, οι επιζήσαντες απόγονοί τους επέστρεψαν στην πατρώα γη ως πρόσφυγες. Οι επιβιώσαντες της Μικρασιατικής Καταστροφής, βρήκαν το κουράγιο να ριζώσουν στην φιλόξενη ελληνική γη. Η σφριγηλή ράτσα τους αναμίχθηκε με τον ελληνικό πληθυσμό και ενίσχυσε την ζωτικότητα της φυλής μας. Η Τραπεζούντα, η Σαμψούντα, η Κερασούντα, η Σινώπη, η Τρίπολη, η Αμάσεια, η Μπάφρα, η Σάντα και οι άλλες πόλεις και κοινότητες της αιματοβαμμένης ποντιακής γης, έχουν καθιερωθεί στην εθνική μας συνείδηση ως ένα από τα πλέον λαμπρά κεφάλαια της ιστορικής πορείας του Ελληνισμού διαμέσου των αιώνων.

 

Αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Κρασσάς

 

[1] Με τον όρο Νεότουρκοι (τουρκικά Jön Türkler και Genç Türkler) εννοείται το τουρκικό εθνικιστικό κόμμα «Ένωση και Πρόοδος» της μεταρρυθμίσεως που ξεκίνησε στην τουρκοκρατούμενη τότε Θεσσαλονίκη το 1908. Οι Νεότουρκοι ήσαν στρατιωτικοί, πολιτικοί, αστοί και διανοούμενοι, οι οποίοι ξεσηκώθηκαν για την επαναφορά του Συντάγματος του 1876, υιοθετώντας το σύνθημα Ελευθερία (Hurriyet), Ισότητα (Musavat) και Δικαιοσύνη (Adalet). Βασικοί στόχοι του κινήματος του 1908 που έφερε την παραπλανητική ονομασία: «Κομιτάτο της Ενώσεως και της Προόδου» ήταν η κατάλυση της απολυταρχίας του Σουλτάνου Αμντουλ Χαμίτ Β΄, η εγκαθίδρυση ενός εκσυγχρονισμένου κράτους στα ευρωπαϊκά πρότυπα και η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητος της αυτοκρατορίας.

[2] Η Γενοκτονία των Αρμενίων αφορά την εξόντωση των Αρμενίων κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το διάστημα από 1894 έως 1896, επί Σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ έγιναν οι πρώτες σφαγές Σφαγές Αρμενίων με τον αριθμό των νεκρών να εκτιμάται μεταξύ 80 και 300 χιλιάδων και τον αριθμό των ορφανών παιδιών σε 50.000. Ωστόσο οι πλέον εκτεταμένες σφαγές Αρμενίων καταλογίζονται στους Νεότουρκους(1908-18).Η 24η Απρ 18915 θεωρείται η ημερομηνία ενάρξεως της Αρμενικής Γενοκτονίας. Τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι ο αριθμός των νεκρών Αρμενίων ήταν από 600.000 ως 800.000, ενώ Δυτικές και Αρμενικές πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των σφαγιασθέντων στο 1.500.000.

[3] Στα τάγματα αυτά αναγκάζονταν να εργαστούν άνδρες μη μουσουλμάνοι σε βαριές εργασίες υπό απάνθρωπες συνθήκες. Ήταν μία από τις μεθόδους εθνοκαθάαρσεως που χρησιμοποίησαν οι Τούρκοι, αφού οι περισσότεροι εργάτες πέθαιναν. Την εμπειρία του στα τάγματα εργασίας περιέγραψε ο Ηλίας Βενέζης(1904-1973) ο οποίος μαζί με άλλους 3.000 Αϊβαλιώτες υποχρεώθηκε να υπηρετήσει σ’ αυτά για 14 μήνες , σε ηλικία 18 ετών. ήταν μεταξύ των 23 συμπατριωτών του που επιβίωσαν.

[4] Ο κατά κόσμο Χαρίλαος Φιλιππίδης, μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, γεννήθηκε το 1881 στην Κομοτηνή και απεβίωσε το 1949 στην Αθήνα.

[5] Αντιστράτηγος Δημήτριος Καθενιώτης (Χαλκίδα 1882-Αθήνα 1947). Διετέλεσε Αρχηγός του ΓΕΣ(1933-1935). Το 1942 ο κατοχικός πρωθυπουργός Γεώργιος Τσολάκογλου του ανέθεσε την διερεύνηση των παραλείψεων και των λαθών κατά την διεύθυνση του Ελληνο-ιταλικού πολέμου 1940-41. Η έκθεσή αυτή δεν δημοσιεύθηκε ποτέ ολόκληρη, παρά μόνο περίληψη αυτής.

[6] Αρχαία ελληνική πόλις, η γενέτειρα του πρώτου γεωγράφου της αρχαιότητος Στράβωνος.

[7] Ειδικά δικαστήρια που ιδρύθηκαν από τον Κεμάλ με στόχο την μαζική εξόντωση της άρχουσας τάξεως των Ποντίων, υπό ένα νομιμοφανές πλαίσιο.

[8] Οι Ασσύριοι γνωστοί επίσης ως Σύριοι/Αραμαίοι ή Χαλδαίοι είναι μια εθνοτική ομάδα που έχει τις ρίζες της στη Μέση Ανατολή και κατοικούσε στην Νοτιοανατολική Τουρκία. Η γενοκτονία των Ασσυρίων  συντελέστηκε κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Υπολογίζεται ότι 275.000 έως 300.000 Ασσύριοι (α δύο τρίτα του συνολικού πληθυσμού). σφαγιάστηκαν από τους στρατιώτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τους Κούρδους συμμάχους τους.

[9] Τα Βουρλά (Τούρκικα Urla) ήταν  η μεγαλύτερη πόλη, μετά την Σμύρνη, στη Χερσόνησο της Ερυθραίας στη Μικρά Ασία. Στην πόλη κατοικούσαν 35.00 Χριστιανοί, 4.000 Τούρκοι και 800 Ιουδαίοι. Ήταν σημαντικό πολιτιστικό κέντρο, όπως αποδεικνύεται από τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις που υπολογίζονται να είναι από την εποχή του χαλκού. Ήταν αρχικά η περιοχή της Ιωνικής πόλεως των Κλαζομενών. Τα Βουρλά είναι συνδεδεμένα με δύο σημαντικά πρόσωπα των γραμμάτων. Είναι ο τόπος γέννησης του Έλληνα νομπελίστα ποιητού Γεώργιου Σεφέρη(πραγματικό όνομα Σεφεριάδης) και της  Φιλιώ Χαιδεμένου, η οποία αφιέρωσε τη ζωή της στην διατήρηση της πολιτισμικής παράδοσης των Ελλήνων της Μικράς Ασίας. Στα Βουρλά γεννήθηκε ο νεομάρτυρας Μιχαήλ ο Βουρλιώτης (μαρτύρησε στις 16 Απριλίου του 1772).

ΤΕΛΟΣ

Πηγή: Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

ΒΙΝΤΕΟ – Μ. Αλέξανδρος: Η προσωπικότητα του μεγάλου στρατηλάτη μέσα από περιστατικά της ζωής του (Μέρος 1ο) – Cognosco Team

Στο παρακάτω βίντεο θα ταξιδέψουμε πίσω στον 4ο π.Χ. αιώνα, όπου θα συναντήσουμε τον Μέγα Αλέξανδρο, μια από τις σπουδαιότερες φυσιογνωμίες όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της παγκόσμιας Ιστορίας.

Συνήθως οι περισσότεροι όταν αναφέρονται στον Αλέξανδρο, εστιάζουν στις μεγάλες στρατιωτικές του επιτυχίες και στα ένδοξα πολεμικά του κατορθώματα, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τον ενάρετο χαρακτήρα του. Για αυτόν το λόγο, λοιπόν, στο νέο αφιέρωμα του καναλιού Ιστορικός Περιηγητής, επικεντρώνεται η προσοχή στην προσωπικότητα του μεγάλου στρατηλάτη, μέσα από την παρουσίαση ορισμένων λιγότερο γνωστών περιστατικών της ζωής του, τα οποία μας διασώζουν οι αρχαίοι συγγραφείς.

Πηγή: ΒΙΝΤΕΟ – Μ. Αλέξανδρος: Η προσωπικότητα του μεγάλου στρατηλάτη μέσα από περιστατικά της ζωής του (Μέρος 1ο) – Cognosco Team

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Η Στάση των Ελλήνων έναντι του Ρωσο-ουκρανικού Πολέμου.

Από : Αντιστράτηγό ε.α. Ιωάννη Κρασσά

«Οἱ ἄνθρωποι δέν εἶναι αἰχμάλωτοι τῆς μοίρας τους, ἄλλα τῶν μυαλῶν τους». Φραγκλίνος Ρούσβελτ (1882-1945), Πρόεδρος των ΗΠΑ (1933-1945).

Η Ελληνική Κυβέρνηση συντάχθηκε πλήρως με τις αποφάσεις της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας, μετά την εισβολή των στρατευμάτων της στην Ουκρανία την 24η Φεβρουαρίου 2022. Οι αποφάσεις των κρατών, αλλά και των ανθρώπων γενικότερα, δεν έχουν ποτέ μόνο πλεονεκτήματα, λαμβάνονται όμως με γνώμονα ότι τα οφέλη θα υπερκαλύπτουν τις ζημιές. Τα κράτη δεν έχουν σταθερούς φίλους ή εχθρούς, αλλά μόνο σταθερά συμφέροντα και παρέχουν την βοήθειά τους επιδιώκοντας περισσότερο στον προσπορισμό ωφελημάτων και λιγότερο στην υποστήριξη του δικαίου και της ηθικής. Η διπλωματία δεν συνιστά πράξη φιλανθρωπίας. Οι ενέργειες της Ελλάδος στοχεύουν πρωτίστως στην εξυπηρέτηση των εθνικών της συμφερόντων. Όλα θα κριθούν εκ του αποτελέσματος, στο εγγύς και το απώτερο μέλλον. Η κυβέρνηση έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από τα κόμματα της αντιπολιτεύσεως, σχετικά για την πολιτική της στον Ρωσο-ουκρανικό πόλεμο. Οι στάσεις των κομμάτων εκπορεύονται τόσο από την ιδεολογία τους, όσο και από την εκμετάλλευση των αισθημάτων των ψηφοφόρων προς αύξηση της δυνάμεως των. Εφόσον οι λύσεις που προτείνουν δεν έχουν δοκιμασθεί στην πράξη, έχουν κάθε δικαίωμα να ισχυρίζονται, ότι είναι καλύτερες απ’ αυτές των κυβερνώντων. Κατά την οικονομική κρίση του 2012 αποδείχθηκε ότι δεν υπάρχουν ανώδυνες λύσεις στα επώδυνα προβλήματα, τις οποίες εάν είχαμε λάβει εξ΄ αρχής ο πόνος θα ήταν πολύ λιγότερος.

Οι Σχέσεις Ελλάδος-Ρωσίας κατά την Σύγχρονη Ιστορία

Με αφορμή το Ρωσο-ουκρανικό πόλεμο φάνηκε ότι μεγάλο μέρος των Ελλήνων διακατέχεται από φιλικά προς την Ρωσία και εχθρικά προς τις ΗΠΑ αισθήματα, λόγω της υποστηρίξεως που παρέχουν στην Ουκρανία. Οι φιλικά διακείμενοι προς τους Ρώσους προέρχονται απ’ όλο το φάσμα των πολιτικών κομμάτων, αλλά κυρίως απ’ αυτά που βρίσκονται στα άκρα, Η συμπάθεια μας προς το ξανθό γένος έχει τις απαρχές του στην προεπαναστατική περίοδο, όταν οι σκλαβωμένοι Έλληνες ανέμεναν από τους ορθόδοξους Ρώσους να τους απαλλάξουν από την τυραννία των μουσουλμάνων Οθωμανών.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ανέλαβε αρχηγός της «Φιλικής Εταιρείας» και ξεκίνησε πρώτος την εξέγερση των Ελλήνων, από τις παραδουνάβιες χώρες[1]. Ο Τσάρος όμως αποκήρυξε την ενέργειά του, τον απέβαλε από το ρωσικό στρατό και έδωσε την συγκατάθεσή του για την αποστολή τουρκικών στρατευμάτων στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες για την κατάπνιξη του κινήματός του[2]. Η ελευθερία που επιθυμούσαν οι Έλληνες εκφράζονταν από τους αγώνες για πολιτικά δικαιώματα των λαών της Δυτικής Ευρώπης(Γαλλία, Βέλγιο, Ιταλία) και των ΗΠΑ, τις οποίες μνημονεύει ο Διονύσιος Σολωμός στον «Ύμνο προς την Ελευθερία[3]». Την 2α Ιανουαρίου 1822, στην πρώτη εθνοσυνέλευση στην Επίδαυρο συντάχθηκε το πρώτο σύνταγμα της Ελλάδος[4], πάνω στα πρότυπα αυτών της Αμερικής, της Γαλλίας και κυρίως του Βελγίου.

Τον Ιούλιο του 1825, το βουλευτικό των Επαναστατημένων Ελλήνων ψήφισε ομόφωνα την ανάθεση «εν λευκώ» της ελληνικής υποθέσεως στην Μεγάλη Βρετανία, γνωστής ως «Πράξης Υποτέλειας[5]». Η απόφαση αυτή οδήγησε στην ανεξαρτησία της Ελλάδος[6], ενώ η Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, η Ρωσία αναγνωρίσθηκαν ως οι εγγυήτριες δυνάμεις.

Κατά τον Πόλεμο της Κριμαίας(1853-1856), ταχθήκαμε στο πλευρό της Ρωσίας η οποία μάχονταν κατά της Τουρκίας και των συμμάχων της, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και του Βασιλείου της Σαρδηνίας [7]. Αιτία του πολέμου υπήρξε η προσπάθεια της Ρωσίας να καταλάβει εδάφη της παραπαίουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στις βόρειες ακτές  της Μαύρης Θάλασσας.

Το 1866 κατά την Κρητική Επανάσταση σταθήκαμε απέναντι σε όλες τις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις (Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία, Πρωσία, Γαλλία, Αυστρία), ζητήσαμε όμως την συνδρομή τους, όταν η Τουρκία μας απείλησε με πόλεμο[8].

Το Μάρτιο του 1878, μετά την νίκη της Ρωσίας επί της Τουρκίας, υπογράφηκε η καταστροφική για εμάς συνθήκη του Αγίου Στεφάνου με την οποία δημιουργείτο η Μεγάλη Βουλγαρία[9], κατόπιν εντολής του Τσάρου Νικολάου Α΄[10]. Την 13η Ιουλ. 1878, υπεγράφη στο Βερολίνο η ομώνυμη συνθήκη μεταξύ της Αυστρο-Ουγγαρίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας, της Ρωσίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας[11], η οποία ανέτρεψε την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου και περιέλαβε την προσάρτηση της Θεσσαλίας και της Ηπείρου στο Βασίλειο της Ελλάδος. Ο Πρωθυπουργός της Γαλλίας Λέων Γαμβέττας (1838-1882), ο οποίος μας υποστήριξε τότε, είπε τότε κάτι το οποίο πολλοί απ’ εμάς δεν επιθυμούμε, ή δεν θέλουμε να καταλάβουμε: «Ἀγαπῶ, λατρεύω καὶ θαυμάζω τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα καὶ ἐκτιμῶ τὴν νεωτέραν, ἀλλά ἐπιθυμῶν τὸ μεγαλεῖον τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος, τὸ ἐπιθυμῶ ὄχι ὡς ἱδεολόγος, ἀλλά ὡς πρακτικός πολιτικός, διότι εἰς τοῦτο βλέπω τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος μου».

Το 1897 οι κυβερνώντες δεν παραδειγματίστηκαν από την αποτυχία της Κρητικής Επαναστάσεως του 1866, προκειμένου να προετοιμαστούν καταλλήλως, ώστε να επιτύχουν την απελευθέρωση των αλύτρωτων ελληνικών πληθυσμών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η επόμενη Κρητική Επανάσταση το 1897, να μας οδηγήσει σε επονείδιστη στρατιωτική ήττα από την Τουρκία, χωρίς ευτυχώς να καταλήξει σε πλήρη καταστροφή, χάρις στην επέμβαση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ρωσίας. Οι δεσμοί αίματος του Βασιλέως Γεωργίου Α΄ με το βρετανικό θρόνο και της Βασιλίσσης Όλγας με το Τσάρο μας προφύλαξαν από ολοκληρωτική καταστροφή[12]. Ο πόλεμος του 1897 υπήρξε η συνισταμένη όλων των ολιγωριών και των σφαλμάτων της ανισόρροπης εσωτερικής, εξωτερικής και στρατιωτικής πολιτικής μας μέχρι τότε. Η Ελλάς αποδέχθηκε την αρχική προσφορά των μεγάλων δυνάμεων, αφού χρειάστηκε να υποστεί πρώτα μια ταπεινωτική ήττα.

Κατά τον Α΄ και Β΄ Βαλκανικούς Πολέμους, σε διάστημα 10 μηνών (Οκτώβριος 1912-Ιουλιος 1913), η πατρίδα μας διπλασιάσθηκε σε έκταση και πληθυσμό και κατέστη ένα βιώσιμο και υπολογίσιμο έθνος. Το καταφέραμε χωρίς την υποστήριξη των μεγάλων δυνάμεων, τις οποίες πολλές φορές εκλιπαρήσαμε στο παρελθόν. Η δημιουργία για πρώτη φορά μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος, αξιόμαχου στρατού και στόλου, σε συνδυασμό με την αρραγή ενότητα όλων για την κατάκτηση της νίκης, μάς οδήγησαν σ’ έναν ανεπανάληπτο θρίαμβο.

Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο(Α΄ΠΠ) η διαφωνία μεταξύ του Βασιλέως Κωνσταντίνου Α΄ και του Πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου σχετικά με την συμμετοχή ή όχι της Ελλάδος στο πλευρό της Αντάντ[13] οδήγησε στον «Εθνικό Διχασμό» με ολέθριες επιπτώσεις για τον Ελληνισμό. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο αποδέχθηκαν το αίτημα της Ρωσίας να μην δοθεί η Κωνσταντινούπολη στην Ελλάδα, μετά από ενδεχόμενη ήττα της Κεντρικής Συμμαχίας στην οποία συμμετείχε και η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Α΄ΠΠ και ο Β΄ΠΠ που ακολούθησε έδειξαν ότι η Ελλάδα λόγω θέσεως δεν μπορεί να τηρεί ουδετερότητα σε γενικευμένες συρράξεις.

Την 16η Μαρτίου 1921, κατά τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο (1919-1922), ο Κεμάλ υπέγραψε «Συνθήκη Φιλίας και Αδελφότητος» με την ΕΣΣΔ(Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών), η οποία συμφώνησε στην εκχώρηση εδαφών και παροχή στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς την Τουρκία.

Το Σύμφωνο μη Επιθέσεως Γερμανίας- ΕΣΣΔ(1939)

Την 23η Αυγούστου 1939, οι υπουργοί εξωτερικών της Γερμανίας Ρίμπεντροπ και της Σοβιετικής Ενώσεως Μολότωφ υπέγραψαν το ομώνυμο σύμφωνο μη επιθέσεως μεταξύ των δύο χωρών. Η συμφωνία παρείχε την δυνατότητα στον Χίτλερ να καταλάβει την Πολωνία και να ασφαλίσει τα νώτα του για την εισβολή στην Γαλλία. Την ίδια περίοδο ο Στάλιν αύξησε την επικράτειά του κατά 450.000 χλμ2, μετά την προσάρτηση μέρους της Φιλανδίας, της Λιθουανίας, της Λετονίας, της Εσθονίας, της Βουκοβίνας και της Βεσσαραβίας (Ρουμανία). Ο Χίτλερ επιτέθηκε κατά της ΕΣΣΔ(Ιούνιος 1941), για τον ίδιο λόγο που το έπραξε και ο Ναπολέων, αμφότεροι ήθελαν την παράδοση της Ηνωμένου Βασιλείου. Η κατάληψη της Ρωσίας θα απέκλειε το ενδεχόμενο μιας πιθανής συμμαχίας των δύο χωρών, ενώ η ολοκληρωτική κυριαρχία επί της Ευρωπαϊκής ηπείρου θα καθιστούσε μάταιη την συνέχιση του πολέμου από τους Βρετανούς. Την 13 Απρ. 1941, η ΕΣΣΔ υπέγραψε σύμφωνο μη επιθέσεως με την Ιαπωνία, πενταετούς διάρκειας. Την 9η Αυγ. 1945, κήρυξε το πόλεμο εναντίον της  Ιαπωνίας, μετά την ρίψη και της δεύτερης ατομικής βόμβας στο Ναγκασάκι. Η Ιαπωνία παραδόθηκε άνευ όρων την 15η Αυγ. 1945.

Ο Νόμος περί Εκμισθώσεως και Δανεισμού

Την 11η Μαρτίου 1941, υπογράφηκε από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Φραγκλίνο Ρούσβελτ ο «Νόμος για την Ενίσχυση της Αμύνης των ΗΠΑ». Σύμφωνα με τον νόμο οι ΗΠΑ άρχισαν να προμηθεύουν κατ’ αρχάς το Ηνωμένο Βασίλειο και στην συνέχεια την ΕΣΣΔ[14], την Ελεύθερη Γαλλία, την Δημοκρατία της Κίνας και 29 άλλα έθνη με πολεμικό υλικό, τρόφιμα και καύσιμα. Το γιγαντιαίο πρόγραμμα βοήθειας, διατηρήθηκε μέχρι το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (Σεπ. 1945) και έμεινε γνωστό στην ιστορία ως «Ο Νόμος περί Εκμισθώσεως και Δανεισμού». Ο Ρεϊμόν Καρτιέ στην Ιστορία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αναφέρει ότι: «Οι ΗΠΑ απετέλεσαν το οπλοστάσιο της δημοκρατίας». Ο Στάλιν, ο Χρουστσόφ και ο Στρατάρχης Ζούκωφ κατ’ επανάληψη δήλωσαν κατ’ ιδίαν, ότι χωρίς την βοήθεια των ΗΠΑ, η ΕΣΣΔ δεν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στις ανάγκες του πολέμου κατά των Γερμανών. Μετά την νίκη των Συμμάχων και την έναρξη του ψυχρού πολέμου, οι Ρώσοι αποσιωπούσαν σκόπιμα την βοήθεια που έλαβαν από τις ΗΠΑ. Για την Ελλάδα προβλέφθηκε στρατιωτική βοήθεια την οποία δεν έλαβε λόγω καταρρεύσεως του μετώπου και επιπλέον οικονομική βοήθεια 80 εκατομμυρίων δολαρίων. Μέρος αυτών των χρημάτων χρησιμοποιήθηκε για την ναύλωση πλοίων από την ουδέτερη Σουηδία τα οποία μετέφεραν κατά το διάστημα από 1941 μέχρι το 1944, 15.000 τόνους σιτηρών και 1.000 τόνους φαρμακευτικού υλικού, δωρεάν βοήθεια από τον Καναδά και τις ΗΠΑ. Την οργάνωση της βοήθειας ανέλαβε η Αμερικανική Επιτροπή Πολεμικής Περιθάλψεως Ελλάδος[GWRA (Greece War Rehabilitation Administration)] και η αποστολή ανατέθηκε στον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό. Η ομογένεια των δύο χωρών συνέβαλλε σημαντικά στο εγχείρημα αρωγής της σκληράς δοκιμαζόμενης πατρίδος μας.

Το ΕΑΜ(Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο) το οποίο ανέπτυξε σημαντική αντιστασιακή δράση κατά των κατακτητών, ελέγχονταν από το ΚΚΕ, το οποίο υπάκουε τις εντολές της Μόσχας, αλλά όλη η βοήθεια σε στρατιωτικό εξοπλισμό και σε χρυσές λίρες(περί το 1 εκατομμύριο) δόθηκαν από την Αγγλία και τίποτα από την ΕΣΣΔ. Ο Τσώρτσιλ υποστήριζε το ΕΑΜ γιατί η δράση του εξυπηρετούσε πρωτίστως τα συμφέροντα της χώρας του, γι’ αυτό άλλωστε την 9η Οκτωβρίου 1944, στην συνάντηση που είχε στην Μόσχα με τον Στάλιν, ο δεύτερος δέχθηκε να υπαχθεί η Ελλάδα στην βρετανική σφαίρα επιρροής, στην περίφημη συμφωνία των ποσοστών.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Η UNRRA(United Nations Relief and Rehabilitation Administration -Διεύθυνση Αρωγής και Αποκαταστάσεως των Ηνωμένων Εθνών), στον προϋπολογισμό της οποίας οι ΗΠΑ συμμετείχαν με 72%, απέστειλε μετά την απελευθέρωση στην Ελλάδα βοήθεια ύψους 416 εκατομμυρίων δολαρίων[15], (τρόφιμα, φαρμακευτικό υλικό, ενδύματα, είδη, βιομηχανικής και αγροτικής ανασυγκροτήσεως) (Ν. Ψυρούκης, «Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας», εκδόσεις Επικαιρότητα, τόμος Α΄, σ. 284).

Η Αμερικανική Βοήθεια στην Ελλάδα

Η αποτυχία του ΚΚΕ να κατακτήσει την εξουσία δια της δυνάμεως των όπλων, κατά την περίοδο 1946-49, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην οικονομική βοήθεια των ΗΠΑ, και την δωρεάν προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού. Η βοήθεια από τις ΗΠΑ ξεπέρασε τα δάνεια που λάβαμε αθροιστικά από την απελευθέρωση μέχρι το 1930. Η πατρίδα μας χρησιμοποίησε το μεγαλύτερο μέρος της βοήθειας σε πολεμικές δαπάνες, για την καταστολή της κομμουνιστικής ανταρσίας. Χωρίς την αμερικανική βοήθεια το ΚΚΕ θα είχε καταλάβει την εξουσία και θα είχαμε μετατραπεί σε δορυφόρο της ΕΣΣΔ.

Την 12η Μαρτίου 1947, στα πλαίσια του δόγματος «Τρούμαν[16]» οι ΗΠΑ παρείχαν οικονομική βοήθεια ύψους 400 εκατομμυρίων δολαρίων στην Ελλάδα, με σκοπό να την προστατεύσουν από την αρπακτικότητα της ΕΣΣΔ, η οποία στήριζε την προσπάθεια του ΚΚΕ.

Την 3η Απριλίου 1948, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρρυ Τρούμαν, υπέγραψε το «Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ανασυγκροτήσεως». Το πρόγραμμα έμεινε γνωστό στην ιστορία ως «Σχέδιο Μάρσαλ», από τον εμπνευστή του, Στρατηγό Τζώρτζ Μάρσαλ, Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ. Η συνολική αμερικανική βοήθεια ξεπέρασαν έως το 1952 τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια, το 94% της οποίας χαρίσθηκε. Υπήρξε η μεγαλύτερη βοήθεια από τις ΗΠΑ, που δόθηκε σε κράτος αναλογικά με τον πληθυσμό του. Το σχέδιο Μάρσαλ δεν μπόρεσε να αναστήσει το προπολεμικό μεγαλείο της Ευρώπης, εμπόδισε όμως την σκιά του Κρεμλίνου να σκοτεινιάσει ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Το άγαλμα του Τρούμαν τοποθετήθηκε στη γωνία των οδών Βασιλέως Κωνσταντίνου και Βασιλέως Γεωργίου το 1963, προσφορά της οργανώσεως ΑΧΕΠΑ των Ελλήνων της Αμερικής. Το άγαλμα μέχρι τώρα έχει γκρεμιστεί τρεις φορές από τους υποστηρικτές εκείνων που ο Τρούμαν τους στέρησε την δυνατότητα να καταλάβουν την εξουσία με την βία. Αυτή υπήρξε η γενεσιουργός αιτία της δημιουργίας του αντιαμερικανικού πνεύματος.  Εντάθηκε κατά την διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας(1967-1974), λόγω της στηρίξεως του καθεστώτος από τις ΗΠΑ, και κορυφώθηκε μετά την αποκατάσταση της δημοκρατικής λειτουργίας της χώρας.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου κέρδισε τις εκλογές το 1981 με ποσοστό 48%, με τη δέσμευση ότι θα απομακρύνει τις αμερικανικές βάσεις, θα εξέλθει της ΕΟΚ και του ΝΑΤΟ. Δεν έπραξε τίποτα απ’ αυτά, αλλά επανεκλέγει το 1985 λαμβάνοντας το 45% των ψήφων. Οι βάσεις παρέμειναν, ο αντιαμερικανισμός συνεχίσθηκε και οι ψηφοφόροι του έδειξαν ότι τα εθνικά θέματα δεν συνιστούν μείζων θέμα. Η Ελλάδα σπατάλησε ανοήτως τα ευρωπαϊκά κονδύλια, δεν δημιούργησε ισχυρή οικονομία, αλλά αντιθέτως διόγκωσε τον εξωτερικό δανεισμό, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε στην οικονομική κρίση του 2012 και στις σκληρές οικονομικές κυρώσεις.

Το 2015 ο Αλέξης Τσίπρας κέρδισε τις εκλογές με ποσοστό 36% υποσχόμενος να καταργήσει πλήρως τα μνημόνια. Τον Ιούλιο του 2015 διενήργησε δημοψήφισμα με δύο ερωτήματα που λίγοι θυμούνται, αλλά επί της ουσίας αποσκοπούσε στην έξοδο μας από την ΕΕ[17]. Το 62% ψήφισε κατά της ΕΕ. Ο Τσίπρας διατήρησε την Ελλάδα στη ΕΕ, υπέγραψε νέο μνημόνιο, και επανεκλέχθηκε στις εκλογές που διενεργήθηκαν το Σεπτέμβριο του 2015, χάνοντας μια μόνο μονάδα από την εκλογική του δύναμη. Η μη αποδοχή του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος δεν επηρέασε το αποτέλεσμα των εκλογών.

Μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ, ο μαρξιστικός διεθνισμός αντικαταστάθηκε από τον ρωσικό εθνικισμό. Τα ελληνικά εθνικιστικά και ακροδεξιά κόμματα έδειξαν την προτίμησή τους προς την Ρωσική Ομοσπονδία, στην οποία ο Πούτιν προσπαθεί να επαναφέρει την αίγλη της τσαρικής εποχής. Σε κάθε περίπτωση συνιστά επιτυχία δύο διαφορετικά ιδεολογικοί χώροι να στέκονται απέναντι στις ΗΠΑ, εμπνεόμενοι από τον «υπαρκτό σοσιαλισμό», τον «τσαρικό ιδεαλισμό» και τον «ρωσικό πατριωτισμό». Οι ρωσικές πολιτικές ιδεολογίες και ανασφάλειες είναι δύσκολο να απλουστευτούν και χρειάζεται βαθειά εμβάθυνση να κατανοηθούν. Εξακολουθούν όμως να γοητεύουν και συντηρούν τον αντιαμερικανισμό σε βάρος των συμφερόντων της χώρας μας  μέχρι σήμερα. Σε καμμία περίπτωση δεν μπορεί να αποτελούν την δικαιολογία για την εισβολή σε μία ανεξάρτητη χώρα και για τις εκατόμβες νεκρών στρατιωτικών και αμάχων.

Διαπιστώσεις-Συμπεράσματα

Από την απελευθέρωση μας μέχρι και το τέλος του 20ου αιώνος, οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες ήσαν αυτές που μας συνέδραμαν πολύ περισσότερο από την Ρωσία και την ΕΣΣΔ στην συνέχεια. Η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδος προήλθε από την οικονομική βοήθεια των ΗΠΑ, την συνεργασία μας με τα κράτη με ελεύθερες οικονομίες και την ένταξη μας ως 10ο μέλος στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα(ΕΟΚ).

Η διαγωγή μας κατά τα 200 χρόνια ελευθέρου βίου δείχνει να μην μας αρέσει αυτό που έχουμε, να επιθυμούμε κάτι διαφορετικό, το οποίο δεν μπορούμε όμως να περιγράψουμε ακριβώς. Αρκετοί από εμάς άλλα σκεπτόμαστε, άλλα λέμε, αυτά που λέμε δεν τα εννοούμε και τελικά ενεργούμε με τρόπο που δεν έχει καμία σχέση μ’ αυτά που λέμε, σκεπτόμαστε, ή εννοούμε. Διερωτώμεθα όμως τι είναι αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι ξένοι

Επιρρίπτουμε την ευθύνη για όλα τα κακά που μας συμβαίνουν στους άλλους. Αισθανόμαστε ότι δεν έχουμε την υποχρέωση να είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις που αναλαμβάνουμε και στις συμφωνίες που υπογράφουμε.

Ως λαός, παρά τις θυσίες και τις καταστροφές που έχει υποστεί η πατρίδα μας, από την απελευθέρωση μέχρι σήμερα, εξακολουθούμε να μην αντιλαμβανόμαστε τους συσχετισμούς ισχύος στο διεθνές περιβάλλον. Όλα τα έθνη της υφηλίου και ιδιαίτερα τα ισχυρά διαμορφώνουν τις σχέσεις με τα λοιπά κράτη με κύριο στόχο την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους.

Τα κράτη διαθέτουν μια συνολική ισχύ αποτέλεσμα της γεωπολιτικής τους αξίας, της οικονομικής ευρωστίας, της κρατικής λειτουργίας, της στρατιωτικής ισχύος, του πληθυσμού και της γεωγραφικής εκτάσεως. Διάφοροι οργανισμοί και ινστιτούτα διενεργούν αξιολογήσεις, στις περισσότερες από τις οποίες τα πέντε πρώτα κράτη από απόψεως συνολικής ισχύος είναι: 1η ΗΠΑ, 2η Κίνα, 3η Ρωσία, 4η Γερμανία, 5ο Ηνωμένο Βασίλειο. Η θέση της Ελλάδος και της Τουρκίας διαφοροποιούνται αναλόγως των κριτηρίων αξιολογήσεως: [Τουρκία 18η, Ελλάδα 31η. (GEOWORLD MAGAZINE 2021)], [Τουρκία 14η, Ελλάδα 41η. (US News World Report 2021)]. Σε όλες τις κατατάξεις η Τουρκία υπερέχει της Ελλάδος. Δυνάμεθα να βελτιώσουμε την θέση μας, αλλά αυτό προϋποθέτει σκληρή δουλεία, ενότητα, συνέπεια και εντιμότητα.

Τίποτα δεν θα μας χαρισθεί, θα πρέπει να «ματώσουμε» πρώτα εμείς για την υπεράσπιση των εθνικών μας συμφερόντων και μετά θα μας συντρέξουν τα άλλα κράτη, όπως συμβαίνει με την Ουκρανία.

                                             Νίκη της Σαμοθράκης, Μουσείο του Λούβρου(Παρίσι)

Αντιστράτηγος ε.α Ιωάννης Κρασσάς

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1]Την 24η Φεβρουαρίου, ο τριαντάχρονος Αλέξανδρος Υψηλάντης, ευρισκόμενος στο Ιάσιο (Ανατολική Ρουμανία), κάλεσε τους υπόδουλους Έλληνες να επαναστατήσουν κατά του Οθωμανού δυνάστου. Με την ιστορική του προκήρυξη, η οποία άρχιζε με το: «Μάχου ὑπέρ Πίστεως καὶ Πατρίδος» και έκλινε με την προτροπή «Είς τά ὅπλα, λοιπόν, φίλοι, ἡ Πατρίς μᾶς προσκαλεῖ !», κίνησε τον τροχό της ιστορίας. Η συνεισφορά του Αλέξανδρου Υψηλάντη υπήρξε ο καταλύτης της επαναστάσεως του 1821, διότι προσέφερε ανεκτίμητο χρόνο για την εδραίωσή της στην νότια Ελλάδα. Θα μπορούσε να επικαλεσθεί πολλές δικαιολογίες, για να αποφύγει την ανάληψη αυτής της μεγάλης ευθύνης, αποδείχθηκε όμως αντάξιος του ρόλου που του επεφύλαξε το πεπρωμένο του για την ανάσταση του γένους μας. Η προσφορά του ομοιάζει προς αυτή του σπινθήρα, χωρίς τον οποίον είναι αδύνατη η ανάφλεξη. Φρονώ ότι ο σεβασμός στην ιστορική δικαιοσύνη επιβάλλει να αναγνωρίσουμε, ως ημέρα ενάρξεως της εθνικής μας αναγεννήσεως την 24η Φεβρουαρίου 1821.

[2] Η αποστολή στρατευμάτων στην Μολδοβλαχία όφειλε να έχει την έγκριση του Τσάρου βάσει της συνθήκης του Βουκουρεστίου του 1812, που υπεγράφη μετά την λήξη του Ρωσο-τουρκικού πολέμου του 1806-1812.

[3] Ύμνος προς την ελευθερία, Στροφή 22: Γκαρδιακά χαροποιήθη-και του Βάσιγκτον η γη,-και τα σίδερα ενθυμήθη-που την έδεναν και αυτή.

[4] Το σύνταγμα, με τίτλο «Οργανικός Νόμος της Επιδαύρου», συντάχθηκε από τον Ιταλό φιλέλληνα Βικέντιο Γκαλίνα, συνεπικουρούμενο από τους Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και Θεόδωρο Νέγρη. Τα 110 Άρθρα του «προσωρινού» συντάγματος μεταξύ των άλλων προέβλεπαν: Την ανεξιθρησκία, με επικρατούσα θρησκεία της «Ανατολικής Ορθοδόξου του Χριστού Εκκλησίας», την ισονομία και την ελευθεροτυπία. Κάθε Έλληνας ανεξαρτήτως καταγωγής και περιουσιακής καταστάσεως, δικαιούταν την ανάληψη οποιουδήποτε αξιώματος, ενώ κατηργείτο η δουλεία σ’ όλη την επικράτεια.

[5] Ὁ κλῆρος, οἱ παραστάται, οἱ ἀρχηγοὶ πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ ξηρᾶς καὶ θαλάσσης τοῦ ἑλληνι­κοῦ ἔθνους:

ΙΑον· Παρατηροῦντες τέλος πάντων ὅτι, ἂν ἀπὸ ὑπερτάτην χάριν τῆς Προνοίας εὑρίσκωνται στερεωμέναι πλησίον μας αἱ Βρεττανικαὶ δυνάμεις, χρεωστεῖ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν παροῦσαν αὐτῆς κατάστασιν νὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ τοῦτο ἐγκαίρως ὡς καὶ νὰ ἐλπίσῃ ἀπὸ τὴν εὐθύτητα καὶ φιλανθρωπίαν τῆς ἰσχυρᾶς αὐτῆς διοικήσεως· ὅθεν πρὸς ἀσφάλειαν τῶν ἱερῶν δικαιωμάτων τῆς τοῦ κράτους ἐλευθερίας καὶ ἱκανῶς στερεᾶς πολιτικῆς ὑπάρξεως ἡ Ἑλλὰς διὰ τῆς παρούσης δημοσίου πράξεως προσδιορίζει, ἀποφασίζει, θεσπίζει καὶ βούλεται τὸν ἑπόμενον Νόμον:

Τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος δυνάμει τῆς παρούσης πράξεως θέτει ἑκουσίως τὴν ἱερὰν παρακαταθήκην τῆς αὑτοῦ ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς πολιτικῆς αὑτοῦ ὑπάρξεως ὑπὸ τὴν μοναδικὴν ὑπεράσπισιν τῆς Μεγάλης Βρεττανίας.

[6] Την 22α Ιανουαρίου 1830 (παλ. ημερ.) υπογράφηκε από την Αγγλία, την Γαλλία και την Ρωσία το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, με το οποίο αναγνωρίσθηκε η πλήρης ανεξαρτησία της Ελλάδος. Τα όρια του νέου κράτους περιλάμβαναν την Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο, την Εύβοια και τις Κυκλάδες. Βάσει του πρωτοκόλλου, στις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις δινόταν η εξουσία επεμβάσεως, σε περίπτωση παραβιάσεως των όρων του. Η υπογραφή του πρωτοκόλλου σηματοδότησε το τέλος της επαναστάσεως του 1821 και την εμφάνιση στην διεθνή κοινωνία του ελληνικού κράτους. Η Υψηλή Πύλη αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Ελλάδος την 27η Μαρτίου 1830, με την υπογραφή της «Συνθήκης της Αδριανουπόλεως» (Άρθρο 10), η οποία σήμανε τον τερματισμό του Ρωσο-τουρκικού πολέμου, που ξέσπασε το 1828.

[7] Ο πόλεμος της Κριμαίας διήρκησε μέχρι το 1856, ενεπλάκησαν δύο εκατομμύρια στρατιώτες εκατέρωθεν και έληξε με ήττα της Ρωσίας. Στην υπογραφείσα στο Παρίσι συνθήκη ειρήνης (Μαρ. 1856), η Αγγλία, η Γαλλία και η Αυστρία εγγυήθηκαν την εδαφική ακεραιότητα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

[8] Την 21η Αυγ. 1866, οι Έλληνες της Κρήτης εξεγέρθηκαν με σκοπό την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και την ένωσή τους με την Ελλάδα. Η Κρητική Επανάσταση διήρκησε μέχρι την 29η Ιαν. 1869.

[9] Η συνθήκη του Αγίου Στεφάνου προέβλεπε την ίδρυση ενός μεγάλου Βουλγαρικού Κράτους, δορυφόρου της Ρωσίας, στο οποίο διδόταν έξοδος στο Αιγαίο και περιελάβανε πολλές ελληνικές πόλεις (Σέρρες, Καβάλα, Έδεσσα, Φλώρινα, Καστοριά, Μοναστήρι).

[10] Τσάρος Νικόλαος Α΄της Ρωσίας (1796-1865). Η Ελλάδα παρότι συντάχθηκε μαζί του δεν επιθυμούσε την ισχυροποίησή της και έλεγε: «Δὲν θέλω ἐπιτρέψει ποτὲ οὔτε ἀπόπειρα ἀποκαταστάσεως τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκτρατορίας, οὔτε τοιαύτην ἔκτασιν τῆς Ἑλλάδος, ἥτις νὰ καταστήσει ἑαυτὴν ἰσχυρόν κράτος». 

[11] Η συνθήκη αποτέλεσε την καταλυτική πράξη του συνεδρίου του Βερολίνου που διήρκεσε 30 ημέρες. Οι σύνεδροι ασχολήθηκαν κυρίως με την ίδρυση του Βουλγαρικού κράτους και με την αναγνώριση της Ρουμανίας, της Σερβίας και του Μαυροβουνίου ως ανεξαρτήτων κρατών.

[12] Από 9 Απριλίου έως 8 Μαΐου 1897 διεξήχθη Ελληνοτουρκικός πόλεμος ο οποίος έμεινε στην ιστορία σαν το μαύρο ‘97. Αφορμή του πολέμου αποτέλεσε η κήρυξη της ενώσεως της Κρήτης με την Ελλάδα την 25η Ιαν. 1897, από την προσωρινή κυβέρνηση της μεγαλονήσου. Η Ελλάδα απέστειλε ναυτικές και στρατιωτικές δυνάμεις στην Κρήτη, ενώ το ίδιο έπραξαν και η Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ρωσία και η Αυστρία. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις επέδωσαν διακοίνωση στην ελληνική κυβέρνηση, απαιτώντας την απόσυρση των ελληνικών δυνάμεων, με αντάλλαγμα την παροχή καθεστώτος αυτονομίας στην Κρήτη. Ο Έλληνας πρωθυπουργός Θεόδωρος Δηλιγιάννης υπό την πίεση της αντιπολιτεύσεως, της ισχυρής εθνικής εταιρείας και του ευρισκομένου σε πατριωτική έξαρση λαού απέρριψε την προσφορά. Η Ελλάς κήρυξε επιστράτευση, ενώ στρατεύματα και τμήματα άτακτων αποστάλθηκαν στα σύνορα με την Τουρκία στην Θεσσαλία και την Ήπειρο. Η κυβέρνηση ενήργησε σπασμωδικά και με πρωτοφανή επιπολαιότητα κήρυξε πόλεμο, παραβλέποντας τις πραγματικές συνθήκες και τα δεδομένα.

[13] Αντάντ ή «Εγκάρδια Συνεννόηση» (Entente Cordiale) ονομάζεται η συμμαχία μεταξύ Γαλλίας και Η. Βασιλείου κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην οποία προσχώρησε κατόπιν και η Ρωσία.

[14] Η Μεγάλη Βρετανία δέχθηκε την μεγαλύτερη βοήθεια ύψους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων ισοδύναμων με 660 σημερινά, με δεύτερη την ΕΣΣΔ η οποία έλαβε 12 δισεκατομμύρια, τα οποία αντιστοιχούν με 150 σημερινά. Στην ΕΣΣΔ παραδόθηκαν από τις ΗΠΑ, 430.000 φορτηγά 2,5 τον. που αντιστοιχούσαν στο 30% του συνολικού αριθμού του κόκκινου στρατού, 50.000 οχήματα 1/4 τόνου, 17.000 αεροσκάφη, 7.000 άρματα μάχης, 2.000 ατμομηχανές, 12.000 βαγόνια, εκατομμύρια τόνοι πυρομαχικών, πετρελαίου, ελαιολιπαντικών, τροφίμων και άλλων υλικών. Η ΕΣΣΔ έλαβε επίσης βοήθεια σε πολεμικό υλικό από το Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία προερχόταν από τις βιομηχανίες της (7.000 αεροσκάφη, 5.000 άρματα μάχης, 27 πολεμικά πλοία κ.α.). Η μεταφορά της βοήθειας πραγματοποιείτο από δύο θαλάσσιες και μία χερσαία οδό: Μέσω του Αρκτικού Ωκεανού στους λιμένες του Αρχαγγέλου και του Μούρμανσκ, μέσω του Ειρηνικού Ωκεανού στο λιμένα του Βλαδιβοστόκ και τέλος μέσω του Περσικού Κόλπου και στην συνέχεια σιδηροδρομικώς δια μέσου του Ιράν.

[15] Η UNRRA ήταν διεθνής οργανισμός περίθαλψης στην οποίαν συμμετείχαν 44 έθνη. Ιδρύθηκε το 1943, εντάχθηκε στον ΟΗΕ ΤΟ 1945, και σταμάτησε να λειτουργεί το 1947. Η λειτουργία της αφορούσε: «το προγραμματισμό, το συντονισμό, τη διαχείριση και τη μέριμνα για τη περίθαλψη των θυμάτων πολέμου, σε τομείς όπως η σίτιση, τα καύσιμα, η ένδυση, και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη». Ο συνολικός προϋπολογισμός της ανήλθε σε 3,7 δισ. δολάρια, εκ των οποίων 2,7 δισ. δόθηκαν από τις Η.Π.Α, 625 εκ. από το Ηνωμένο Βασίλειο και 139 εκ. από το Καναδά.

[16] Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρρυ Τρούμαν(1884-1972), εκφώνησε ενώπιον των δύο σωμάτων του αμερικανικού κογκρέσου (γερουσία και βουλή των αντιπροσώπων), μια βαρυσήμαντη ομιλία, που έμεινε στην ιστορία ως «Δόγμα Τρούμαν». Το δόγμα αφορούσε  στα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν, για να εμποδίσουν την επέκταση της σοβιετικής κυριαρχίας στη Ελλάδα και την Τουρκία. Ο σκοπός του δόγματος ήταν: «Ἡ πολιτική τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, γιὰ νὰ ὑποστηρίξουν τοὺς ἐλεύθερους λαούς, ποὺ ἀντιστέκονται στὴν προσπάθεια ὑποδουλώσεώς τους, ἀπό ἔνοπλες μειονότητες ἤ ἀπό ἐξωτερικές πιέσεις». Το δόγμα κηρύχθηκε κατ΄ατην κορύφωση του πολέμου στη Ελλάδα για την καταστολή της κομμουνιστικής ανταρσίας.

[17] Το ερώτημα του δημοψηφίσματος ήταν: «Πρέπει να γίνει αποδεκτό το σχέδιο συμφωνίας, το οποίο κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο Eurogroup της 25.06.2015 και αποτελείται από δύο μέρη, τα οποία συγκροτούν την ενιαία πρότασή τους: Το πρώτο έγγραφο τιτλοφορείται «Reforms for the completion of the Current Program and Beyond» («Μεταρρυθμίσεις για την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος και πέραν αυτού») και το δεύτερο «Preliminary Debt sustainability analysis» («Προκαταρκτική ανάλυση βιωσιμότητας χρέους»). Όσοι από τους πολίτες της χώρας απορρίπτουν την πρόταση των τριών θεσμών ψηφίζουν: ΔΕΝ ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ/ΟΧΙ. Όσοι από τους πολίτες της χώρας συμφωνούν με την πρόταση των τριών θεσμών ψηφίζουν: ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ/ΝΑΙ.»

Πηγή: Η Στάση των Ελλήνων έναντι του Ρωσο-ουκρανικού Πολέμου.

Σχολιάστε

Filed under ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Δόμνα Βισβίζη: Η ηρωική ναυμάχος από την Θράκη που πέθανε φτωχή και ξεχασμένη στον Πειραιά – Cognosco Team

Η Δόμνα Βισβίζη ήταν Θρακιώτισσα καπετάνισσα και αγωνίστρια της επανάστασης του 1821.Γεννήθηκε στην Αίνο της Ανατολικής Θράκης το 1783 και παντρεύτηκε τον καπετάνιο Αντώνιο Βισβίζη, που ήταν μυημένος στη Φιλική Εταιρεία. Με τον σύζυγό της απέκτησαν πέντε παιδιά.

Όταν ξεκίνησε η επανάσταση ο άντρας της εξόπλισε το μπρίκι του «Καλομοίρα» και μπήκε στον αγώνα. Η Δόμνα τον ακολούθησε μαζί με τα παιδιά τους και συμμετείχε σε όλες τις ενεργειές του, την ναυμαχία της Λέσβου, της Σάμου και του Ευρίπου.

Στην ναυμαχία του Ευρίπου ο άντρας Αντώνιος σκοτώθηκε και η Δόμνα ανέλαβε η ίδια την «Καλομοίρα». Κουβαλούσε με το πλοίο πυρομαχικά και τρόφιμα στους Έλληνες, κανονιοβολούσε τουρκικές θέσεις, ενώ τραυματίστηκε σοβαρά ο γιος της Θεμιστοκλής στα Βρυσάκια. Το πλοίο της, η «Καλομοίρα», χρησίμευσε για τις συνεδριάσεις του Άρειου Πάγου της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδας.

Όταν τελείωσαν τα χρήματά της και δεν μπορούσε να συντηρήσει άλλο το πλοίο το πρόσφερε ως πυρπολικό. Χάρη σε αυτό βυθίστηκε η τούρκικη φρεγάτα – θησαυροφυλάκιο στον Τσεσμέ.

Όταν παρέδωσε το πλοίο της εγκαταστάθηκε αρχικά στο Ναύπλιο κι έπειτα στην Ερμούπολη όπου συνέχισε τον αγώνα.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της έζησε στον Πειραιά. Αποτέλεσε μια σπουδαία αγωνίστρια που τελικά πέθανε ξεχασμένη από όλους το 1850.

piraeuspress.gr

Πηγή: Δόμνα Βισβίζη: Η ηρωική ναυμάχος από την Θράκη που πέθανε φτωχή και ξεχασμένη στον Πειραιά – Cognosco Team

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Η τρομερή ναυμαχία στον επταστάδιο πορθμό της Σάμου | Pentapostagma

Μα ενώ απασχολούσε στο μέρος αυτό τους Σαμιώτες ο Χοσρέφ, διέταξε ξαφνικά απόβαση στο Καρλόβασι, νομίζοντας πως θα έβρισκε το μέρος αφύλαχτο. Πολλές βάρκες δοκίμασαν να βγάλουν στρατό στη στεριά, μα αναγκάστηκαν, από τις τουφεκιές του υποχιλίαρχου Αγγελίνα και των συντρόφων του, να γυρίσουν πίσω, με πολλές απώλειες. Το ίδιο έπαθαν από το Λαχανά οι Τούρκοι στο Κότσικα, που δοκίμασαν να κάνουν απόβαση. Έτσι πέρασε όλη η μέρα.

Το βράδυ κανείς δεν έκλεισε μάτι. Αγρυπνούσαν, άλλοι γονατιστοί μπρος στο Χριστό και άλλοι πίσω στο μετερίζι.
Φωτιές αμέτρητες αναμμένες ολόγυρα σ” όλη την ακρογιαλιά του νησιού, για να πιστέψει ο Χοσρέφ πως σπιθαμή δεν μένει αφύλαχτη, έκανε να φεγγοβολάει ο τόπος.

Την άλλη μέρα το πρωί, ο Τοπάλ πασάς διέταξε δύο πανωτιαστές αποβάσεις στο Καρλόβασι. Στη πρώτη ξεκίνησαν 28 και στη δεύτερη 40 μεγάλες βάρκες. Απότυχαν και οι δύο. Γύρισαν πίσω αφού έχασαν τους μισούς στρατιώτες.

Την κρίσιμη εκείνη στιγμή, φάνηκε από το βοριά η άλλη μοίρα του Ελληνικού στόλου, με ναύαρχο το Σαχτούρη. Ο Μιαούλης ήταν αλλού απασχολημένος. Τον χαιρέτησαν με κανονιές, με σταυρούς και λάβαρα.

Ο Χοσρέφ όταν είδε τα ελληνικά πλοία, διέταξε γενική υποχώρηση. Ούτε τις βάρκες του δε στάθηκε να πάρει. Χώθηκε πίσω από το μικρό νησάκι Άη Νικόλα.

Προχωρώντας ο στόλος μας μέσα στο στενό, σκόρπισε με λίγες κανονιές τους τούρκους, που ήταν συναγμένοι στη Μύκαλη και άραξε έπειτα μπροστά στην ακρογιαλιά του Μισόκαμπου. Δεκαοχτώ τούρκικα κίνησαν αμέσως από τον Ασπροκάβο και έρχονταν κατά πάνω του.

Σε πολεμικό συμβούλιο του Σαχτούρη και των πλοιάρχων αποφασίστηκε : Να μη παραμερίσουν τα πλοία από τη θέση τους, μη βρουν αφύλαχτο μέρος οι Τούρκοι και κάνουν εκεί απόβαση. Να χρησιμοποιήσουν τα πυρπολικά τους μονάχα. Στο μεταξύ έφτασαν από την Τήνο άλλα 10 Ελληνικά καράβια.

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΣΤΟ ΣΤΕΝΟ ΤΟΥ ΕΠΤΑΣΤΑΔΙΟΥ 5 Αυγούστου 1824

Στις 5 του Αυγούστου ο Χοσρέφ διέταξε γενική επίθεση του στόλου. Η αρμάδα άρχισε να βαρεί με όλα της τα κανόνια. Τι βρόντος και τι καπνός ήταν εκείνος ! Σωστή κοσμοχαλασιά γινόταν. Σε μια κατάλληλη στιγμή το μπουρλότο του Υδραίου Τσαπέλη επιτέθηκε σε μια μεγάλη τούρκικη φρεγάτα. Ο αέρας ήταν αντίθετος και απέτυχε. Η φρεγάτα ωστόσο δε γλύτωσε.

Ό,τι δεν κατάφερε ο Τσαπέλης το κατάφερε ο ατρόμητος Κανάρης. Έβαλε φωτιά την ώρα ακριβώς που ο καπετάνιος της την έριξε έξω στη στεριά για να τη γλυτώσει. Οι γλώσσες της φωτιάς έζωσαν μονομιάς το καράβι και το έκαψαν σαν πελώριο πυροτέχνημα. Η μπαρουταποθήκη πήρα φωτιά και ακούστηκε βρόντος δυνατός, που σείστηκαν τα βουνά της Ανατολής και της Σάμου. Ξύλα, κατάρτια, κανόνια, σκοτωμένα κορμιά, φέσια και κάθε λογής κομμάτια, τινάχτηκαν στον αέρα. Στο πέσιμό τους τα κομμάτια τούτα, βούλιαξαν βάρκες με στρατό, σκότωσαν στρατιώτες κατασκηνωμένους στην ακρογιαλιά της Ανατολής και σκόρπισαν τους άλλους. Από το πλήρωμα της φρεγάτας ρουθούνι δε γλύτωσε.

Από τους συντρόφους του Κανάρη μόνο δύο Μικρασιάτες, ο Γεώργιος Τσαμπράλης και ο Γιάννης Μαυρογιάννης σκοτώθηκαν και τους έθαψαν δίπλα στο εκκλησάκι της ανασκαφής του Ηραίου. Τα κόκκαλά τους τα φυλάγουν, από ευγνωμοσύνη οι Σαμιώτες και στο μνημόσυνο της 6ης Αυγούστου τα βάζουν πλάι στο κενοτάφιο του Λυκούργου.

Τα ίδια με τη τούρκικη φρεγάτα έπαθε και ένα καράβι Τυνησιακό από το μπουρλότο του Υδραίου Βατικιώτη, και άλλο ένα Τριπολίτικο από το Σπετσιώτη Ματρόζο.

1821-2022: O Ελληνικός πόλεμος για Ανεξαρτησία και τα κοινά με τη σημερινή ουκρανική αντίσταση

Ύστερα από τα παθήματά του αυτά ο Χοσρέφ, διέταξε υποχώρηση γενική για την Κω, όπου θα συναντούσε και τον Αιγυπτιακό στόλο. Έτσι η ναυμαχία τελείωσε. Η Σάμος σώθηκε. Ο τούρκικος στόλος νικήθηκε και οι Έλληνες έγραψαν μια καινούρια σελίδα ένδοξη, ταπεινώνοντας τον τούρκο στο ίδιο στενό, που πριν 2.300 χρόνια περίπου οι πρόγονοί τους χτύπησαν τους Πέρσες.

Την άλλη μέρα, 6 Αυγούστου, οι ναύαρχοι βγήκαν έξω στη στεριά, όπου ο κόσμος τους αποθέωσε. Όλοι μαζί, ξένοι και ντόπιοι, πήγαν στην εκκλησία και έψαλαν δοξολογία στο Θεό για τη σωτηρία τους. Και επειδή εκείνη η μέρα ήταν η γιορτή της Μεταμόρφωσης του Χριστού, ο Λυκούργος έταξε να χτίσει και έχτισε πράγματι, στον τόπο της σωτηρίας τον ιστορικό ναό της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα Χριστού. Για ενθύμηση αιώνια, πάνω από την πόρτα τοποθέτησε πλάκα με την επιγραφή :

« ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΑΜΟΝ ΕΣΩΣΕ ΤΗ ΕΚΤΗ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1824».

Τις ίδιες αυτές λέξεις χάραξε και στη μεγάλη σφραγίδα του τόπου.
Για να ευχαριστήσουν το στόλο οι Σαμιώτες έδωσαν συνδρομή στο ταμείο του 61.000 γρόσια.

Επίσης εκτιμώντας τις μεγάλες υπηρεσίες του Λυκούργου για την πατρίδα, η Συνέλευση των 18 χωριών της Σάμου τον ξαναδιόρισε Γενικό Διοικητή της νήσου. Ο τούρκικος στόλος και ο Αιγυπτιακός δοκίμασαν πολλές φορές να ερημώσουν τη Σάμο, μα δεν το κατόρθωσαν.
Η μεγάλη ναυμαχία του Γέροντα και άλλες μικρότερες, που ακολούθησαν, τους ανάγκασε να αλλάξουν σχέδια. Χώρισαν και έφυγαν, αφήνοντας τη Σάμο ελεύθερη.

isamos.gr

Πηγή: Η τρομερή ναυμαχία στον επταστάδιο πορθμό της Σάμου | Pentapostagma

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

ΒΙΝΤΕΟ – Το ιστορικό διάγγελμα του Τάσου Παπαδόπουλου κατά του Σχεδίου Ανάν (7/4/2008) – Cognosco Team

Τὴν Μεγάλη Τετάρτη 7 Ἀπριλίου 2004, ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας Τάσσος (Εὐστάθιος) Παπαδόπουλος (†12-12-2008) κάλεσε τὸν ἑλληνικὸ κυπριακὸ λαὸ νὰ ἀπορρίψει τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν στὸ δημοψήφισμα στὶς 24 Ἀπριλίου μὲ ἕνα δυνατὸ ΟΧΙ καὶ νὰ ὑπερασπιστεῖ τὸ δίκαιο, τὴν ἀξιοπρέπεια καὶ τὴν ἱστορία του.

Συμπατριώτισσες, Συμπατριῶτες,

Αὐτὲς τῆς ἐξαιρετικῆς ἱστορικῆς σημασίας συνθῆκες, νιώθω ὑποχρέωσή μου νὰ ἀπευθυνθῶ σ᾿ ἐσᾶς: στὸν Κυρίαρχο Κυπριακὸ Λαό. Κάθε λαὸς διαμορφώνει καὶ γράφει τὴ δική του ἱστορία. Ἄλλοτε μὲ ἀπελευθερωτικοὺς καὶ κοινωνικοὺς ἀγῶνες, ἄλλοτε μὲ δημοκρατικὲς διαδικασίες διὰ τῆς ψήφου του. Τώρα καλεῖται ὁ Κυπριακὸς Λαός, καλούμαστε ὁ καθένας χωριστὰ καὶ συλλογικά, νὰ γράψουμε τὴν ἱστορία τοῦ μέλλοντος τῆς Κύπρου.

Ἡ πατρίδα μας, διέρχεται τὶς πιὸ δραματικὲς ὧρες τῆς μακραίωνης ἱστορίας της. Ὧρες καθοριστικὲς ὄχι μόνο γιὰ τὸ παρὸν καὶ τὴ δική μας γενεά, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὸ μέλλον καὶ τὶς γενεὲς ποὺ θὰ ἔρθουν. Οἱ ἀποφάσεις ποὺ θὰ πάρουμε ἐμεῖς σήμερα, διαμορφώνουν καὶ καθορίζουν τὶς τύχες καὶ τὰ πεπρωμένα καὶ τῶν ἐπερχόμενων γενεῶν.

Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ὁλόκληρη ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τοῦ τόπου, ἀλλὰ καὶ ἡ κάθε μία καὶ ὁ καθένας ἀπὸ σᾶς, ἔχει πλήρη ἐπίγνωση τῆς σοβαρότητας τῆς ἀπόφασης ποὺ καλούμαστε νὰ πάρουμε στὸ Δημοψήφισμα τῆς 24ης τοῦ Ἀπρίλη, καὶ ὅτι συμμερίζεστε τὸ βάρος τῆς εὐθύνης ποὺ ἀναλαμβάνουμε μὲ τὴν ψῆφο μας. Αὐτὴ ἡ ἀπόφαση ἀνήκει ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο στὸν Κυπριακὸ Λαό. Ἐλπίζω οἱ ξένοι φίλοι μας νὰ σεβαστοῦν τὸ λαὸ καὶ τὴν Κυπριακὴ Δημοκρατία. Ἐλπίζω νὰ κατανοήσουν ὅτι παρεμβάσεις καὶ πιέσεις προσβάλλουν τὴν ἀξιοπρέπεια τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, εἶναι ἀντίθετες πρὸς ρητὴ πρόνοια τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτη τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καί, τελικά, καταλήγουν ἀντιπαραγωγικές.

Ἡ κρισιμότητα τῶν ἀποφάσεων ποὺ καλούμαστε νὰ πάρουμε συλλογικά, ἀλλὰ καὶ ἀτομικά, δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἀποδυθοῦμε σὲ συναγωνισμὸ γιὰ τὸ ποιὸς εἶναι περισσότερο ἢ λιγότερο πατριώτης. Ὅλοι ἔχουμε τὸν ἴδιο στόχο καὶ ὅλοι ἔχουμε τὴν ἴδια ἔγνοια γιὰ τὸ μέλλον τῆς πατρίδας μας.

Ὑπάρχουν διαφορὲς στὶς ἐκτιμήσεις, στὴν ἀνάλυση τῶν περίπλοκων καί, ἐν πολλοῖς, δυσνόητων προνοιῶν τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν καὶ τῶν βραχυπρόθεσμων καὶ μακροχρόνιων ἀποτελεσμάτων του. Καλῶ ὅλους νὰ λειτουργήσουμε σὲ πνεῦμα ἀλληλοσεβασμοῦ, χωρὶς φανατισμὸ καὶ προπηλακισμούς.

Δὲν πρόκειται γιὰ πολιτικὲς ἐκλογὲς ὅπου τὰ Κόμματα καταμετροῦν τὴ δύναμή τους. Δὲν θὰ ἀναμετρηθοῦν τὰ Κόμματα μεταξύ τους. Θὰ ἀναμετρηθοῦμε μὲ τὴν ἱστορία.

Ἡ διαφύλαξη λοιπὸν τῆς ἑνότητάς μας εἶναι ὕψιστο χρέος πρὸς τὴν πατρίδα μας. Ὅποιο κι ἂν εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δημοψηφίσματος, ὀφείλουμε νὰ τὸ σεβαστοῦμε καὶ ἡ ἑπόμενη μέρα πρέπει νὰ μᾶς βρεῖ μονιασμένους καὶ δυνατούς. Ἡ Κύπρος θὰ μᾶς χρειαστεῖ ὅλους. Δὲν περισσεύει κανένας.

Σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ κάθε καλόβουλη καὶ εἰλικρινὴ ἄποψη καὶ προσπαθῶ νὰ τὴν κρίνω μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ νὰ τὴν σταθμίσω, χωρὶς προκαταλήψεις, καὶ ἀνεπηρέαστος ἀπὸ δογματισμοὺς ἢ συναισθηματικὴ φόρτιση.

Ὡς Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας καὶ ἐκλεγμένος ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλληνοκυπριακῆς κοινότητας φέρω τὸ αὐξημένο βάρος τῆς εὐθύνης τῆς διεξαγωγῆς τῶν διαπραγματεύσεων καὶ τὸ χρέος νὰ δηλώσω δημόσια, μὲ εἰλικρίνεια καὶ παρρησία τὴ δική μου ἀποτίμηση τῆς κατάληξης καὶ τὴν δική μου ἀπόφαση. Χωρὶς καμιὰ προσπάθεια ἐπιβολῆς τῆς δικῆς μου ἐπιλογῆς καὶ θέλησης ἀλλὰ ὡς καθοδήγηση καὶ συνεκτίμηση ἀπὸ σᾶς. Ἡ τελικὴ ἀπόφαση ἦταν πάντα καὶ παραμένει δική σας. Ἡ ἐτυμηγορία σας θὰ ἐκφραστεῖ στὸ Δημοψήφισμα τῆς 24ης τοῦ Ἀπρίλη.

Ἀπὸ τὴν ἡμέρα ποὺ ἐπέστρεψα ἀπὸ τὴ Λουκέρνη, ἀφιέρωσα ὅλο μου τὸ χρόνο γιὰ νὰ μελετήσω μὲ τοὺς συνεργάτες μου καὶ τοὺς λειτουργοὺς τοῦ Κράτους τὸ τελικὸ Σχέδιο Ἀνᾶν, σὲ ὅλες του τὶς πτυχές. Ἄκουσα ἀπόψεις, ἐκτιμήσεις καὶ ἀναλύσεις. Παρακολούθησα μὲ προσοχὴ τὸν δημόσιο διάλογο ποὺ ἔχει ἀναπτυχθεῖ καὶ τὰ ἐπιχειρήματα ποὺ οἱ διάφορες πλευρὲς παρέθεσαν. Ἔχω ζητήσει καὶ ἔλαβα γνωμοδοτήσεις ξένων διεθνολόγων καὶ συνταγματολόγων πάνω σε συγκεκριμένες πτυχὲς καὶ πρόνοιες τοῦ Σχεδίου. Ἀξιολόγησα τὶς δηλώσεις διεθνῶν παραγόντων μὲ νηφαλιότητα, ψυχραιμία καὶ ἀντικειμενικότητα. Ἀξιολόγησα τὶς ἐκτιμήσεις Ἑλλαδικῶν Κομμάτων καὶ ξένων Κυβερνήσεων μὲ τὶς ὁποῖες ἐπικοινώνησα. Ἀναμένω καὶ θὰ μελετήσω μὲ προσοχὴ τὶς τελικὲς ἀποφάσεις τῶν πολιτικῶν Κομμάτων τῆς Κύπρου, τὰ ὁποῖα σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ γιὰ τὴν προσφορά τους στὸν τόπο. Κριτήριο τῆς ἀξιολόγησής μου ἦταν ἕνα καὶ μοναδικό: ἡ ἐξυπηρέτηση τῶν συμφερόντων καὶ δικαιωμάτων τοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ στὸ σύνολό του, Ἑλληνοκυπρίων καὶ Τουρκοκυπρίων. Αὐτὸ μοῦ ἐπιβάλλει ἡ συνείδησή μου. Αὐτὸ ἀπαιτεῖ τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, στὸ ὁποῖο μὲ τὴ ψῆφο σας μὲ ἐκλέξατε.

Ἑλληνικὲ Κυπριακὲ Λαέ,

Ὅταν πρὶν ἀπὸ ἕνα χρόνο, ζήτησα τὴ ψῆφο σου, ἀνέλαβα τὴν δέσμευση ὅτι θὰ ἀγωνιστῶ μὲ ὅλες μου τὶς δυνάμεις, σὲ κάθε ἐπίπεδο καὶ ἀπὸ κάθε βῆμα ποὺ προσφέρεται, γιὰ νὰ πετύχω, βελτιώσεις στὴν, τότε, ἐκδοχὴ τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν, μὲ στόχο νὰ καταστεῖ λειτουργικὸ καί, ἄρα, βιώσιμο. Δεσμεύτηκα ὅτι οἱ ἀπαιτήσεις μας γιὰ βελτιώσεις θὰ ἦσαν ἐντὸς τῶν παραμέτρων τοῦ Σχεδίου καὶ δὲν θὰ ἀνέτρεπαν τὴν γενικὴ φιλοσοφία τοῦ Σχεδίου, οὔτε θὰ ἀνέτρεπαν οὐσιώδεις καὶ βασικὲς πρόνοιές του ἢ συμβιβασμοὺς ποὺ εἶχαν συμφωνηθεῖ στὶς συνομιλίες ποὺ εἶχαν προηγηθεῖ τῆς ἐκλογῆς μου.

Δεσμεύτηκα, ἀκόμη, ὅτι θὰ ἐπεδίωκα λύση ποὺ θὰ διασφάλιζε τὰ συμφέροντα τῶν Ἑλληνοκυπρίων ἀλλὰ καὶ τῶν Τουρκοκυπρίων, στὰ πλαίσια μίας ἐπανενωμένης Κύπρου.

Συνεπὴς στὴν πάγια πολιτικὴ τοῦ Ἐθνικοῦ Συμβουλίου, ὅτι ἡ δική μας πλευρὰ ἐπιδίωκε δικοινοτικὲς διαπραγματεύσεις ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ ἀνταποκρινόμενος σὲ συνεχεῖς παραινέσεις τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τοῦ τόπου, δὲν ἔπαυσα νὰ ἐπιζητῶ καὶ νὰ πιέζω γιὰ ἐπανάληψη τῆς πρωτοβουλίας τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα μὲ βάση τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν καὶ κάτω ἀπὸ τὶς προϋποθέσεις ποὺ εἶχαν συμφωνηθεῖ στὸ Ἐθνικὸ Συμβούλιο.

Τελικά, ὁ Γενικὸς Γραμματέας μᾶς κάλεσε στὴ Νέα Ὑόρκη στὶς 10 Φεβρουαρίου τοῦ 2004, γιὰ νὰ συμφωνήσουμε σὲ νέα διαδικασία διεξαγωγῆς τῶν διαπραγματεύσεων, θέτοντας ὡς ὅρο γιὰ τὴν ἀνάληψη νέας πρωτοβουλίας, τὴν ἀποδοχὴ διαιτητικοῦ ρόλου τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα.

Ἂν δὲν ἀνταποκρινόμουνα θετικὰ στὴν πρόσκληση τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα θὰ ἐνεργοῦσα ἀντίθετα μὲ τὴν πάγια πολιτικὴ τοῦ Ἐθνικοῦ Συμβουλίου καὶ θὰ ἤμουνα ἀσυνεπὴς στὴν πάγια θέση μας ὅτι ἐπιδιώκουμε λύση τοῦ προβλήματος μὲ συνομιλίες ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν.

Μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη τῶν ἐκπροσώπων τῶν, ἀριθμητικά, μεγαλύτερων πολιτικῶν δυνάμεων ποὺ μὲ συνόδευσαν στὴ Νέα Ὑόρκη καὶ μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη τῆς, τότε, Κυβέρνησης καὶ ἀξιωματικῆς ἀντιπολίτευσης τῆς Ἑλλάδας, δεχτήκαμε αὐτὴ τὴν ἀλλαγὴ τῆς διαδικασίας. Προσωπικά, δέχτηκα αὐτὴ τὴ νέα διαδικασία, ἐφόσον στὴ διαιτητικὴ ἀπόφαση τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα, ὁ λαὸς τῆς Κύπρου μὲ τὴν ἄμεση καὶ προσωπικὴ ψῆφο τοῦ καθενὸς σὲ Δημοψήφισμα, θὰ εἶχε τὸν τελευταῖο λόγο.

Μετὰ ἀπὸ ἐκτίμηση τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἐθνικοῦ Συμβουλίου, ὅτι ἡ ἀπὸ μέρους μας ὑποβολὴ μαξιμαλιστικῶν θέσεων θὰ ὁδηγοῦσε σὲ ἐπικρίσεις κατὰ τῆς πλευρᾶς μας, ὑποβάλαμε συναινετικὲς προτάσεις ποὺ ἐξυπηρετοῦσαν καὶ τὶς δύο Κοινότητες. Διατηρήσαμε τὸ δικαίωμα νὰ ἐγείρουμε πρόσθετα θέματα, σχετικὰ μὲ τὸ ἐδαφικό, τὶς περιουσίες καὶ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν ἐκτοπισμένων, ἂν ἡ Τουρκοκυπριακὴ πλευρὰ ἤγειρε τέτοια θέματα. Ὄντως ἡ Τουρκοκυπριακὴ πλευρὰ ἤγειρε τέτοια θέματα καὶ ἡ δική μας πλευρά, μὲ ἔγγραφά της, ἤγειρε τὶς ἀνταπαιτήσεις της, τόσο στὴν ἐδαφικὴ πτυχὴ ὅσο καὶ γιὰ τὰ δικαιώματα ἐκτοπισμένων καὶ περιουσιῶν.

Περιοριστήκαμε στὸν ἐλάχιστο ἀλλὰ πολὺ σημαντικὸ στόχο: στὴν ἐπανένωση τῆς πατρίδας μας καὶ τοῦ λαοῦ μας. Ἐπιδιώξαμε θεσμικὲς ἀλλαγὲς πού, ἀπὸ τὴ μία, θὰ ἐνίσχυαν τὴ λειτουργικότητα τῆς λύσης καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη θὰ δημιουργοῦσαν τὶς προϋποθέσεις γιὰ ἐπανένωση θεσμῶν καὶ λειτουργιῶν.

Ἡ ἀρνητικὴ στάση καὶ οἱ μαξιμαλιστικὲς θέσεις τῆς Τουρκικῆς πλευρᾶς, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνοχὴ ποὺ τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη ἐπέδειξαν γιὰ ἀπαιτήσεις της ἐκτὸς τῶν παραμέτρων τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν, δὲν ἐπέτρεψαν τὴ διεξαγωγὴ οὐσιαστικῶν διαπραγματεύσεων, παρὰ τὴ δική μας καλὴ θέληση.

Ὁ Γενικὸς Γραμματέας τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἀσκώντας τὴ διαιτητικὴ ἁρμοδιότητά του, καταρτισε τὸ Πέμπτο Σχέδιο Ἀνᾶν, χωρὶς νὰ προϋπάρξει συμφωνία τῶν μερῶν σὲ ὁποιοδήποτε ἀπὸ τὰ θέματα ποὺ εἶχαν ἐγερθεῖ στὶς διαπραγματεύσεις, στὴ Λευκωσία καὶ στὴν Ἐλβετία.

Στὸ Πέμπτο Σχέδιο Ἀνᾶν, περιέχονται βελτιώσεις σὲ σύγκριση μὲ τὸ Τρίτο καὶ Τέταρτο Σχέδιο Ἀνᾶν. Αὐτὲς οἱ βελτιώσεις δὲν ἱκανοποιοῦν τὶς ἐλάχιστες ἀπαιτήσεις ποὺ εἴχαμε ὑποβάλει. Οὔτε ὅσο ἀφορᾶ τὴ λειτουργικότητα τοῦ Σχεδίου, οὔτε ὅσο ἀφορᾶ τὴν ἑτοιμότητα ἐφαρμογῆς του ἀπὸ τὴν ἑπόμενη τῶν δημοψηφισμάτων, οὔτε ὅσο ἀφορᾶ τὴν οὐσιαστικὴ ἐπανένωση τῆς πατρίδας μας στὸν οἰκονομικό, δημοσιονομικὸ καὶ νομισματικὸ τομέα.

Αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ ὥρα οὔτε ἡ εὐκαιρία νὰ προβῶ σὲ λεπτομερῆ ἀνάλυση τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν. Αὐτὸ θὰ γίνει στὶς ἑπόμενες μέρες καὶ μέχρι τὴν διεξαγωγὴ τῶν δημοψηφισμάτων.

Νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶναι χρήσιμο νὰ ἀναφερθῶ, ἐν εἴδει παραδειγμάτων, σὲ μερικὲς πτυχὲς ποὺ φαίνεται νὰ σᾶς προβληματίζουν. Δὲν θὰ ἐπιχειρήσω οὔτε «δαιμονοποίηση» οὔτε ἐξωραϊσμὸ τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν. Δὲν δέχομαι, ὅμως, τὸν ἰσχυρισμὸ ὅτι ὅποιος ἐπισημαίνει ἀδυναμίες τοῦ Σχεδίου, ἀναγκαστικά, ἐπιδίδεται σὲ παραπληροφόρηση ἢ ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ἀντικειμενικὴ ἐνημέρωση τοῦ Λαοῦ.

Οἱ προτάσεις μας γιὰ διασφάλιση τῆς λειτουργικότητας, δὲν περιορίζονταν καὶ δὲν ἐξαντλοῦνταν στὴ σύνθεση τοῦ Προεδρικοῦ Συμβουλίου ἢ στὴν ἵδρυση καὶ λειτουργία Πρωτόδικου Δικαστηρίου ἢ στὴ Συμφωνία Συνεργασίας γιὰ θέματα Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.

Ἀντίθετα, ἐπεκτείνοντο καὶ κάλυπταν καὶ τοὺς ἑπτὰ τομεῖς τῶν προτάσεών μας, δηλαδή, τὴ νομοθεσία, τὴν Κεντρικὴ Τράπεζα, τὴν κοινὴ νομισματικὴ καὶ δημοσιονομικὴ πολιτική, τὴ σμίκρυνση τῶν χρονικῶν περιόδων ἀνάκτησης περιουσίας, τὴν σμίκρυνση τῶν μεταβατικῶν περιόδων, τὴ διοικητικὴ διάρθρωση τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Κυβέρνησης, τὴν ἐκλογὴ τῶν μελῶν τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ὀργάνων, τὴ νομοθεσία καὶ τοὺς μηχανισμοὺς λήψης ἀποφάσεων ἀπὸ διοικητικὰ ὄργανα, τὴν ἐδαφικὴ πτυχή, τὸ θέμα τῶν ἀγνοουμένων, τὸ θέμα τῆς Καρπασίας καὶ ἄλλα. Θέλω νὰ τονίσω ἐμφαντικά, ὅτι ὅλες οἱ ἀπαιτήσεις μας, ποὺ ὑποβλήθηκαν μὲ πλήρη τεκμηρίωση, ἦσαν ἐντὸς τῶν παραμέτρων τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν καὶ δὲν ἀφαιροῦσαν δικαιώματα ποὺ τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν παρεῖχε στοὺς Τουρκοκύπριους συμπατριῶτες μας.

Ἀντίθετα, ἡ Τουρκικὴ πλευρὰ ὑπέβαλε 11 ἀπαιτήσεις, ποὺ ἐπηρεάζουν ἀρνητικὰ τὰ συμφέροντα τῶν Ἑλληνοκυπρίων καὶ οἱ ὁποῖες υἱοθετοῦνται, ὅλες, στὸ τελικὸ κείμενο τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν.

Τώρα καλούμαστε νὰ κρίνουμε κατὰ πόσο τὸ τελικὸ Σχέδιο Ἀνᾶν ἱκανοποιεῖ τοὺς ἐλάχιστους στόχους ποὺ ἔχουμε θέσει. Μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ μὲ αἴσθημα εὐθύνης, καλούμαστε νὰ κρίνουμε ἐὰν ἐπιτυγχάνεται ἡ ἐπανένωση τῆς πατρίδας μας σὲ ἕνα ὁμόσπονδο κράτος ποὺ θἆναι λειτουργικό, βιώσιμο, θὰ διασφαλίζει τὰ βασικὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα καὶ θὰ δημιουργεῖ συνθῆκες ἀσφάλειας καὶ οἰκονομικῆς εὐημερίας τόσο γιὰ τοὺς Ἑλληνοκύπριους, ὅσο καὶ γιὰ τοὺς Τουρκοκύπριους.

Κατὰ πόσο οἱ πρόνοιες τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν, ὅπως ἔχουν ὁριστικὰ διαμορφωθεῖ μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ μετέχουμε ἐνεργητικὰ στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση καὶ νὰ ἀξιοποιήσουμε τὰ ὀφέλη ποὺ θὰ προκύψουν.

Μὲ πόνο ψυχῆς καταλήγω στὴ διαπίστωση ὅτι ἀκόμα καὶ μὲ τὴν πιὸ ἐλαστική, τὴν πιὸ ἐπιεικὴ κρίση, τὸ τελικὸ Σχέδιο Ἀνᾶν δὲν ἱκανοποιεῖ τοὺς ἐλάχιστους στόχους ποὺ θέσαμε. Οἱ οὐσιαστικότερες τῶν προτάσεών μας δὲν ἔγιναν ἀποδεκτές. Ἀκόμη καὶ στὶς πρόνοιες ποὺ ἔχουν βελτιωθεῖ, διαπιστώνουμε λειτουργικὲς δυσκολίες, περίπλοκες διαδικασίες καὶ ἐπικίνδυνες ἀσάφειες.

Ἡ πιὸ βασικὴ καὶ θεμελιώδης ἀνησυχία καὶ ἀγωνία μου γιὰ τὸ μέλλον τῆς πατρίδας μας ἑστιάζεται στὰ ἑξῆς:

Ἡ Τουρκοκυπριακὴ κοινότητα ἀποκτᾶ ὅλα τὰ βασικὰ αἰτήματα ποὺ διεκδίκησε, ἀπὸ τὴν πρώτη ἡμέρα ἐφαρμογῆς τῆς λύσης. Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, 24 ὧρες μετὰ τὴν διεξαγωγὴ τῶν Δημοψηφισμάτων.

Παραμένει, ἀκόμα, ἀβέβαιο καὶ ἀσαφὲς ἂν θὰ ὑπάρξει ἐπικύρωση τῆς Συνθήκης ἀπὸ τὸ Τουρκικὸ Κοινοβούλιο, πρὶν τεθεῖ σὲ ἐφαρμογὴ ἡ Ἱδρυτικὴ Συμφωνία.

Ἀναγνωρίζεται ἡ ὀντότητά της ὡς «νόμιμο συνιστῶν Κράτος». Διαγράφεται ἡ εἰσβολὴ καὶ ἡ κατοχή. Οἱ κάτοχοι τῆς Τουρκοκυπριακῆς ὑπηκοότητας, γίνονται ἀποδεκτοὶ ὡς νόμιμοι πολίτες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Οἱ Τουρκοκύπριοι ἐξασφαλίζουν ἰσότιμη συμμετοχὴ στὴ διοίκηση τοῦ νέου Ὁμοσπονδιακοῦ Κράτους, μὲ τὸ καθεστὼς τῶν ἰσότιμων «συμπροέδρων» καὶ ἰσότιμη καὶ ἰσάριθμη συμμετοχὴ τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Τουρκοκυπριακοῦ συνιστῶντος Κράτους, στὸ Συμβούλιο, στὴν Ἐπιτροπὴ καὶ σὲ ὅλες τὶς εἰδικὲς Ἐπιτροπὲς καὶ Ὄργανα τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.

Ἀντίθετα, ὅλα καὶ ὅσα προσδοκεῖ νὰ ἀποκτήσει ἡ Ἑλληνοκυπριακὴ κοινότητα, ἔστω καὶ ἀπὸ μία κακὴ καὶ ὀδυνηρὴ λύση, παραπέμπονται χωρὶς ἐγγυήσεις στὸ μέλλον καὶ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν καλὴ πίστη τῆς Τουρκίας νὰ ἐκπληρώσει τὶς ὑποχρεώσεις ποὺ ἀναλαμβάνει. Ὑπόκεινται ἀκόμη, στὴν προϋπόθεση ὅτι ὅλα θὰ λειτουργήσουν ὁμαλά.

Μὲ λίγα λόγια «ἀγοράζουμε ἐλπίδα», μὲ μόνο ἀντάλλαγμα καὶ διασφάλιση τὴν καλὴ θέληση τῆς Τουρκικῆς πλευρᾶς νὰ τηρήσει τὴ συμφωνία.

Ἡ ἐπιστροφὴ τῶν κατεχόμενων δικῶν μᾶς ἐδαφῶν, θὰ γίνει σὲ περίοδο μεταξὺ τρεισήμισι μηνῶν καὶ τρεισήμισι χρόνων, ἀπὸ τὴν ὑπογραφὴ τῆς λύσης, χωρὶς καμία ἐγγύηση ὅτι αὐτὸ θὰ ἐφαρμοστεῖ. Ἡ πρότασή μας ὅπως ὑπαχθοῦν τὰ ἐδάφη αὐτὰ ὑπὸ τὸν ἔλεγχο τῆς Εἰρηνευτικῆς Δύναμης καὶ ὄχι τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ, ἔχει ἀπορριφθεῖ.

Ἡ ἀπόκτηση περιουσιῶν ἢ ἀποζημιώσεων τὸ συντομότερο ποὺ θὰ γίνει, εἶναι σὲ περίοδο 3 χρόνων μετὰ τὴν ὑπογραφὴ τῆς λύσης καὶ 5 χρόνων ἤ, περισσότερων, κατὰ ἀπόφαση τοῦ Συμβουλίου Περιουσιῶν, καὶ μέσα ἀπὸ μία περίπλοκη διαδικασία μὲ πολλὲς ἀσάφειες καὶ δυσμενεῖς οἰκονομικὲς πρόνοιες γιὰ τὴν πλευρά μας. Τὸ κόστος τῶν ἀποζημιώσεων θὰ κληθοῦν νὰ καταβάλουν στὸ μεγαλύτερό του μέρος, οἱ Ἑλληνοκύπριοι. Ἐγείρονται σοβαρὰ ἐρωτήματα ἂν τὸ Ὁμοσπονδιακὸ Κράτος ποὺ θὰ ἐγγυηθεῖ τὸ ἕνα τρίτο τῶν ἀποζημιώσεων, θὰ ἔχει τὸ τεκμήριο ἔγκυρου ἐγγυητῆ γιὰ νὰ μὴν σημειωθεῖ πτώση στὴν ἀξία τῶν Ὁμολόγων, ὅπως ἔγινε μὲ τὸ Χρηματιστήριο. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὸν Ὀργανισμὸ δανειοδότησης μὲ ὑποθήκη γιὰ ἀπόκτηση τῶν περιουσιῶν Ἑλληνοκυπρίων ποὺ δὲν θὰ ἐπιστραφοῦν ἀπὸ Τουρκοκύπριους.

Πρόσφατα ἔχει ἀναχθεῖ σὲ μεγάλο θέμα καὶ παρουσιάζεται ὡς σημαντικὴ παραχώρηση πρὸς τοὺς Ἑλληνοκυπρίους, ἡ εὐχέρεια ἀπόκτησης δευτερεύουσας κατοικίας στὸ Τουρκοκυπριακὸ συνιστῶν κράτος.

Ἀσφαλῶς αὐτὸ τὸ δικαίωμα, θὰ εἶχε μεγάλη σημασία, ἂν ἦταν αὐτόματο καὶ γενικό.

Δυστυχῶς οἱ πρόνοιες τοῦ σχετικοῦ Συνταγματικοῦ Νόμου καὶ τῆς Πράξης Προσαρμογῆς ποὺ θὰ ἐγκρίνει ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, καθορίζουν ὅτι αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν εἶναι αὐτόματο.

Ἀντίθετα, τὸ Τουρκοκυπριακὸ συνιστῶν κράτος ἔχει δικαίωμα καὶ εὐχέρεια, μὲ δικό του νόμο, νὰ ρυθμίζει καὶ νὰ περιορίζει αὐτὸ τὸ δικαίωμα γιὰ μία δεκαπενταετία ἢ μέχρις ὅτου τὸ ἀκαθάριστο ἐθνικὸ προϊόν του Τουρκοκυπριακοῦ συνιστῶντος κράτους φθάσει στὸ 85% τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος τοῦ Ἑλληνοκυπριακοῦ συνιστῶντος κράτους.

Ἡ ἐπιστροφὴ τῶν προσφύγων ὑπὸ Τουρκοκυπριακὴ διοίκηση προβλέπεται νὰ γίνει μὲ τέτοια χρονοδιαγράμματα καὶ ποσοστώσεις ποὺ δὲν δημιουργοῦν συνθῆκες ἀσφάλειας, γιὰ νὰ μπορέσουν μὲ βεβαιότητα οἱ πρόσφυγές μας νὰ ἀσκήσουν αὐτὸ τὸ δικαίωμα, καὶ νὰ ἔχουν βεβαιότητα ὅτι θὰ ἔχουν ἀσφάλεια ἢ ὅτι θὰ ἔχουν σχολεῖα γιὰ τὰ 3, 10 ἢ 20 παιδιά τους. Καὶ δυστυχῶς δὲν ἀποκτοῦν ὅλοι οἱ πρόσφυγές μας τὸ ἀναφαίρετο δικαίωμα τῆς ἐπιστροφῆς. Ἐπιπλέον, οἱ Ἑλληνοκύπριοι ποὺ θὰ ζοῦν στὸ Τουρκοκυπριακὸ συνιστῶν Κράτος θὰ στεροῦνται τῶν πολιτικῶν τοὺς δικαιωμάτων, καὶ τοῦ δικαιώματος ψήφου γιὰ τὴν Γερουσία, κατὰ παράβαση κάθε δημοκρατικῆς ἀρχῆς.

Μὲ τὸ τελικὸ Σχέδιο Ἀνᾶν δὲν ἱκανοποιήθηκαν οἱ Κύπριοι ἀλλὰ ἱκανοποιήθηκε ἀπόλυτα ἡ ἐπιδίωξη τῆς Τουρκίας νὰ ἐλέγχει καὶ νὰ κηδεμονεύει τὴν Κύπρο. Παραμένουν στὴν οὐσία ὅλοι οἱ ἔποικοι, ἐνῶ μετὰ ἀπὸ 19 χρόνια, ἐμφανὴς εἶναι ἡ πιθανότητα τῆς κατάργησης τῆς παρέκκλισης τοῦ 5% Ἑλλήνων καὶ Τούρκων ὑπηκόων ποὺ θὰ μποροῦν νὰ ἐγκατασταθοῦν στὴν Κύπρο, μὲ ὁρατὸ τὸν κίνδυνο γιὰ νόμιμο μαζικὸ ἐποικισμὸ τῆς Κύπρου ἀπὸ τὴν Τουρκία. Διότι ἡ συνέχιση τῆς διασφάλισης τοῦ 5%, μετὰ τὰ 19 χρόνια, θὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἔγκριση νόμου ἀπὸ τὸ Προεδρικὸ Συμβούλιο, τὴ Βουλὴ καὶ τὴ Γερουσία, ὅπου χρειάζεται καὶ ἡ συναίνεση τῶν ἀντίστοιχων Τουρκοκυπριακῶν μελῶν αὐτῶν τῶν ὀργάνων.

Ἡ παραμονὴ ἔστω καὶ μικροῦ ἀριθμοῦ Τουρκικῶν στρατευμάτων μόνιμα στὴν Κύπρο, μὲ διευρυμένα παρεμβατικὰ δικαιώματα στὸ Ἑλληνοκυπριακὸ κρατίδιο χωρὶς ἐγγυητικοὺς μηχανισμούς, ἐνῶ ἐμεῖς θὰ ἔχουμε διαλύσει τὴν Ἐθνικὴ Φρουρά, δημιουργεῖ συνθῆκες ἀνασφάλειας γιὰ τοὺς Ἑλληνοκυπρίους. Τόσο ὁ ἐποικισμὸς ὅσο καὶ ἡ συνεχὴς παρουσία τουρκικῶν στρατευμάτων στὴν Κύπρο, δὲν ἐξυπηρετεῖ βέβαια οὔτε τοὺς Ἑλληνοκύπριους οὔτε τοὺς Τουρκοκύπριους, παρὰ μόνο τὴν Τουρκία.

Μέσα ἀπὸ προσεκτικὴ μελέτη τῶν οἰκονομικῶν πτυχῶν τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν, διαπιστώνουμε ὅτι εἶναι ἀμφίβολη ἡ οἰκονομικὴ βιωσιμότητά του. Ἡ ἐφαρμογὴ τῶν σχετικῶν προνοιῶν συνεπάγεται δυσβάστακτες οἰκονομικὲς ἐπιπτώσεις γιὰ τοὺς Ἑλληνοκύπριους, ἐνῶ ἡ ὅλη δομὴ τοῦ Σχεδίου θὰ ὁδηγήσει, ἂν ὄχι σὲ κατάρρευση τῆς Κυπριακῆς οἰκονομίας, σίγουρα σὲ σοβαρὴ οἰκονομικὴ κρίση καὶ ἐπιπτώσεις στὸ βιοτικὸ ἐπίπεδο τῶν Ἑλληνοκυπρίων ποὺ μὲ τόσες θυσίες οἰκοδομήσαμε.

Οἱ λειτουργικὲς ἀδυναμίες τοῦ Σχεδίου θέτουν, μεταξὺ ἄλλων, σὲ κίνδυνο τὴν ὁμαλὴ δραστηριότητα καὶ συμμετοχὴ τῆς Κύπρου, μὲ μία φωνή, στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση. Ἐνῶ μὲ πολλὲς θυσίες οἱ Ἑλληνοκύπριοι κατέκτησαν τὴν ἔνταξη τῆς Κύπρου στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, πολὺ εὔκολα μπορεῖ νὰ ὁδηγηθοῦμε σὲ «ἀδρανοποίηση» τῆς ἔνταξης μέχρι τὴν υἱοθέτηση ὅλων τῶν ἀπαραίτητων ὁμοσπονδιακῶν καὶ περιφερειακῶν νομοτυπικῶν μέτρων ἢ τῆς ἀπώλειας τῶν ὠφελημάτων τῆς ἔνταξης ἢ τῆς ἀντιμετώπισης ἐμποδίων στὴ συμμετοχὴ τῆς Κύπρου στὴν ΟΝΕ καὶ τοὺς ἄλλους Εὐρωπαϊκοὺς θεσμούς.

Μὲ ἄλλα λόγια, τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν δὲν καταλύει τὴν de facto διχοτόμηση, ἀλλά, ἀντίθετα τὴ νομιμοποιεῖ καὶ τὴν ἐμβαθύνει. Τὸ ἐρώτημα, λοιπόν, δὲν εἶναι ἂν θέλουμε τὴ λύση καὶ ἐπανένωση τῆς πατρίδας μας. Διότι σὲ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, ἡ καθολικὴ ἀπάντηση εἶναι «ναί».

Τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα εἶναι ἐὰν τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν ἐπιφέρει τὴν ἐπανένωση ἢ ἂν διαιωνίζει τὴ διαίρεση καί, μάλιστα, μὲ τὴ συγκατάθεση καὶ ὑπογραφή μας.

Τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν, δὲν ὁδηγεῖ στὴν ἐπανένωση τῶν δύο Κοινοτήτων ἀλλὰ ἀντίθετα προωθεῖ τὸ μόνιμο διαχωρισμὸ μὲ περιορισμοὺς στὴ διακίνηση, ἐγκατάσταση, στὸ δικαίωμα κτήσεως περιουσίας, στὴν ἄσκηση πολιτικῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ἄλλων χωριστικῶν στοιχείων του.

Ἐνῶ ἡ ἑνοποίηση τῆς οἰκονομίας θὰ μποροῦσε νὰ ὁδηγήσει σὲ μία ἑνοποιητικὴ δυναμική, μὲ κοινοὺς οἰκονομικοὺς στόχους, κοινὰ οἰκονομικὰ προβλήματα, κοινοὺς ἀγῶνες καὶ ἀκόμη μελλοντικὰ ὀργάνωση τῶν ἐργαζομένων σὲ κοινὲς συντεχνίες, κάτι ποὺ ἐξυπηρετοῦσε τὴν Κύπρο, τελικὰ ἐπιβλήθηκε χωριστὴ οἰκονομία. Δὲν θὰ ὑπάρχει κοινὴ νομισματική, δημοσιονομικὴ πολιτικὴ καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέπονται ἐπενδύσεις Ἑλληνοκυπριακῶν Ἐπιχειρήσεων στὸ Τουρκοκυπριακὸ συνιστῶν Κράτος.

Ὁ στόχος τῆς ἐπανένωσης τῆς πατρίδας μας καὶ τοῦ λαοῦ της, δὲν ἐπιτυγχάνεται. Μὲ τὴν μετατροπὴ τῶν διαιρετικῶν προνοιῶν τοῦ Σχεδίου σὲ πρωτογενὲς δίκαιό της Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, ἐκλείπει ἀκόμη καὶ ἡ ἀμυδρὴ ἐλπίδα γιὰ ἐξέλιξη καὶ βελτίωση μελλοντικά της λύσης. Ὁ στόχος τῆς Τουρκοκυπριακῆς πλευρᾶς γιὰ δύο λαούς, μὲ δύο κράτη ποὺ θὰ ζοῦν χωριστὰ καὶ ἁπλὰ θὰ συνεργάζονται, ἐπιτυγχάνεται ἀπόλυτα.

Εἶναι σωστὸ ὅτι ἡ διαδικασία διαπραγματεύσεων συνεπάγεται συμβιβασμούς. Μειώνοντας τὸ χάσμα τῶν διαφορετικῶν ἐπιδιώξεων καὶ τῶν διαφορῶν. Μία διαδικασία «πάρε – δῶσε».

Ὑπάρχουν πολλὲς πτυχὲς καὶ πρόνοιες τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν, γιὰ τὶς ὁποῖες δὲν εἶμαι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τοὺς συμβιβασμοὺς ποὺ ἐπιβλήθηκαν, χωρὶς καν νὰ προηγηθεῖ διαπραγμάτευση καὶ μὲ πλήρη παραγνώριση τῶν δικῶν μᾶς τεκμηριωμένων ἀπαιτήσεων.

Δὲν εἶμαι ἱκανοποιημένος, γιὰ παράδειγμα, ἀπὸ τὴν μείωση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκτοπισμένων ποὺ θὰ ἐπιστρέψουν.

Δὲν εἶμαι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὶς ποιοτικὲς καὶ ποσοστιαῖες μειώσεις στὰ περιουσιακὰ δικαιώματα τῶν νομίμων ἰδιοκτητῶν περιουσιῶν στὰ κατεχόμενα.

Αὐτὰ ἀποτελοῦν δυσμενέστερες πρόνοιες ἀπὸ αὐτὲς ποὺ ὑπῆρχαν στὸ Σχέδιο Ἀνᾶν Τρία ἢ στὸ Σχέδιο Ἀνᾶν Τέσσερα ποὺ τὸ Ἐθνικὸ Συμβούλιο ἔκρινε ὅτι δὲν ἦταν ἀποδεκτὸ ὡς λύση, ἀλλὰ μόνο ὡς βάση γιὰ διαπραγμάτευση, μὲ στόχο τὴ βελτίωση αὐτῶν τῶν προνοιῶν. Τώρα αὐτὲς οἱ πρόνοιες ἔχουν γίνει δυσμενέστερες γιὰ τοὺς Ἑλληνοκύπριους.

Μᾶς ζητοῦν νὰ δεχτοῦμε αὐτὲς τὶς πιὸ δυσμενεῖς προσαρμογές, μέσα στὸ πνεῦμα τοῦ συμβιβασμοῦ. Μᾶς λένε ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ προκύψει λύση, ἂν δὲν γίνουν τέτοιοι ὀδυνηροὶ συμβιβασμοί, καὶ ὅτι πρέπει νὰ βρεθεῖ ἡ μέση λύση.

Ὅμως, ὑπάρχουν θέματα ἀρχῶν καὶ ἀνθρώπινων δικαιωμάτων ὅπου ἡ «μέση λύση» δὲν συνιστᾶ τὴν σωστὴ ἀπάντηση. Ἡ ὁλοφάνερη καὶ σωστὴ ἀρχὴ δὲν εἶναι ὁ νόμιμος ἰδιοκτήτης νὰ μοιραστεῖ τὴν περιουσία του μὲ τὸν παράνομο εἰσβολέα ἢ νὰ διεκδικήσει ἀποζημιώσεις γιὰ τὴν ἀποστέρηση τῆς περιουσίας του, πού, μάλιστα, σὲ τελευταία ἀνάλυση, θὰ τὶς καταβάλει ὁ ἴδιος, ἀφοῦ τὸ ἕνα τρίτο τῶν ἀποζημιώσεων θὰ τὸ ἐγγυηθεῖ τὸ Ὁμοσπονδιακὸ Κράτος, οἱ πόροι τοῦ ὁποίου θὰ προέρχονται κατὰ τὰ ἐννέα δέκατα ἀπὸ Ἑλληνοκύπριους καὶ μόνο τὸ ἕνα δέκατο ἀπὸ τοὺς Τουρκοκύπριους.

Τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν προνοεῖ ὅτι, μετὰ τὰ 19 χρόνια ἢ μέχρι τὴν ἔνταξη τῆς Τουρκίας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, ὅποιο συμβεῖ πρῶτο, οἱ κατοικοῦντες ἀντίστοιχα, σὲ κάθε ἕνα ἀπὸ τὰ δύο συνιστῶντα κράτη οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ὡς μητρικὴ γλώσσα τὴν ἐπίσημη γλώσσα τοῦ ἄλλου συνιστῶντος Κράτους, δὲν μποροῦν νὰ ὑπερβαίνουν τὸ ἕνα τρίτο του συνολικοῦ πληθυσμοῦ ἐκείνου τοῦ συνιστῶντος Κράτους.

Δηλαδὴ οἱ ὁμιλοῦντες τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα σὲ καμία περίπτωση δὲν θὰ μποροῦν νὰ ὑπερβαίνουν τὸ 1/3 τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ τοῦ τουρκοκυπριακοῦ κρατιδίου.

Αὐτὸ ἂν καὶ εἶναι θετικό, ἐν τούτοις ἀξίζει νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι στὰ προηγούμενα Σχέδια Ἀνᾶν δὲν ὑπῆρχε οὔτε ὁ χρονικὸς οὔτε ὁ ποσοστιαῖος περιορισμὸς τοῦ ἑνὸς τρίτου, ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ ἡ Τουρκία θὰ καθίστατο μέλος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.

Πρόσθετα, σύμφωνα μὲ τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν, τώρα στὸ ἕνα τρίτο της ἔκτασης γῆς ποὺ θὰ μποροῦν νὰ ἀποκτήσουν οἱ Ἑλληνοκύπριοι στὸ Τουρκοκυπριακὸ συνιστῶν Κράτος (καί, ἀντίστοιχα, οἱ Τουρκοκύπριοι στὸ Ἑλληνοκυπριακὸ συνιστῶν Κράτος) προστίθεται καὶ τὸ κριτήριο «τῆς ἀξίας» τοῦ ἑνὸς τρίτου καὶ ἡ προϋπόθεση ὅτι ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἕνα τρίτο, ἐξαιροῦνται οἱ περιουσίες στὶς ὁποῖες δικαιοῦται ὁ σημερινὸς Τουρκοκύπριος χρήστης.

Οἱ πιὸ σοβαρὲς ἀνησυχίες καὶ προβληματισμοί μου γιὰ τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν, δὲν ἑστιάζονται στοὺς συμβιβασμοὺς ποὺ προτάθηκαν ἢ ἐπιβλήθηκαν, ποὺ πολλοὶ κρίνουν ὡς ἄδικους γιὰ τὴν πλευρά μας.

Ἄλλωστε, ἐδῶ καὶ πολὺ χρόνο, ἔχω πεῖ ὅτι ἡ ὁποιαδήποτε λύση ποὺ θὰ ἐξευρεθεῖ κάτω ἀπὸ τὴ σκιὰ καὶ τὰ τετελεσμένα τῆς εἰσβολῆς καὶ τῆς παρουσίας 35,000 Τουρκικοῦ στρατοῦ στὴν Κύπρο, δὲν μποροῦσε νὰ εἶναι δίκαιη. Αὐτὸ τὸ τίμημα, εἴμαστε ἕτοιμοι νὰ τὸ καταβάλουμε προκειμένου νὰ βρεθεῖ λύση στὸ Κυπριακό. Ἄν, ὅμως, δὲν μποροῦσε νὰ εἶναι δίκαιη ἡ λύση, ἔπρεπε, νὰ ἐπιδιώξουμε νὰ εἶναι τουλάχιστο λειτουργικὴ ὥστε νὰ εἶναι βιώσιμη.

Χωρὶς λειτουργικότητα, χωρὶς ἀποτελεσματικὴ διαδικασία γιὰ ἐπίλυση τῶν ἀδιεξόδων σὲ ἕνα καθεστὼς ὅπου οἱ ἀποφάσεις πρέπει νὰ λαμβάνονται μὲ βάση ἰσοτιμίας, δηλαδὴ 50% μὲ 50%, παρέχεται σὲ κάθε πλευρὰ ἡ εὐχέρεια καὶ ἡ δυνατότητα νὰ δημιουργοῦν ἀδιέξοδα ποὺ θὰ ὁδηγοῦν σὲ παράλυση τὶς διοικητικὲς λειτουργίες τοῦ κράτους.

Μία παράλυση, ποὺ ὅταν συνεχίζεται, ἀναπόφευκτα θὰ ὁδηγήσει σὲ διάλυση τῆς κρατικῆς λειτουργίας, προτοῦ καν ἐφαρμοστεῖ ἡ «νέα κατάσταση πραγμάτων», τὸ νέο Κράτος.

Νὰ θυμούμαστε πάντα, ὅτι ἐμεῖς δίνουμε ἀπὸ τὴν ἑπόμενη τῶν δημοψηφισμάτων ὅλα καὶ ὅσα ἐπιδιώκουν οἱ Τουρκοκύπριοι, καὶ τὸ Κράτος μας καταλύεται, ἐνῶ ἐμεῖς θὰ ἀναμένουμε νὰ ἐξασφαλίσουμε τὰ δικά μας ἀνταλλάγματα, ὅπως, ἐπιστροφὴ ἐδαφῶν, περιουσίες καὶ ἐγκατάσταση, στὸ μέλλον.

Ἀπὸ τριάμισι χρόνια γιὰ ἐπιστροφὴ κατεχόμενων ἐδαφῶν, σὲ πέντε χρόνια γιὰ τὴν ἐπανάκτηση περιουσίας ἢ ἀποζημίωσης γιὰ περιουσία στὸ Τουρκοκυπριακὸ συνιστῶν κράτος καὶ ἀπὸ τρία μέχρι 19 χρόνια γιὰ σταδιακὴ ἐπιστροφὴ στὸ Τουρκοκυπριακὸ συνιστῶν κράτος. Στὸ μεταξὺ ἡ Κυπριακὴ Δημοκρατία θὰ ἔχει ἐξαφανιστεῖ 24 ὧρες μετὰ τὰ Δημοψηφίσματα.

Οἱ σοβαρὲς ἀνησυχίες μου δὲν εἶναι γι᾿ αὐτὰ τὰ ἄδικα καὶ ἀβέβαια.

Οἱ ἀνησυχίες μου ἑστιάζονται καὶ ὀφείλονται στὴν ἀβεβαιότητα γιὰ τὴ νέα Κύπρο ποὺ θὰ προκύψει ἀπὸ αὐτὸ τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν.

Ἀπὸ τὴν εὐχέρεια καὶ τὴν δυνατότητα τοῦ νέου κράτους νὰ ἐγκαθιδρυθεῖ καὶ νὰ λειτουργήσει. Ἀπὸ τὴν ἱκανότητά του νὰ διαδραματίσει τὸν σωστὸ ρόλο τοῦ μέσα στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση ὡς ἐποικοδομητικὸ μέλος καὶ ὄχι ὡς ἐνοχλητικὸς συνεταῖρος. Ἀπὸ τὴν ἀνησυχία μου ἂν τὸ νέο καθεστὼς θὰ μπορεῖ, λόγω τῶν ἀδιεξόδων στὴ λήψη ἀποφάσεων, νὰ ἔχει ρόλο καὶ λόγο στὰ Ἡνωμένα Ἔθνη καὶ ἄλλα διεθνῆ βήματα.

Ἀπὸ τὴν ἀγωνία μου ἂν ἡ Κυβέρνηση τοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ κράτους, θὰ μπορεῖ νὰ διασφαλίσει στοὺς πολίτες του τὴν οἰκονομικὴ δυνατότητα καὶ τὶς εὐκαιρίες γιὰ εὐημερία, εὐμάρεια, εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια σὲ ἕνα κράτος δικαίου, δημοκρατίας, συναίνεσης, ποὺ θὰ σέβεται καὶ θὰ προασπίζει τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα τοῦ κάθε πολίτη.

Ἀντὶ αὐτοῦ, τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν, ἀπαιτεῖ ἀπὸ μένα νὰ ἀπευθύνω ἐπιστολὴ στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, μὲ τὴν ὁποία νὰ ζητῶ νὰ καταστεῖ ἡ Ἱδρυτικὴ Συμφωνία πρωτογενὲς Δίκαιο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, ἔτσι ποὺ νὰ ἐμποδίζεται ὁ κάθε Κύπριος πολίτης νὰ διεκδικήσει τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματά του ἀπὸ τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ἀκόμα, ἀπαιτεῖ, νὰ ἀπευθύνω ἄλλη ἐπιστολὴ στὸ Δικαστήριο Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων, μὲ τὴν ὁποία νὰ ἀπαιτῶ, ἀπόσυρση ὅλων τῶν προσφυγῶν ποὺ πολίτες κατέθεσαν καὶ ἐκκρεμοῦν σὲ αὐτὸ τὸ Δικαστήριο.

Δὲν εἶναι δυνατὸ οὔτε θεωρῶ ὅτι μοῦ εἶναι ἐπιτρεπτό, ὡς θεματοφύλακας τῶν ἀνθρώπινων δικαιωμάτων τοῦ κάθε πολίτη, νὰ προβῶ σὲ τέτοια ἐνέργεια πού, στὴν οὐσία, θὰ ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὸν πολίτη τὸ δικαίωμα νὰ διεκδικήσει τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματά του ποὺ εἶναι κατοχυρωμένα μὲ διεθνεῖς συνθῆκες ποὺ ἔχει ἐπικυρώσει ἡ Κυπριακὴ Δημοκρατία.

Μὲ τὴν ἴδια ὑπευθυνότητα ποὺ πρέπει νὰ ἀξιολογήσουμε τοὺς κινδύνους ἀπὸ τὴν υἱοθέτηση τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν, πρέπει νὰ μελετήσουμε καὶ τὶς πιθανὲς ἐπιπτώσεις ἀπὸ τὴν ἀπόρριψή του. Δὲν συμμερίζομαι τὶς ὑπερβολὲς καὶ τοὺς ἐκβιασμοὺς ποὺ οἱ ὑποστηρικτὲς τοῦ Σχεδίου προβάλλουν στὸ λαό. Πρέπει νἄμαστε ἔντιμοι καὶ εἰλικρινεῖς ἔναντι τοῦ λαοῦ.

Λογικὰ ὑποβάλλεται τὸ ἐρώτημα, ποιὲς θὰ εἶναι οἱ συνέπειες ἂν ὁ Λαὸς στὸ δημοψήφισμα ψηφίσει «ὄχι».

Ἂν ὁ κυρίαρχος λαὸς μὲ τὴ ψῆφο του ἀπορρίψει τὸ Σχέδιο, σὲ μία ἑβδομάδα ἡ Κυπριακὴ Δημοκρατία θὰ καταστεῖ πλῆρες καὶ ἰσότιμο μέλος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Θὰ πετύχουμε ἕνα στρατηγικὸ στόχο ποὺ ἀπὸ κοινοῦ θέσαμε γιὰ νὰ ἀναβαθμίσουμε καὶ νὰ θωρακίσουμε πολιτικὰ τὴν Κυπριακὴ Δημοκρατία. Εἶναι δογματισμὸς καὶ ὑποδηλεῖ ἄγνοια τῶν κανόνων τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς, ἡ ἄποψη ὅτι αὐτὴ θἆναι ἡ τελευταία πρωτοβουλία γιὰ λύση τοῦ Κυπριακοῦ. Οἱ βασικὲς παράμετροι ποὺ ἐπέφεραν αὐτὴ τὴν πρωτοβουλία θὰ συνεχίσουν νὰ ὑπάρχουν καὶ μετὰ τὴν 25η Ἀπριλίου. Ἡ ἔνταξη τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση θἆναι δεδομένη. Ἡ ἐνταξιακὴ πορεία τῆς Τουρκίας ἐπίσης θὰ συνεχιστεῖ καὶ ἔτσι ἡ Ἄγκυρα θὰ βρίσκεται ὑπὸ συνεχῆ ἀξιολόγηση γιὰ τὴν υἱοθέτηση καὶ ἐφαρμογὴ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κεκτημένου. Τὸ διεθνὲς ἐνδιαφέρον γιὰ ἐξομάλυνση καὶ εἰρήνευση τῆς περιοχῆς μας θὰ συνεχίσει νὰ ὑπάρχει.

Δὲν ὑπάρχουν προϋποθέσεις γιὰ ἀναγνώριση τοῦ ψευδοκράτους, ἀπὸ χῶρες ποὺ ἔχουν σημασία. Ὅπως εἶναι οἱ χῶρες τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Γιατὶ αὐτές, ἔχουν, ἤδη, ὑπογράψει μὲ τὴν Κυπριακὴ Δημοκρατία τὴ Συνθήκη Ἔνταξης ποὺ ἀπαγορεύει τέτοια ἀναγνώριση. Ὅσα δὲ λέγονται γιὰ διεθνῆ ἀπομόνωση ἀποτελοῦν ἐκβιασμὸ ἄνευ περιεχομένου. Ἡ Κύπρος θἆναι ἡ μόνη χώρα μέλος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης στὴν περιοχὴ τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου μὲ ἀναβαθμισμένο ρόλο ἀλλὰ καὶ εὐθύνες. Δὲν θὰ ἐπαναπαυτοῦμε, ὅμως, μὲ τὴν ἔνταξή μας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.

Δὲν θὰ πάψουμε νὰ ἀγωνιζόμαστε γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ Κυπριακοῦ. Ἡ ἱστορία δὲν τελειώνει τὴν 1η Μαΐου. Θὰ συνεχίσουμε νὰ ἀναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες γιὰ λύση καὶ νὰ προωθοῦμε μέτρα στήριξης τῶν συμπατριωτῶν μᾶς Τουρκοκυπρίων.

Ἀπευθυνόμενος στοὺς συμπατριῶτες μας Τουρκοκύπριους, θέλω νὰ ὑπογραμμίσω τὴν πραγματική μας ἔγνοια γιὰ μία λύση ποὺ νὰ ἐξυπηρετεῖ καὶ τὰ δικά τους συμφέροντα. Οὐδέποτε ἀπέβλεψα σὲ φαλκίδευση ἢ στέρηση τῶν δικαιωμάτων τους. Οἱ προτάσεις ποὺ κατέθεσα στὶς συνομιλίες καὶ τὰ μέτρα στήριξής τους ποὺ ἐξήγγειλα πρὶν ἀπὸ ἕνα περίπου χρόνο, ἀποτελοῦν ἁπτὴ ἀπόδειξη. Αὐτή μου ἡ στάση πηγάζει ἀπὸ τὴν εἰλικρινῆ μου πεποίθηση, ὅτι ὁ σεβασμὸς τῆς ἀξιοπρέπειας καὶ τῶν δικαιωμάτων τους, ἡ παραχώρηση σ᾿ αὐτοὺς ἀκόμη περισσοτέρων δικαιωμάτων γιὰ νὰ νιώθουν μεγαλύτερη ἀσφάλεια, ἡ ἀναγνώριση καὶ ἡ ἰσοτιμία τους, ἡ ἰσομερὴς πρόοδος καὶ εὐημερία τους, ἀποτελοῦν θεμελιακὲς προϋποθέσεις γιὰ τὴν εἰρήνη καὶ τὴν ὁμαλότητα στὴν Κύπρο. Γι᾿ αὐτὸ καὶ θὰ ἀποτελοῦν μόνιμο στόχο τῆς πολιτικῆς μας. Ἐμεῖς δὲν ἔχουμε ἔνσταση, ἀντίθετα ὑποστηρίζουμε τὶς προσδοκίες τῆς Τουρκίας γιὰ καθορισμὸ σύντομης ἡμερομηνίας ἔναρξης τῶν ἐνταξιακῶν διαπραγματεύσεων. Διότι μία Τουρκία ποὺ θὰ βρίσκεται στὴ διαδικασία ἐνταξιακῶν συνομιλιῶν, θὰ βρίσκεται κάτω ἀπὸ συνεχῆ πίεση, καὶ δική μας, νὰ ἀποδεικνύει συνεχῶς ὅτι συμπεριφέρεται σύμφωνα μὲ τὸ Εὐρωπαϊκὸ κεκτημένο καὶ ἀρχὲς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.

Εἴμαστε πάντα ἕτοιμοι γιὰ μετάλλαξη τοῦ σημερινοῦ Κράτους σὲ Ὁμοσπονδία ποὺ θὰ διέπεται καθοριστικὰ ἀπὸ δημοκρατικὲς ἀρχὲς καὶ ἀπὸ πλήρη σεβασμὸ στὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα.

Ἐγγύηση γιὰ τὴν εἰλικρίνεια αὐτῶν τῶν προσανατολισμῶν μας ἀποτελεῖ ἡ ἔνταξή μας στὸν πολιτικὸ σύστημα καὶ τὶς ἀρχὲς δικαίου τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Αὐτὴ ἡ ἐγγύηση καλύπτει ἀξιόπιστα καὶ τοὺς Τουρκοκυπρίους καὶ τὶς ἀνάγκες ἀσφάλειας τῆς Τουρκίας.

Ἐκεῖνο ποὺ ζητῶ ἀπὸ τοὺς συμπατριῶτες μᾶς Τουρκοκυπρίους νὰ κατανοήσουν εἶναι ὅτι, ὅσο δὲν δέχομαι νὰ καταπατηθοῦν τὰ δικά τους δικαιώματα καὶ συμφέροντα, ἄλλο τόσο ὀφείλω νὰ ὑπερασπιστῶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ συμφέροντα τῶν Ἑλληνοκυπρίων.

Τὶς πιθανὲς συνέπειες ἀπὸ τὴν ἀπόρριψη τοῦ Σχεδίου, πρέπει νὰ τὶς ἀντιπαραθέσουμε μὲ τοὺς κινδύνους ποὺ ἐμπερικλείει τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν ὅπως τοὺς προανέφερα. Θὰ πρέπει ἀκόμη νὰ μᾶς προβληματίσει τὸ τίμημα ποὺ καλούμαστε νὰ πληρώσουμε μὲ τὴν ἀποδοχὴ ἑνὸς Σχεδίου ποὺ ἀδικεῖ τὸν Κυπριακὸ Ἑλληνισμὸ καὶ δὲν παρέχει σοβαρὰ ἐχέγγυα λειτουργικότητας καὶ βιωσιμότητας. Καλούμαστε νὰ καταλύσουμε τὴν Κυπριακὴ Δημοκρατία, τὸ μόνο ἔρεισμα ἀσφάλειας τοῦ λαοῦ μας καὶ ἐγγύηση τῆς ἱστορικῆς μας φυσιογνωμίας.

Νὰ καταλύσουμε τὴν διεθνῶς ἀναγνωρισμένη κρατική μας ὀντότητα ἀκριβῶς στὴ στιγμὴ ποὺ ἐνισχύεται, ἡ διεθνὴς πολιτικὴ τῆς βαρύτητα, μὲ τὴν ἔνταξή της στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση. Ὀφείλουμε νὰ ἐκτιμήσουμε μὲ σοβαρότητα τοὺς κινδύνους ἀπὸ μία πιθανὴ κατάρρευση τῆς νέας κατάστασης πραγμάτων, γιατὶ τὰ δεδομένα ποὺ θὰ δημιουργηθοῦν δὲν θὰ εἶναι ἀναστρέψιμα. Κατάρρευση τοῦ Ὁμόσπονδου Κράτους θὰ ὁδηγήσει μὲ μαθηματικὴ ἀκρίβεια σ᾿ αὐτὸ ποὺ ὅλοι θέλουμε νὰ ἀποφύγουμε: στὴ διχοτόμηση μέσα ἀπὸ τὴ διεθνῆ ἀναγνώριση τῶν δύο συνιστώντων Κρατῶν.

Ἑλληνικὲ Κυπριακὲ Λαέ,

Ὡς Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας καὶ ἐκλεγμένος ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλληνοκυπριακῆς Κοινότητας, ἀνέλαβα τὴ βαριὰ εὐθύνη τῆς διεξαγωγῆς τῶν διαπραγματεύσεων. Αἰσθάνομαι βαρὺ τὸ χρέος νὰ δηλώσω δημόσια, μὲ εἰλικρίνεια καὶ παρρησία τὴ δική μου ἀποτίμηση καὶ τὴ δική μου ἀπόφαση.

Ἀνέλαβα ἐξουσία, μὲ ἐντολὴ ὅπως διαπραγματευθῶ λύση τοῦ Κυπριακοῦ προβλήματος βάσει τοῦ Σχεδίου Ἀνᾶν, ὄχι ὅμως καὶ μὲ ἐντολὴ νὰ προσυπογράψω ὁποιαδήποτε λύση ἤθελε προκύψει ἀπὸ τὶς διαπραγματεύσεις.

Ἐντολὴ συμμετοχῆς στὴ διακυβέρνηση τῆς χώρας, βάσει τοῦ νέου Συντάγματος τὸ ὁποῖο θὰ προκύψει, δὲν ἔχω, οὔτε θὰ μποροῦσε νὰ μοῦ εἶχε ἀνατεθεῖ τέτοια ἐντολή. Οὔτε ἔχω ἐντολὴ νὰ προσυπογράψω ὁποιοδήποτε νέο Σύνταγμα, τὸ ὁποῖο θὰ τεθεῖ πρὸς κρίση ἀπὸ τὸ λαό. Μόνο Πρόεδρος, στὸν ὁποῖο ρητὰ παρέχεται ἐντολὴ νὰ θέσει τὴν προτεινόμενη μεταμόρφωση τῆς Πολιτείας σὲ δημοψήφισμα, δικαιοῦται νὰ προσυπογράψει τὸ νέο Σύνταγμα, ὡς ἀντικείμενο κρίσης ἀπὸ τὸ λαό. Πέραν τούτου, ἐντολὴ τοῦ λαοῦ εἶναι ἀπαραίτητη γιὰ τὴν ἄσκηση τῆς συμπροεδρίας στὴ διακυβέρνηση τῆς χώρας μὲ τοὺς προτεινόμενους νέους Θεσμούς.

Τὰ συναισθήματά μου δὲν εἶναι διαφορετικὰ ἀπὸ τὰ δικά σας. Στὴν ὑπηρεσία σας ἔχω τάξει τὸν ἑαυτό μου καὶ πρὶν ἀλλὰ ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὴν ἀνάδειξή μου στὴν προεδρία τῆς Κυπριακῆς Πολιτείας. Στόχος καὶ γνώμονας τῆς κάθε πράξης μου εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ καὶ τίποτε ἄλλο, μὲ ἀφοσίωση καὶ πλήρη ἀνάληψη τῶν εὐθυνῶν μου καὶ μὲ παρρησία λόγου καὶ ἔργου. Ἡ τελικὴ ἀπόφαση ἦταν πάντα καὶ παραμένει δική σας. Ἡ ἐτυμηγορία σας θὰ ἐκφραστεῖ στὸ Δημοψήφισμα τῆς 24ης τοῦ Ἀπρίλη.

Συνεκτιμώντας ὅλα τὰ δεδομένα μὲ ψυχραιμία καὶ ἀντικειμενικότητα ἀλλὰ καὶ μὲ πλήρη συναίσθηση τῆς ἱστορικότητας τῶν στιγμῶν καὶ τὸ βάρος τῆς εὐθύνης ποὺ μοῦ ἀναλογεῖ, λυποῦμαι εἰλικρινά, γιατὶ δὲν μπορῶ νὰ ἀποδεχθῶ καὶ νὰ ὑπογράψω τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν ὅπως, τελικά, διαμορφώθηκε.

Παρέλαβα Κράτος διεθνῶς ἀναγνωρισμένο. Δὲν θὰ παραδώσω «Κοινότητα» χωρὶς δικαίωμα λόγου διεθνῶς καὶ σὲ ἀναζήτηση κηδεμόνα. Καὶ ὅλα αὐτὰ ἔναντι κενῶν, παραπλανητικῶν, δῆθεν, προσδοκιῶν. Ἔναντι τῆς ἀνεδαφικῆς ψευδαίσθησης ὅτι ἡ Τουρκία θὰ τηρήσει τὶς δεσμεύσεις της.

Συμπατριώτισσες, συμπατριῶτες,

Στὶς 24 Ἀπριλίου θὰ τοποθετηθεῖτε μὲ ἕνα ΝΑΙ ἢ ἕνα ΟΧΙ στὸ σχέδιο Ἀνᾶν. Θὰ ἀποφασίσετε γιὰ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τῆς Κύπρου. Γιὰ τὴ γενιά μας, ἀλλὰ καὶ τὶς γενιὲς ποὺ θὰ ἔρθουν μετὰ ἀπὸ ἐμᾶς.

Ἔχω ἐμπιστοσύνη στὴν κρίση σας.

Εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν σᾶς ἀγγίζουν ψεύτικα διλήμματα.

Ὅτι δὲν σᾶς τρομάζουν ἀπειλὲς γιὰ δῆθεν διεθνῆ ἀπομόνωση.

Ὅτι δὲν σᾶς πείθουν τὰ περὶ δῆθεν τελευταίας εὐκαιρίας.

Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν γιὰ σᾶς νόημα οἱ ἠθικὲς ἀρχὲς καὶ ἀξίες τοῦ λαοῦ μας, τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τοῦ ἐθνικοῦ ἱστορικοῦ μας βίου, τὸν ὁποῖο θέλετε νὰ συνεχίσουμε μὲ ἀσφάλεια, δικαιοσύνη, ἐλευθερία καὶ εἰρήνη.

Ἑλληνικὲ Κυπριακὲ Λαέ,

Στὴ ζυγαριὰ τοῦ ΝΑΙ καὶ τοῦ ΟΧΙ, πολὺ βαρύτερες καὶ πολὺ πιὸ ἐπαχθεῖς θὰ εἶναι οἱ συνέπειες τοῦ ΝΑΙ.

Σὲ καλῶ νὰ ἀπορρίψεις τὸ Σχέδιο Ἀνᾶν.

Σὲ καλῶ νὰ πεῖς στὶς 24 τοῦ Ἀπρίλη ἕνα δυνατὸ ΟΧΙ.

Σὲ καλῶ νὰ ὑπερασπιστεῖς τὸ δίκαιο, τὴν ἀξιοπρέπεια καὶ τὴν ἱστορία σου.

Μὲ αἴσθημα εὐθύνης ἀπέναντι στὴν Ἱστορία, στὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τῆς Κύπρου καὶ τοῦ λαοῦ μας, σὲ καλῶ νὰ μὴν ὑποθηκεύσεις τὸ μέλλον στὴν πολιτικὴ βούληση τῆς Τουρκίας. Νὰ προασπιστεῖς τὴν Κυπριακὴ Δημοκρατία, λέγοντας ΟΧΙ στὴ κατάλυσή της. Νὰ συστρατευτεῖς γιὰ μία νέα πιὸ ἐλπιδοφόρα πορεία ἐπανένωσης τῆς πατρίδας μας μέσα ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.

Καλὴ Ἀνάσταση σὲ ὅλους!

Πηγή: ΒΙΝΤΕΟ – Το ιστορικό διάγγελμα του Τάσου Παπαδόπουλου κατά του Σχεδίου Ανάν (7/4/2008) – Cognosco Team

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

«Οι Έλληνες στη Μαύρη Θάλασσα…» – Cognosco Team

Από το βιβλίο της Μαριάννας Κορομηλά «Οι Έλληνες στη Μαύρη Θάλασσα…» Πολ. Ετ. Πανόραμα, 1992, ανανεωμένη έκδοση 2002).

Κείμενο: Μαριάννα Κορομηλά

Οι Ρωσοτουρκικοί πόλεμοι, που άρχισαν τον καιρό του Μεγάλου Πέτρου (1689-1725) και συνεχίστηκαν από τους διαδόχους του μέχρι το 1917-1918, άλλαξαν σταδιακά το πολιτικό πρόσωπο της οθωμανικής «λίμνης» (δηλαδή της Μαύρης Θάλασσας).

Η μεγάλη Ορθόδοξη Δύναμη άνοιγε δρόμο και κατέβαινε προς τον Νότο., την περιοχή που μετά τις κατακτήσεις ονομάστηκε «Νοβαρούσια» (Νέα Ρωσία). Από τον καιρό της αποτυχημένης εκστρατείας του Μεγάλου Πέτρου στον Προύθο, το 1711 (όταν αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Αζόφ, που είχε κατακτήσει το 1696), μέχρι τη σύλληψη του «Ελληνικού Σχεδίου» από την Αικατερίνη τη Μεγάλη (1762-1796) είχε περάσει μισός αιώνας. Η Ρωσία είχε ενσωματώσει την Αζοφική, την Κριμαία, την Ουκρανία και η κατάκτηση της βορειοανατολικής Μολδαβίας δεν θα αργούσε.

Η Τσαρίνα ονειρευόταν τώρα να διώξει τους Τούρκους από την Ευρώπη, να επεκτείνει την κυριαρχία της στη Γεωργία και στον Πόντο και να ανασυστήσει μια ιδεατή «Ελληνική Αυτοκρατορία» υπό τσαρικό έλεγχο –είχε άλλωστε βαφτίσει Κωνσταντίνο τον εγγονό της, φιλοδοξώντας να τον δει στον θρόνο της Κωνσταντινούπολης.

«Όψεις της Οδησσού», 1830. Ένας από τους 12 πίνακες του νεαρού Ελβετού ζωγράφου Carlo Bossoli (1815-1884). Πέντε χρονών παιδάκι ήρθε με την οικογένεια του ο Μποσόλι στη λιμανούπολη, που ήταν ακόμα ένα μεγάλο εργοτάξιο: έργα υποδομής και αίγλης κατασκεύαζε ο κυβερνήτης Ρισελιέ. Είχαν, όμως, ήδη κτιστεί τα πρώτα μεγαλοπρεπή οικοδομήματα. Τον καιρό εκείνο είχε εγκατασταθεί και η οικογένεια του Μαρασλή στην Οντέσσα. Φερμένοι από τη Φιλιππούπολη οι Μαρασλήδες, με καταγωγή από τα Μαράσια, στα περίχωρα της Αδριανούπολης.
«Όψεις της Οδησσού», 1830. Ένας από τους 12 πίνακες του νεαρού Ελβετού ζωγράφου Carlo Bossoli (1815-1884). Πέντε χρονών παιδάκι ήρθε με την οικογένεια του ο Μποσόλι στη λιμανούπολη, που ήταν ακόμα ένα μεγάλο εργοτάξιο: έργα υποδομής και αίγλης κατασκεύαζε ο κυβερνήτης Ρισελιέ. Είχαν, όμως, ήδη κτιστεί τα πρώτα μεγαλοπρεπή οικοδομήματα. Τον καιρό εκείνο είχε εγκατασταθεί και η οικογένεια του Μαρασλή στην Οντέσσα. Φερμένοι από τη Φιλιππούπολη οι Μαρασλήδες, με καταγωγή από τα Μαράσια, στα περίχωρα της Αδριανούπολης.

Ο πρίγκιπας Γκριγκόριι Ποτέμκιν ανέλαβε την πραγματοποίηση της πρώτης φάσης του σχεδίου. Ναυπήγησε τον στόλο της Μαύρης Θάλασσας και ίδρυσε τις πρώτες παραθαλάσσιες ρωσικές πόλεις του Νότου / Νοβαρούσιας. Σε αυτά τα «μεσογειακά» λιμάνια δόθηκαν ονόματα αρχαίων ελληνικών πόλεων (Οντέσσα, Ευπατορία), κυρίως όμως βυζαντινά (Χερσών, Σεβαστοπόλ, Θεοδοσία), καθώς και ελληνικών λέξεων χωρίς ιστορική σύνδεση όπως Σιμφεροπόλ). Κι εφόσον το περίφημο σχέδιο συνδεόταν άμεσα με τη μακρύτατη παράδοση των Ελλήνων στον Εύξεινο Πόντο, με τη ναυτική τέχνη, τις εμπορικές τους ικανότητες, την αστική τους παράδοση και την εμπειρία της οργάνωσης και της διοίκησης, η Ρωσία χρειαζόταν Έλληνες εποικιστές· τόσο για τα νέα λιμάνια όσο και για τα νέα εδάφη. Κάθε Έλληνας, αγρότης ή μεγαλέμπορος, ναυπηγός, ναυτικός ή χτίστης, ήταν ευπρόσδεκτος.

Στο σπίτι του Γρηγορίου Μαρασλή, πατέρα του γνωστού για την τεράστια προσφορά του Γρηγορίου Γρ. Μαρασλή, συνεδρίασε για μερικούς μήνες του 1821 η Φιλική Εταιρεία. Εξάλλου και ο Μαρασλής ήταν μέλος της. Το σπίτι του στεγάζει το Μουσείο της Φιλικής Εταιρείας, του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού. Μαθαίνουμε, δίχως επιβεβαίωση, ότι ορισμένα εκθέματα και αρχεία είχαν μετακινηθεί για λόγους ασφαλείας πριν αρχίσει η Ρωσική Εισβολή στην Ουκρανία.

Με το διάταγμα της 28ης Μαρτίου του 1775, η ρωσική κυβέρνηση παραχώρησε το δικαίωμα εγκατάστασης σε όλους τους Έλληνες μετανάστες (δηλαδή στους νεοαφιχθέντες, όχι σε εκείνους που ζούσαν από τα αρχαία χρόνια στα κατακτημένα από τη Ρωσία εδάφη). Στους μετανάστες διέθεσε 14.000 ρωσικά στρέμματα στην περιοχή Ταγγανρόκ στην Αζοφική (σήμερα στη Ρωσική Ομοσπονδία). Τους επέτρεψε να έχουν ίσα δικαιώματα με τους Ρώσους, αλλά να διατηρήσουν το δικό τους σύστημα αυτοδιοίκησης, τους απάλλαξε από οποιαδήποτε φορολογική υποχρέωση για τριάντα χρόνια και απαγόρευσε τη στάθμευση τσαρικών στρατευμάτων στην περιοχή.

«Όψεις της Οδησσού», 1830. Ένας από τους 12 πίνακες του νεαρού Ελβετού ζωγράφου Carlo Bossoli (1815-1884).
«Όψεις της Οδησσού», 1830. Ένας από τους 12 πίνακες του νεαρού Ελβετού ζωγράφου Carlo Bossoli (1815-1884).

Εκείνον τον καιρό δεκάδες ελληνικά πλεούμενα είχαν σηκώσει τη ρωσική σημαία –δικαίωμα το οποίο παραχωρούσε η Ρωσία σε όλα τα αιγαιοπελαγίτικα καΐκια, ανοίγοντάς τους έτσι τις μεγάλες αγορές του σταριού: τον Δούναβη και το Αζόφ. Τόσο υψηλές ήταν οι επιδιώξεις της Αικατερίνης, ώστε ακόμα κι ο μεγάλος φίλος της Βολταίρος να πιστεύει πως σύντομα η Κωνσταντινούπολη μπορούσε να γίνει πρωτεύουσα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας!

Κι ενώ οι Ρώσοι προπαγανδιστές έτρεχαν στο Αιγαίο να ξεσηκώσουν τους υπόδουλους, διαβεβαιώνοντας τους καραβοκύρηδες και τους αρματολούς των ορεινών περιοχών ότι η μεγάλη Ορθόδοξη Δύναμη θα στείλει στόλο για να στηρίξει τον αγώνα τους, οι πρώτες ομάδες των μεταναστών περνούσαν από τα οθωμανικά εδάφη της Μαύρης Θάλασσας στην Κριμαία, στα μέρη γύρω από την Αζοφική, αλλά και πολύ βορειότερα, προς το Νίζνι Νόβγκοροντ και τη Μόσχα. Σε λίγο, μετά την πρώτη και τη δεύτερη αποτυχημένη επαναστατική προσπάθεια στο Αιγαίο, εκατοντάδες νησιώτες αναγκάστηκαν να καταφύγουν στη Νέα Ρωσία. Σε αυτούς η Τσαρίνα παραχώρησε την κριμαϊκή Μπαλακλάβα, ώστε να απομονώσει τους Ταταρομογγόλους της χερσονήσου από τα νέα αστικά κέντρα της κριμαϊκής παραλίας.

Στις 27 Μαΐου του 1794 στο παλιό τουρκικό οχυρό Χατζήμπεη, ανάμεσα στον κόλπο του Δνείστερου και στον κόλπο των ποταμών Μπάγκ και Δνείπερου, θεμελιώθηκε η νέα ρωσική πόλη που το 1795 πήρε το όνομα του Οδυσσέα: Οντέσσα –ενώ η αρχαιοελληνική και πρωτοβυζαντινή Οδυσσός ταυτίζεται με τη Βάρνα της Βουλγαρίας, αλλά τέτοιες ονομαστικές αυθαιρεσίες έκανε πολλές η ρωσική πλευρά, για να τονώσει το «Ελληνικό Σχέδιο».

Στους πρώτους κατοίκους της Οντέσσας δόθηκαν σπίτια και 1.500 ρωσικά στρέμματα γης, μαζί με διάφορα άλλα προνόμια. Ο πυρήνας του 1794 αποτελείτο από μια ομάδα 200 Ελλήνων. Ο πρώτος υπεύθυνος του Δημαρχείου ήταν ο Θεόδωρος Φλογαΐτης. Εμφανίστηκαν, βεβαίως, και Μολδαβοί και Αλβανοί και Αρμένιοι κι άλλοι φυγάδες από τα τουρκοκρατούμενα εδάφη, καθώς και μερικοί Δυτικοευρωπαίοι Γάλλοι, Γερμανοί και λοιποί.

Τρία χρόνια αργότερα, ο απεσταλμένος των Ελλήνων εμπόρων στον διάδοχο της Αικατερίνης προσπάθησε να πείσει τον τσάρο Παύλο Α΄ να κηρύξει την πόλη ελεύθερο λιμάνι (port franc) –αλλά η πραγματοποίηση αυτού του πολύ προσοδοφόρου προγράμματος έγινε μόλις το 1819 και οφείλεται στον Κυβερνήτη της Οδησσού, τον δούκα του Ρισελιέ. Φυγάς ήταν και ο Ρισελιέ (Richelieu). Είχε φύγει από τη Γαλλία στη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, είχε καταφύγει στην τσαρική αυλή και το 1803, ο μεταρρυθμιστής τσάρος Αλέξανδρος Α΄ του ανέθεσε τη διακυβέρνηση της νεοσύστατης πολιτείας. Στην πραγματικότητα, σε αυτόν οφείλεται η δημιουργία της Οδησσού. Το λιμάνι της ήταν καλό, αλλά μικρό. Η θέση του ευνοούσε την οικοδόμηση λιμενοβραχιόνων κι άλλων λιμενικών έργων. Ένα άλλο μικρότερο λιμάνι οργανώθηκε για την απαραίτητη καραντίνα. Έγιναν πολλά έργα υποδομής. Δύσκολα έργα διότι πάνω από το λιμάνι ορθώνεται ένα απόκρημνο ύψωμα . Η περιοχή αναπτύσσεται σε ταράτσες και τα εδάφη (εκεί που βλέπουμε σήμερα το ιστορικό κέντρο) είναι ολισθηρά. Το μεγαλειώδες Κλιμακοστάσιο «Ποτέμκιν», που συνέδεσε το λιμάνι με την πόλη με 200 σκαλιά, κατασκευάστηκε αργότερα. Πάντως έγιναν πάρα πολλά εκείνες τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα.

Στους χιλιάδες καινούριους οικιστές που κατέφθαναν στο ελεύθερο λιμάνι (Ρώσοι, Εβραίοι –χιλιάδες Εβραίοι–, Ουκρανοί, Πολωνοί, Γερμανοί, λίγοι Τάταροι, Αρμένιοι, Γάλλοι και Λευκορώσοι) οι Έλληνες δεν αντιπροσώπευαν παρά ένα μικρό ποσοστό· η κοινότητα δεν ξεπέρασε ποτέ τους 10.000. Αλλά αυτοί ήταν –κι ανάμεσά τους οι 145-160 μεγαλοεπιχειρηματίες– που κρατούσαν το εξωτερικό εμπόριο και τη ναυτιλία στα χέρια τους μέχρι τα τέλη σχεδόν του 19ου αιώνα. Αυτοί, μαζί με τους 8.000 Έλληνες του Ροστόβ, ήταν «οι βασιλιάδες του σταριού»· έτσι τους αποκαλούσαν οι Ρώσοι και οι μεγάλοι τους ανταγωνιστές, οι Βρετανοί. Κι ώσπου να περάσει η πρώτη βρετανική σημαία τα στενά του Βοσπόρου, όλες οι μεταφορές στηρίζονταν στα αιγαιοπελαγίτικα σιτοκάραβα. Το ξανθό σιτάρι γινόταν χρυσός.

Το 1808, η «Γραικορωσική Συντροφία των Ασφαλειών» αποφάσισε να διαθέσει το 10% των κερδών της για τα νοσοκομεία της Οδησσού και το σχολείο της ελληνικής κοινότητας. Δυο χρόνια αργότερα, εγκαινιάστηκε η μεγαλοπρεπής Όπερα της Οντέσσα!

Το 1812, οι Έλληνες έμποροι προσέφεραν στον αγώνα της Ρωσίας, που αντιμετώπιζε τη στρατιά του Μεγάλου Ναπολέοντα, 100.000 αργυρά ρούβλια (ενώ οι Ρώσοι της Οδησσού συνεισέφεραν με 14.000 ρούβλια).

«Όψεις της Οδησσού», 1830. Ένας από τους 12 πίνακες του νεαρού Ελβετού ζωγράφου Carlo Bossoli (1815-1884).
«Όψεις της Οδησσού», 1830. Ένας από τους 12 πίνακες του νεαρού Ελβετού ζωγράφου Carlo Bossoli (1815-1884).

Το 1813, ο Γάλλος περιηγητής Pouqueville γράφει ότι τα νησιά του Αιγαίου διέθεταν έναν εμπορικό στόλο 615 καραβιών, χωρητικότητας 153.580 τόνων, με πληρώματα 17.526 άντρες και 5.878 κανόνια (για τις θαλασσομαχίες με τα πειρατικά). Αυτά «τα σιτοκάραβα πολέμησαν τον Βασιλέα (δηλαδή τον Σουλτάνο)», όπως είπε στον λόγο που εκφώνησε στην Πνύκα ο Κολοκοτρώνης το 1836. Και πράγματι. Τα σιτοκάραβα πολέμησαν στη θάλασσα και οι σιτηρέμποροι χρηματοδότησαν τον αγώνα που οι ίδιοι είχαν σχεδιάσει από καιρό, όταν ίδρυσαν το 1814 στην Οδησσό τη μυστική επαναστατική «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΩΝ ΦΙΛΙΚΩΝ». Κι αυτά τα σιτοκάραβα ήταν που έφεραν τους εκατοντάδες Πρόσφυγες από τη Χίο, τα Ψαρά και την Κάσο, μετά την καταστροφή των νησιών, στα νέα ρωσικά εδάφη.

Σκόρπισαν τότε οι μεγάλες νησιωτικές οικογένειες, κι ένας κλάδος βρέθηκε στο Κισνόβιον (σύγχρονο Chişinău) του Δνείστερου, άλλος στο Κέρτς της Αζοφικής, άλλος στο Λονδίνο, στο Ροστόβ, στο Κίεβο, στη Μόσχα, ή στο Βουκουρέστι.

Ο επόμενος Ρωσοτουρκικός πόλεμος δεν κράτησε πολύ. Με τη Συνθήκη της Αδριανουπόλεως η Ρωσική Αυτοκρατορία κέρδισε τον έλεγχο του δέλτα του Δούναβη και έγινε προστάτιδα της αυτόνομης Ελλάδας. Ήταν το έτος 1829.

Οι Ρώσοι, για να αποτρέψουν τα αυστριακά και βρετανικά πλοία να μπούνε στον Δούναβη και για να κρατήσουν έτσι μακριά από τις Ηγεμονίες τις αντίπαλες δυνάμεις, άφησαν τη λάσπη να κλείσει τις εισόδους του Δέλτα. Οι παλιοί Έλληνες ναυτικοί και οι Αιγαιοπελαγίτες πρόσφυγες ήταν οι μόνοι που τόλμησαν να πλεύσουν με τα μικρά κι ευκίνητα σκαριά τους μέσα στη λασπουριά. Έτσι οι μεταφορές δεν διακόπηκαν και τα ξένα πλοία έμειναν απέξω.

Η Μεγάλη Βρετανία απάντησε με την ανακήρυξη της Ελλάδας σε ανεξάρτητο Κράτος υπό κληρονομική μοναρχία (Συνέδριο του Λονδίνου, 1830). Ο θρίαμβος της ρωσικής διπλωματίας μειώθηκε, τουλάχιστον σε ό,τι αφορούσε στο ελληνικό ζήτημα. Και η ρωσική εξωτερική πολιτική έχασε ακόμα ένα ισχυρό έρεισμα όταν, το 1831, δολοφονήθηκε ο Ιωάννης Καποδίστριας, πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας.

Το Έμβλημα της Φιλικής Εταιρείας (ιδρύθηκε πριν από 208 χρόνια στην Οδησσό)
Το Έμβλημα της Φιλικής Εταιρείας (ιδρύθηκε πριν από 208 χρόνια στην Οδησσό)

Πηγή: https://www.facebook.com

eranistis.net

Πηγή: «Οι Έλληνες στη Μαύρη Θάλασσα…» – Cognosco Team

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Ένα συγκλονιστικά επίκαιρο απόσπασμα από τον Θουκυδίδη – Ενωμένη Ρωμηοσύνη

 

Φωτογραφία: Το άγαλμα του Θουκυδίδη στην Βιέννη μπροστά από το εθνικό κοινοβούλιο της Αυστρίας!
ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ
Ἱστορίαι (3.82.1-3.82.7)
Άγγ. Βλάχος (απόδοση στα Νεοελληνικά)
[3.82.1] Σ᾽ αυτές τις ακρότητες έφτασε ο εμφύλιος πόλεμος και προκάλεσε μεγάλη εντύπωση, γιατί ήταν ο πρώτος που έγινε. Αργότερα μπορεί κανείς να πει ότι ολόκληρος ο ελληνισμός συνταράχτηκε, γιατί παντού σημειώθηκαν εμφύλιοι σπαραγμοί. Οι δημοκρατικοί καλούσαν τους Αθηναίους να τους βοηθήσουν και οι ολιγαρχικοί τους Λακεδαιμονίους. Όσο διαρκούσε η ειρήνη δεν είχαν ούτε πρόφαση, αλλά ούτε την διάθεση να τους καλέσουν για βοήθεια. Με τον πόλεμο, όμως, καθεμιά από τις αντίπαλες πολιτικές παρατάξεις μπορούσε εύκολα να βρει ευκαιρία να προκαλέσει εξωτερική επέμβαση για να καταστρέψει τους αντιπάλους της και να ενισχυθεί η ίδια για ν᾽ ανατρέψει το πολίτευμα. [3.82.2] Οι εμφύλιες συγκρούσεις έφεραν μεγάλες κι αμέτρητες συμφορές στις πολιτείες, συμφορές που γίνονται και θα γίνονται πάντα όσο δεν αλλάζει η φύση του ανθρώπου, συμφορές που μπορεί να είναι βαρύτερες ή ελαφρότερες κι έχουν διαφορετική μορφή ανάλογα με τις περιστάσεις. Σε καιρό ειρήνης και όταν ευημερεί ο κόσμος και οι πολιτείες, οι άνθρωποι είναι ήρεμοι γιατί δεν τους πιέζουν ανάγκες φοβερές. Αλλ᾽ όταν έρθει ο πόλεμος που φέρνει στους ανθρώπους την καθημερινή στέρηση, γίνεται δάσκαλος της βίας κι ερεθίζει τα πνεύματα του πλήθους σύμφωνα με τις καταστάσεις που δημιουργεί. [3.82.3] Ο εμφύλιος πόλεμος, λοιπόν, μεταδόθηκε από πολιτεία σε πολιτεία. Κι όσες πολιτείες έμειναν τελευταίες, έχοντας μάθει τί είχε γίνει αλλού, προσπαθούσαν να υπερβάλουν σ᾽ επινοητικότητα, σε ύπουλα μέσα και σε ανήκουστες εκδικήσεις. [3.82.4] Για να δικαιολογούν τις πράξεις τους άλλαζαν ακόμα και την σημασία των λέξεων. Η παράλογη τόλμη θεωρήθηκε ανδρεία και αφοσίωση στο κόμμα, η προσωπική διστακτικότητα θεωρήθηκε δειλία που κρύβεται πίσω από εύλογες προφάσεις και η σωφροσύνη προσωπίδα της ανανδρίας. Η παραφορά θεωρήθηκε ανδρική αρετή, ενώ η τάση να εξετάζονται προσεκτικά όλες οι όψεις ενός ζητήματος θεωρήθηκε πρόφαση για υπεκφυγή. [3.82.5] Όποιος ήταν έξαλλος γινόταν ακουστός, ενώ όποιος έφερνε αντιρρήσεις γινόταν ύποπτος. Όποιον επινοούσε κανένα τέχνασμα και πετύχαινε, τον θεωρούσαν σπουδαίο, κι όποιον υποψιαζόταν σύγκαιρα και φανέρωνε τα σχέδια του αντιπάλου, τον θεωρούσαν ακόμα πιο σπουδαίο. Ενώ όποιος ήταν αρκετά προνοητικός, ώστε να μην χρειαστούν τέτοια μέσα, θεωρούσαν ότι διαλύει το κόμμα και ότι είναι τρομοκρατημένος από την αντίπαλη παράταξη. Με μια λέξη, όποιος πρόφταινε να κάνει κακό πριν από άλλον, ήταν άξιος επαίνου, καθώς κι εκείνος που παρακινούσε στο κακό όποιον δεν είχε σκεφτεί να το κάνει. [3.82.6] Αλλά και η συγγένεια θεωρήθηκε χαλαρότερος δεσμός από την κομματική αλληλεγγύη, γιατί οι ομοϊδεάτες ήσαν έτοιμοι να επιχειρήσουν οτιδήποτε, χωρίς δισταγμό, και τούτο επειδή τα κόμματα δεν σχηματίστηκαν για να επιδιώξουν κοινή ωφέλεια με νόμιμα μέσα, αλλά, αντίθετα, για να ικανοποιήσουν την πλεονεξία τους παρανομώντας. Και η μεταξύ τους αλληλεγγύη βασιζόταν περισσότερο στην συνενοχή τους παρά στους όρκους τους στους θεούς. [3.82.7] Τις εύλογες προτάσεις των αντιπάλων τις δέχονταν με υστεροβουλία και όχι με ειλικρίνεια για να φυλαχτούν από ένα κακό αν οι άλλοι ήσαν πιο δυνατοί. Και προτιμούσαν να εκδικηθούν για κάποιο κακό αντί να προσπαθήσουν να μην το πάθουν. Όταν έκαναν όρκους για κάποια συμφιλίωση, τους κρατούσαν τόσο μόνο όσο δεν είχαν την δύναμη να τους καταπατήσουν, μη έχοντας να περιμένουν βοήθεια από αλλού. Αλλά μόλις παρουσιαζόταν ευκαιρία, εκείνοι που πρώτοι είχαν ξαναβρεί το θάρρος τους, αν έβλεπαν ότι οι αντίπαλοί τους ήσαν αφύλαχτοι, τους χτυπούσαν κι ένιωθαν μεγαλύτερη χαρά να τους βλάψουν εξαπατώντας τους, παρά χτυπώντας τους ανοιχτά. Θεωρούσαν ότι ο τρόπος αυτός όχι μόνο είναι, πιο ασφαλής αλλά και βραβείο σε αγώνα δόλου. Γενικά είναι ευκολότερο να φαίνονται επιδέξιοι οι κακούργοι, παρά να θεωρούνται τίμιοι όσοι δεν είναι δόλιοι. Οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν να κάνουν το κακό και να θεωρούνται έξυπνοι, παρά να είναι καλοί και να τους λένε κουτούς. [3.82.8] Αιτία όλων αυτών ήταν η φιλαρχία που έχει ρίζα την πλεονεξία και την φιλοδοξία που έσπρωχναν τις φατρίες ν᾽ αγωνίζονται με λύσσα. Οι αρχηγοί των κομμάτων, στις διάφορες πολιτείες, πρόβαλλαν ωραία συνθήματα. Ισότητα των πολιτών από την μια μεριά, σωφροσύνη της αριστοκρατικής διοίκησης από την άλλη. Προσποιούνταν έτσι ότι υπηρετούν την πολιτεία, ενώ πραγματικά ήθελαν να ικανοποιήσουν προσωπικά συμφέροντα και αγωνίζονταν με κάθε τρόπο να νικήσουν τους αντιπάλους τους. Τούτο τους οδηγούσε να κάνουν τα φοβερότερα πράματα επιδιώκοντας να εκδικηθούν τους αντιπάλους τους, όχι ώς το σημείο που επιτρέπει η δικαιοσύνη ή το συμφέρον της πολιτείας, αλλά κάνοντας τις αγριότερες πράξεις, με μοναδικό κριτήριο την ικανοποίηση του κόμματός τους. Καταδίκαζαν άνομα τους αντιπάλους τους ή άρπαζαν βίαια την εξουσία, έτοιμοι να κορέσουν το μίσος τους. Καμιά από τις δύο παρατάξεις δεν είχε κανέναν ηθικό φραγμό κι εκτιμούσε περισσότερο όσους κατόρθωναν να κρύβουν κάτω από ωραία λόγια φοβερές πράξεις. Όσοι πολίτες ήσαν μετριοπαθείς θανατώνονταν από την μια ή την άλλη παράταξη, είτε επειδή είχαν αρνηθεί να πάρουν μέρος στον αγώνα είτε επειδή η ιδέα και μόνο ότι θα μπορούσαν να επιζήσουν προκαλούσε εναντίον τους τον φθόνο.
Πρωτότυπο κείμενο:
[3.82.1] Οὕτως ὠμὴ ‹ἡ› στάσις προυχώρησε, καὶ ἔδοξε μᾶλλον, διότι ἐν τοῖς πρώτη ἐγένετο, ἐπεὶ ὕστερόν γε καὶ πᾶν ὡς εἰπεῖν τὸ Ἑλληνικὸν ἐκινήθη, διαφορῶν οὐσῶν ἑκασταχοῦ τοῖς τε τῶν δήμων προστάταις τοὺς Ἀθηναίους ἐπάγεσθαι καὶ τοῖς ὀλίγοις τοὺς Λακεδαιμονίους. καὶ ἐν μὲν εἰρήνῃ οὐκ ἂν ἐχόντων πρόφασιν οὐδ᾽ ἑτοίμων παρακαλεῖν αὐτούς, πολεμουμένων δὲ καὶ ξυμμαχίας ἅμα ἑκατέροις τῇ τῶν ἐναντίων κακώσει καὶ σφίσιν αὐτοῖς ἐκ τοῦ αὐτοῦ προσποιήσει ῥᾳδίως αἱ ἐπαγωγαὶ τοῖς νεωτερίζειν τι βουλομένοις ἐπορίζοντο. [3.82.2] καὶ ἐπέπεσε πολλὰ καὶ χαλεπὰ κατὰ στάσιν ταῖς πόλεσι, γιγνόμενα μὲν καὶ αἰεὶ ἐσόμενα, ἕως ἂν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ, μᾶλλον δὲ καὶ ἡσυχαίτερα καὶ τοῖς εἴδεσι διηλλαγμένα, ὡς ἂν ἕκασται αἱ μεταβολαὶ τῶν ξυντυχιῶν ἐφιστῶνται. ἐν μὲν γὰρ εἰρήνῃ καὶ ἀγαθοῖς πράγμασιν αἵ τε πόλεις καὶ οἱ ἰδιῶται ἀμείνους τὰς γνώμας ἔχουσι διὰ τὸ μὴ ἐς ἀκουσίους ἀνάγκας πίπτειν· ὁ δὲ πόλεμος ὑφελὼν τὴν εὐπορίαν τοῦ καθ᾽ ἡμέραν βίαιος διδάσκαλος καὶ πρὸς τὰ παρόντα τὰς ὀργὰς τῶν πολλῶν ὁμοιοῖ. [3.82.3] ἐστασίαζέ τε οὖν τὰ τῶν πόλεων, καὶ τὰ ἐφυστερίζοντά που πύστει τῶν προγενομένων πολὺ ἐπέφερε τὴν ὑπερβολὴν τοῦ καινοῦσθαι τὰς διανοίας τῶν τ᾽ ἐπιχειρήσεων περιτεχνήσει καὶ τῶν τιμωριῶν ἀτοπίᾳ. [3.82.4] καὶ τὴν εἰωθυῖαν ἀξίωσιν τῶν ὀνομάτων ἐς τὰ ἔργα ἀντήλλαξαν τῇ δικαιώσει. τόλμα μὲν γὰρ ἀλόγιστος ἀνδρεία φιλέταιρος ἐνομίσθη, μέλλησις δὲ προμηθὴς δειλία εὐπρεπής, τὸ δὲ σῶφρον τοῦ ἀνάνδρου πρόσχημα, καὶ τὸ πρὸς ἅπαν ξυνετὸν ἐπὶ πᾶν ἀργόν· τὸ δ᾽ ἐμπλήκτως ὀξὺ ἀνδρὸς μοίρᾳ προσετέθη, ἀσφαλείᾳ δὲ τὸ ἐπιβουλεύσασθαι ἀποτροπῆς πρόφασις εὔλογος. [3.82.5]καὶ ὁ μὲν χαλεπαίνων πιστὸς αἰεί, ὁ δ᾽ ἀντιλέγων αὐτῷ ὕποπτος. ἐπιβουλεύσας δέ τις τυχὼν ξυνετὸς καὶ ὑπονοήσας ἔτι δεινότερος· προβουλεύσας δὲ ὅπως μηδὲν αὐτῶν δεήσει, τῆς τε ἑταιρίας διαλυτὴς καὶ τοὺς ἐναντίους ἐκπεπληγμένος. ἁπλῶς δὲ ὁ φθάσας τὸν μέλλοντα κακόν τι δρᾶν ἐπῃνεῖτο, καὶ ὁ ἐπικελεύσας τὸν μὴ διανοούμενον. [3.82.6] καὶ μὴν καὶ τὸ ξυγγενὲς τοῦ ἑταιρικοῦ ἀλλοτριώτερον ἐγένετο διὰ τὸ ἑτοιμότερον εἶναι ἀπροφασίστως τολμᾶν· οὐ γὰρ μετὰ τῶν κειμένων νόμων ὠφελίας αἱ τοιαῦται ξύνοδοι, ἀλλὰ παρὰ τοὺς καθεστῶτας πλεονεξίᾳ. καὶ τὰς ἐς σφᾶς αὐτοὺς πίστεις οὐ τῷ θείῳ νόμῳ μᾶλλον ἐκρατύνοντο ἢ τῷ κοινῇ τι παρανομῆσαι. [3.82.7] τά τε ἀπὸ τῶν ἐναντίων καλῶς λεγόμενα ἐνεδέχοντο ἔργων φυλακῇ, εἰ προύχοιεν, καὶ οὐ γενναιότητι. ἀντιτιμωρήσασθαί τέ τινα περὶ πλείονος ἦν ἢ αὐτὸν μὴ προπαθεῖν. καὶ ὅρκοι εἴ που ἄρα γένοιντο ξυναλλαγῆς, ἐν τῷ αὐτίκα πρὸς τὸ ἄπορον ἑκατέρῳ διδόμενοι ἴσχυον οὐκ ἐχόντων ἄλλοθεν δύναμιν· ἐν δὲ τῷ παρατυχόντι ὁ φθάσας θαρσῆσαι, εἰ ἴδοι ἄφαρκτον, ἥδιον διὰ τὴν πίστιν ἐτιμωρεῖτο ἢ ἀπὸ τοῦ προφανοῦς, καὶ τό τε ἀσφαλὲς ἐλογίζετο καὶ ὅτι ἀπάτῃ περιγενόμενος ξυνέσεως ἀγώνισμα προσελάμβανεν. ῥᾷον δ᾽ οἱ πολλοὶ κακοῦργοι ὄντες δεξιοὶ κέκληνται ἢ ἀμαθεῖς ἀγαθοί, καὶ τῷ μὲν αἰσχύνονται, ἐπὶ δὲ τῷ ἀγάλλονται. [3.82.8] πάντων δ᾽ αὐτῶν αἴτιον ἀρχὴ ἡ διὰ πλεονεξίαν καὶ φιλοτιμίαν· ἐκ δ᾽ αὐτῶν καὶ ἐς τὸ φιλονικεῖν καθισταμένων τὸ πρόθυμον. οἱ γὰρ ἐν ταῖς πόλεσι προστάντες μετὰ ὀνόματος ἑκάτεροι εὐπρεποῦς, πλήθους τε ἰσονομίας πολιτικῆς καὶ ἀριστοκρατίας σώφρονος προτιμήσει, τὰ μὲν κοινὰ λόγῳ θεραπεύοντες ἆθλα ἐποιοῦντο, παντὶ δὲ τρόπῳ ἀγωνιζόμενοι ἀλλήλων περιγίγνεσθαι ἐτόλμησάν τε τὰ δεινότατα ἐπεξῇσάν τε τὰς τιμωρίας ἔτι μείζους, οὐ μέχρι τοῦ δικαίου καὶ τῇ πόλει ξυμφόρου προτιθέντες, ἐς δὲ τὸ ἑκατέροις που αἰεὶ ἡδονὴν ἔχον ὁρίζοντες, καὶ ἢ μετὰ ψήφου ἀδίκου καταγνώσεως ἢ χειρὶ κτώμενοι τὸ κρατεῖν ἑτοῖμοι ἦσαν τὴν αὐτίκα φιλονικίαν ἐκπιμπλάναι. ὥστε εὐσεβείᾳ μὲν οὐδέτεροι ἐνόμιζον, εὐπρεπείᾳ δὲ λόγου οἷς ξυμβαίη ἐπιφθόνως τι διαπράξασθαι, ἄμεινον ἤκουον. τὰ δὲ μέσα τῶν πολιτῶν ὑπ᾽ ἀμφοτέρων ἢ ὅτι οὐ ξυνηγωνίζοντο ἢ φθόνῳ τοῦ περιεῖναι διεφθείροντο.

Πηγή: Ένα συγκλονιστικά επίκαιρο απόσπασμα από τον Θουκυδίδη – Ενωμένη Ρωμηοσύνη

Σχολιάστε

Filed under ΑΞΙΕΣ-ΡΙΖΕΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Φωκίων ο Αθηναίος (402-317 π.Χ.)

Από : Αντιστράτηγο ε.α. Ιωάννη Κρασσά

«Ὅταν ἴδω τοὺς μὲν νέους ἀποφασισμένους νὰ φυλάττουν τὴν τάξιν(να σέβονται την νομιμότητα), τούς δὲ πλουσίους νὰ συνεισφέρουν καὶ τοὺς ρήτορας (πολιτικούς) νὰ ἀπέχουν ἀπὸ τοῦ νὰ κλέπτουν τὰ δημόσια». Ἡ ἀπάντηση τοῦ Φωκίωνος στήν ἐρώτηση τοῦ Ὑπερείδη[1], γιὰ τό πότε θὰ συμβούλευε τούς Ἀθηναίους νὰ πολεμήσουν κατά τῶν Μακεδόνων. Πλούταρχος(Βίοι Παράλληλοι).           

Ο Καλός και Αγαθός Πολίτης

Ο Φωκίων γεννήθηκε το 402 π.Χ. στην Αθήνα, δύο χρόνια μετά το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου(431-404 π.Χ.). Οι πληροφορίες για την οικογενειακή του κατάσταση διίστανται[2]. Υπήρξε μαθητής του Πλάτωνος και του Ξενοκράτους[3]. Πρωταγωνίστησε στα δημόσια πράγματα των Αθηνών ως στρατηγός και πολιτικός την περίοδο της βασιλείας του Φιλίππου Β΄, του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Φιλίππου Γ’. Οι Αθηναίοι είχαν διχασθεί(καθόλου πρωτότυπο) σε δύο παρατάξεις(φιλομακεδονική και αντιμακεδονική). Ο Φωκίων ανήκε σ’ αυτούς που πίστευαν ότι η Αθήνα όφειλε να αναγνωρίσει την μακεδονική ηγεμονία και να συμπορευθεί μαζί της. Αυτό δεν τον εμπόδισε να πολεμήσει κατά των Μακεδόνων και να τους νικήσει, κάθε φορά που εκλέγονταν να ηγηθεί του στρατού.

Το 376 π.Χ., ο Αθηναϊκός στόλος υπό τον Χαβρία[4] καταναυμάχησε τον Σπαρτιατικό στην Νάξο και ανέκτησε την ναυτική κυριαρχία στο Αιγαίο. Ο Φωκίων, παρά το νεαρό της ηλικίας(26 χρονών), ηγήθηκε του αριστερού της παρατάξεως και συνέβαλε σημαντικά στην νίκη.

Φωκίων και Φίλιππος

Το 349 π.Χ., ο Φωκίων εκστράτευσε στην Εύβοια προς αναχαίτιση των μακεδονικών δυνάμεων υπό τον Φιλίππο Β΄. Τους νίκησε στις Ταμίνες(σημερινό Αλιβέρι Ευβοίας) και κατέλαβε το στρατηγικής σημασίας οχυρό της Ζάρετρας (60 χλμ. ΝΑ Χαλκίδος), στο στενότερο σημείο της νήσου.

Το 339 π.Χ., ο 63χρονος[5] Φωκίων απέτρεψε την κατάληψη του Βυζαντίου[6] από τον Φίλιππο, τραυματίσθηκε όμως κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων και επέστρεψε στην Αθήνα.

     

        Φωκίων                                     Φίλιππος Β΄                     Αλέξανδρος

Ο ρεαλιστής Φωκίων συνειδητοποίησε ότι η σφύζουσα από «νεανικό» παλμό Μακεδονία αποτελούσε την ανερχόμενη δύναμη της Ελλάδος και η επικράτηση της αποτελούσε θέμα χρόνου. Στην «Εκκλησία του Δήμου[7]» εξέφρασε την άποψη να αποδεχθούν τους όρους που πρόσφερε ο Φίλιππος για την αναγνώριση της ηγεμονίας του. Οι Αθηναίοι όμως ασπάσθηκαν την πρόταση του Δημοσθένους[8], ο οποίος πρότεινε να αντιπαρατεθούν με τους Μακεδόνες μακριά από την Αθήνα. Ο Φωκίων σχολίασε: «Ας μην εξετάζουμε που θα πολεμήσουμε, αλλά πως θα να νικήσουμε, για τους ηττημένους όλες οι συμφορές είναι κοντά».

Το 338 π.Χ., στην Χαιρώνεια της Βοιωτίας, ο πειθαρχημένος και καλύτερα εκπαιδευμένος στρατός των Μακεδόνων, νίκησε τις συνασπισμένες δυνάμεις των πόλεων της Νοτίου Ελλάδος[9]. Ο ενθουσιασμός των Αθηναίων μετατράπηκε σε πανικό, με αποτέλεσμα να αποδεχθούν τους δυσβάσταχτους όρους που έθεσε ο Φίλιππος για την υπογραφή της ειρήνης. Με την νίκη αυτή ο Φίλιππος επιβεβαίωσε την κυριαρχία επί ολοκλήρου της Ελλάδος, πλην της Σπάρτης (επέλεξε να μην την καταλάβει).

Φωκίων και Αλέξανδρος

Το 336 π.Χ., μετά την είδηση της δολοφονίας του Φιλίππου, προς τους πανηγυρίζοντας συμπολίτες επεσήμανε: «Η δύναμη των αντιπάλων που αντιμετωπίσαμε στην Χαιρώνεια, μειώθηκε κατά ένα άτομο». Η πληροφορία ότι, ο Αλέξανδρος που τον διαδέχθηκε στον θρόνο, σκοτώθηκε πολεμώντας τους Ιλλυριούς, αποτέλεσε την αφορμή ξεσηκωμού τόσο των Θηβαίων, όσο και των Αθηναίων. Ο Αλέξανδρος αιφνιδίασε τους πάντες κινούμενος με απίστευτη για την εποχή του ταχύτητα. Νίκησε τους Θηβαίους και κατέστρεψε εκ θεμελίων την πόλη τους, εκτός από το σπίτι του ποιητή Πινδάρου. Οι Αθηναίοι τρέμοντες την οργή του νεαρού βασιλέως, απέστειλαν πρόταση ειρήνης, την οποίαν ο Αλέξανδρος απέρριψε με περιφρόνηση. Δεν συμπεριφέρθηκε όμως με το ίδιο τρόπο προς τον Φωκίωνα, ό οποίος έφερε νέο ψήφισμα και του πρότεινε να σταματήσει να μάχεται τους Έλληνες και να στραφεί κατά των βαρβάρων. Ο Αλέξανδρος σε ένδειξη της φιλίας του και της αναγνωρίσεως ως του τιμιότερου των Αθηναίων, τού απέστειλε 100 τάλαντα. Ο Φωκίων τα επέστρεψε διαμηνύοντας: «Ἄς μ’ ἀφήσει καὶ νὰ φαίνομαι καὶ νὰ εἶμαι ἔντιμος», αποδεικνύοντας ότι πλουσιότερος του δίδοντος είναι ο μη έχων ανάγκη τα χρήματα. Ο Αλέξανδρος μόνο αυτόν και τον Αντίπατρο προσφωνούσε στις επιστολές τους με την λέξη «Χαίρειν».

Ο Άρπαλος[10]

Το καλοκαίρι του 324 π. Χ., κατέπλευσε στο Σούνιο ο Άρπαλος θησαυροφύλακας και στενός φίλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, με 30 πλοία, 6.000 μισθοφόρους και 5.000 τάλαντα[11], τα οποία υπεξαίρεσε από το βασιλικό ταμείο. Οι Αθηναίοι κατόπιν προτάσεως του Δημοσθένους αρνήθηκαν να τον δεχθούν και απαγόρευσαν τον ελλιμενισμό των πλοίων του στον λιμένα του Πειραιώς. Ο Άρπαλος ασφάλισε τον θησαυρό του στο Ταίναρο και επέστρεψε στην Αθήνα με τρία πλοία και 700 τάλαντα. Επικαλέστηκε το δικαίωμα της ικεσίας, με την ιδιότητα του Αθηναίου πολίτου, την οποία απέκτησε, μετά την προμήθεια της πόλεως με σιτάρι κατά την περίοδο της σιτοδείας (330-326 π.Χ.). Η πόλη απέρριψε την πρότασή του, να επαναστατήσουν εναντίον του Αλεξάνδρου, ο οποίος διαμήνυσε να επιστρέψουν τα χρήματα και να παραδώσουν τον Άρπαλο. Οι Αθηναίοι, προκειμένου να αποφύγουν την έκδοσή του, τον φυλάκισαν και κατάσχεσαν τα 700 τάλαντα, τα οποία φυλάχθηκαν στην Ακρόπολη με ευθύνη του Δημοσθένους.

                  

Υπερείδης,                  Δημοσθένης,                    Χρυσό Τάλαντο.

Η Δωροδοκία

Ο Άρπαλος μετά από λίγες ημέρες δραπέτευσε με την βοήθεια των φυλάκων. Το θέμα πήρε απρόβλεπτη τροπή, όταν από τα κατασχεθέντα χρήματα δεν βρέθηκαν παρά 350 τάλαντα. Οι υποψίες επικεντρώθηκαν στον Δημοσθένη, ο οποίος ήταν ο κύριος υπεύθυνος για τον χειρισμό της υποθέσεως. Η έρευνα για την ανεύρεση των απολεσθέντων ταλάντων ανατέθηκε στον Άρειο Πάγο, ο οποίος τον Φεβρουάριο του 323 π.Χ., κατέθεσε τον κατάλογο των δωροδοκηθέντων. Ανάμεσα τους ήταν ο Δημοσθένης, ο στρατηγός Φιλοκλής, ο γαμπρός του στρατηγού Φωκίωνος Χαρικλής, ο ρήτορας Αγνωνίδης και πολλοί άλλοι. Στο δικαστήριο της Ηλιαίας[12], υπό εξαιρετικά φορτισμένο κλίμα, πρώτος καταδικάσθηκε ο Δημοσθένης σε πρόστιμο 50 ταλάντων, ο οποίος παραδέχθηκε ότι έλαβε 20 τάλαντα, ισχυρίσθηκε όμως ότι το έπραξε για εθνικούς σκοπούς. Αδυνατώντας να πληρώσει το πρόστιμο φυλακίσθηκε αλλά δραπέτευσε και κατέφυγε στην Αίγινα. Ανάλογες ποινές επιβλήθηκαν στους υπόλοιπους καταδικασθέντες. Ο Άρπαλος μετέβη στην Κρήτη, όπου δολοφονήθηκε από τον Σπαρτιάτη Θίβρωνα, αρχηγό των μισθοφόρων που στρατολόγησε.

Η υπόθεση των «Αρπάλειων χρημάτων» αναζωπύρωσε τα αντιμακεδονικά αντανακλαστικά των Αθηναίων. Μέσα σ’ ένα κλίμα ακραίου λαϊκισμού, δημαγωγίας και αλληλοκατηγοριών αποφάσισαν να επαναστατήσουν κατά της «τυραννίας» του Αλεξάνδρου. Οι δωροδοκηθέντες, προκειμένου να αποφύγουν την μήνιν του Αντιπάτρου, κατηγόρησαν τον Άρπαλο, ο Φωκίων όμως τον υπερασπίσθηκε και φρόντισε το παιδί του μετά τον θάνατό του.

Ο Λαμιακός Πόλεμος

Την 10η Ιουνίου του 323 π.Χ., ο Μέγας Αλέξανδρος πέθανε στην Βαβυλώνα και τον διαδέχθηκε ο Φίλιππος Γ΄[13]. Επί της ουσίας κυβερνούσε ο Περδίκκας και μετά την δολοφονία του το 321 π.Χ., τον διαδέχθηκε ο Αντίπατρος. Στην είδηση του θανάτου του Αλεξάνδρου οι ρήτορες ξεσήκωσαν το αθηναϊκό λαό εναντίον των Μακεδόνων. Ο Φωκίων πρότεινε να σκεφτούν με ψυχραιμία για το πως θα ενεργήσουν λέγοντας: «Αν (ο Αλέξανδρος) είναι σήμερα νεκρός, θα είναι και αύριο. Ας αποφασίσουμε με ηρεμία». Ο Υπερείδης τότε τον ρώτησε πότε θα συμβούλευε τους Αθηναίους να πολεμήσουν. Η απάντηση που έλαβε έχει διαχρονική ισχύ. «Ὅταν ἴδω τοὺς μὲν νέους ἀποφασισμένους νὰ φυλάττουν τὴν τάξιν, τούς δὲ πλουσίους νὰ συνεισφέρουν καὶ τοὺς ρήτορας (πολιτικούς) νὰ ἀπέχουν ἀπὸ τοῦ νὰ κλέπτουν τὰ δημόσια».

Ο Λεωσθένης ψηφίσθηκε στρατηγός και νίκησε τους Μακεδόνες στα Μέγαρα και στην συνέχεια τον ίδιο τον Αντίπατρο στις Θερμοπύλες, υποχρεώνοντάς τον να καταφύγει στο οχυρό της Λαμίας. Οι Αθηναίοι πολιόρκησαν την πόλη και ένεκα αυτού του γεγονότος ο πόλεμος ονομάσθηκε «Λαμιακός». Μετά τον θάνατο του Λεωσθένους ανέλαβε ο Αντίφιλος. Ο πόλεμος πήρε διαφορετική τροπή μετά την νίκη του μακεδονικού στόλου επί του νεότευκτου αθηναϊκού στην Αμοργό. Οι Μακεδόνες αποβιβάσθηκαν στην αρχαία Ραμνούντα, (σημερινή Αγία Μαρίνα, πλησίον του Μαραθώνος) και βάδισαν κατά των Αθηνών. Η είδηση δημιούργησε πανικό, όλοι είχαν άποψη, αλλά κανένας δεν αναλάμβανε δράση. Ο Φωκίων παρατήρησε, «Βλέπω πολλούς στρατηγούς, αλλά λίγους στρατιώτες». Παρ’ όλα αυτά ηγήθηκε του στρατού και αναχαίτισε τους εισβολείς.

Την Αύγουστο του 422 π.Χ., Οι Μακεδόνες νίκησαν τους Αθηναίους στη Κραννώνα(σημερινό Κιλελέρ Θεσσαλίας), σε μία μάχη η οποία έκρινε την έκβαση του πολέμου. Όταν ο Αντίπατρος με τον Κρατερό βάδισαν κατά της πόλεως, ο Φωκίων διαπραγματεύτηκε μία όσο δυνατόν έντιμη ανακωχή. Το πολίτευμα των Αθηνών έγινε ολιγαρχικό, πολίτες θωρούνταν μόνο όσοι είχαν περιουσία άνω των 2.000 δραχμών και μακεδονική φρουρά εγκαταστάθηκε στο οχυρό της Μουνιχίας(Σημερινή Καστέλα στον Πειραιά). Ο Υπερείδης συνελήφθη και θανατώθηκε. Ο Δημοσθένης που είχε εμπλακεί στην επανάσταση κατά το Αντιπάτρου, κατέφυγε στον Πόρο. Για να αποφύγει την σύλληψη αυτοκτόνησε πίνοντας δηλητήριο. Οι Αθηναίοι απώλεσαν όσα με τόσο κόπο είχε πετύχει με την χρηστή του διοίκηση ο Λυκούργος[14], εφάμιλλα της εποχής του Περικλέους.

Ο Φωκίων Ηγεμών

Ο Φωκίων ορίσθηκε ηγεμόνας των Αθηνών. Κυβέρνησε υποδειγματικά, αρκείτο στα ολίγα, επέλεγε με αξιοκρατικά κριτήρια και διαχειρίζονταν τα οικονομικά της πόλεως, χωρίς να αποκτά πλούτο. Πέτυχε να ανακληθούν από την εξορία πολλοί δηλωμένοι αντιμακεδόνες συμπατριώτες του. Δεν αποδεχόταν τα χρηματικά δώρα που του προσφέρονταν από την Μακεδονία, σε αντίθεση με τον φιλομακεδόνα Δημάδη[15]. Ο Αντίπατρος σχολίασε την συμπεριφορά τους: «Τον μεν Φωκίωνα δεν μπορώ να τον ταΐσω, τον δε Δημάδη δεν μπορώ να τον χορτάσω». Ο Δημάδης επιβεβαίωσε το γνωμικό «Ουδείς πλέον αχάριστος του ευεργετηθέντος». Όταν σταμάτησε να λαμβάνει από τον Αντίπατρο στράφηκε προς τον Περδίκκα[16]. Για κακή του τύχη η αλληλογραφία του αποκαλύφθηκε, με αποτέλεσμα αυτός και ο γιός του να συλληφθούν και να θανατωθούν.

Η Σύγκρουση Πολυ(σ)πέρχοντα και Κασσάνδρου

Το 319 π.Χ., ο Αντίπατρος πέθανε ορίζοντας αντιβασιλέα και «Στρατηγό Αυτοκράτορα», όχι τον υιό του Κάσσανδρο, αλλά τον ηλικιωμένο στρατηγό Πολυπέρχοντα, φέρνοντας έτσι αντιμέτωπους τους δύο φιλόδοξους άνδρες. Οι δύο διάδοχοι συσπείρωσαν τους οπαδούς τους και με το δέλεαρ της εξουσίας επήλθε ο διχασμός μεταξύ των Μακεδόνων(για να μην ξεχνιόμαστε).

Ο Πολυπέρχοντας, για να εξουδετερώσει την επιρροή του Κάσσανδρου, κατήργησε τα ολιγαρχικά πολιτεύματα που είχε επιβάλλει ο Αντίπατρος και επανάφερε τους εξόριστους αντιολιγαρχικούς. Ο υιός του Πολυπέρχοντα Αλέξανδρος αφίχθηκε στην Αθήνα, καθαίρεσε τον Φωκίωνα, επανάφερε το δημοκρατικό πολίτευμα και τον κατηγόρησε για προδοσία γιατί υποστήριζε τον Κάσσανδρο.

Η Δίκη

Το 319 π.Χ., οι δημοκρατικοί Αθηναίοι, με επικεφαλής τον Αγνωνίδη, παρέπεμψαν σε δίκη τον Φωκίωνα και τους φίλους του με την κατηγορία ότι, «Ήσαν υπεύθυνοι για την υποδούλωση της πατρίδος και την κατάλυση της δημοκρατίας, μετά τον Λαμιακό πόλεμο». Οι εντιμότεροι των πολιτών στην θέα του Φωκίωνος χαμήλωσαν το βλέμμα τους από ντροπή. Το κλίμα ήταν εξαιρετικά φορτισμένο με φωνές και εντάσεις, γεγονός που δεν επέτρεψε στους κατηγορούμενους να απολογηθούν. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, η ετυμηγορία του δικαστηρίου ήταν προαποφασισμένη. Ο εκλεγείς 45 φορές στρατηγός των Αθηναίων, κρίθηκε ένοχος των κατηγοριών και καταδικάσθηκε σε θάνατο[17]. Η απόφαση για τους κατηγορούμενους λήφθηκε δια ανατάσεως των χεριών.

Η μεταφορά της σωρού του Φωκίωνος εκτός της πόλεως

Νικόλαος Πουσέν (Βρετανία 1648).

Ο 85χρονος Φωκίων ορίσθηκε να πιεί το κώνειο τελευταίος μετά τον Νικοκλή, Θούδιπο, Ηγήμωνα και Πυθοκλή. Πριν την εκτέλεση προέτρεψε τον υιό του να μην κρατήσει κακία στους Αθηναίους. Επειδή το δηλητήριο εξαντλήθηκε ο δήμιος ζήτησε να πληρωθεί, αλλιώς δεν θα παρασκεύαζε καινούργιο κώνειο. Ο Φωκίων τότε πλήρωσε 12 δραχμές στον δήμιο σχολιάζοντας: «Οὐδέ νὰ ἀποθάνῃ τὶς δύναται δωρεάν εἰς τάς Ἀθήνας». Οι νεκροί αφέθηκαν άταφοι εκτός των ορίων της Αττικής. Η σύζυγος του όμως συνέλεξε την σωρό του και τον ενταφίασε κρυφά στην οικία τους.

Η Μεταμέλεια

Οι Αθηναίοι σύντομα μετανόησαν για το ανοσιούργημά τους, καταδίκασαν και εκτέλεσαν τον κατήγορό του Αγνωνίδη, ενώ ανήγειραν χάλκινο ανδριάντα του Φωκίωνος, στη βάση του οποίου εναπόθεσαν τα οστά του. Ο Φωκίων νυμφεύθηκε δύο φορές. Η πρώτη σύζυγος ήταν αδελφή του γλύπτου Κηφισίδοτου, Η δεύτερη είχε τον χαρακτήρα και τις αρετές του συζύγου της. Απέκτησε ένα υιό τον Φώκο που δεν διακρίθηκε, όπως ο πατέρας του.

Ανδρείος μετά Συνέσεως

Ο Φωκίων υπήρξε η ενσάρκωση του ιδανικού πολίτου, ζηλωτής της αριστείας, φιλόπατρις, ηθικός, δίκαιος, φιλαλήθης, φιλεύσπλαχνος, ανιδιοτελής, γενναίος, λιτοδίαιτος και μετριόφρων. Ο χαρακτήρας του υπήρξε συγκερασμός των ευγενέστερων ανθρωπίνων αρετών.

Ως στρατιωτικός ηγέτης διοικούσε δια του παραδείγματος. Θαυμαστής της σπαρτιατικής αγωγής, παρότι στρατηγός, υπέμενε με θαυμαστή αντοχή τις ταλαιπωρίες αρκούμενος στα απολύτως αναγκαία. Προτιμούσε την εξάντληση των ειρηνικών μέσων διευθετήσεως των διαφορών, πριν την προσφυγή στα όπλα.

Ως πολιτικός υπήρξε ασυμβίβαστος με τις αρχές του και ενεργούσε πάντοτε με γνώμονα το συμφέρον των Αθηνών. Οι λόγοι ήταν σύντομοι σαφείς και περιεκτικοί. Ο πολιτικός του αντίπαλος Δημοσθένης παρομοίαζε τον Φωκίωνα «Ως την κοπίδα των λόγων του». Όταν ο κάποτε τον προειδοποίησε, «Θα σε σκοτώσουν οι Αθηναίοι αν εκμανούν», εκείνος του απάντησε, «Και εσένα εάν βάλουν μυαλό».

Ο Φωκίων ήταν θαυμαστής του Σόλωνος, του Αριστείδου και του Περικλέους, πίστευε ότι οι πολιτικοί ηγέτες έπρεπε να διαθέτουν τόσο πολιτικές, όσο και πολεμικές αρετές. Η φιλοσοφία της πολιτικής του συνοψίζονταν στο: «Ή θα είσαι δυνατός, ή θα είσαι φίλος των δυνατών». Οι πολιτικές του πεποιθήσεις ήσαν συντηρητικές και δεν ήταν θιασώτης του δημοκρατικού πολιτεύματος. Θα απέφυγαν πολλές συμφορές οι Αθηναίοι, εάν ακολουθούσαν τις συμβουλές του.

Ο Φωκίων υπήρξε θύμα του λαϊκισμού των Αθηναίων δημαγωγών, του ευμετάβλητου της κρίσεως των συμπολιτών του και του αδυσώπητου ανταγωνισμού των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η καταδίκη του Φωκίωνος μοιάζει με αυτή του Σωκράτους (399 π.Χ.), τόσο ως προς το δικαστικό έγκλημα, όσον και στα δεινά που προκάλεσε στην πόλη.

Οι ημέρες και τα έργα του διασώθηκαν χάρις στο βιβλίο του Πλουτάρχου[18] «Βίοι Παράλληλοι». Υπήρξε ο τελευταίος «μεγάλος» της αρχαιότητος, άγνωστος στους περισσότερους σύγχρονους Έλληνες.

Διαπιστώσεις Συμπεράσματα

Από την αρχή της ιστορίας το ζητούμενο για τα περισσότερα τα κράτη είναι η αύξηση της ισχύος τους, πρώτα για να επιβιώσουν και κατόπιν για να κυριαρχήσουν. Αυτό σημαίνει περισσότερο πλούτο, μεγαλύτερο πληθυσμό και επιπλέον χώρο(και εάν τον επιθυμούμε διακαώς τον ονομάζουμε ζωτικό). Τα επιπλέον εδάφη αποκτώνται με την χρήση βίας. Τοιουτοτρόπως ενήργησε η Αθήνα, η Σπάρτη, η Θήβα, η Περσία, Μακεδονία, η Ρώμη, η Γερμανία, οι ΗΠΑ και στις ημέρες μας η Ρωσία με την Ουκρανία. Η συμπεριφορά αυτή αποτελεί την επιβεβαίωση των λόγων του Θουκιδίδου[19], «Δικαιοσύνη μπορεί να υπάρξει μόνο όταν οι αντίπαλοι είναι ισοδύναμοι, ειδάλλως ο ισχυρός κάνει ότι του επιτρέπει η δύναμη του και ο αδύνατος ότι του η επιβάλλει η αδυναμία του».     

Ο παγκόσμιος πολιτισμός θα είχε διαφορετική εξέλιξη, δίχως την συνεισφορά της Ελλάδος κατά τούς 5ο και 4ο αιώνες π.Χ. Θέσαμε τα θεμέλια και αναπτύξαμε σε θαυμαστό βαθμό τις επιστήμες, τις τέχνες, την αρχιτεκτονική, τη φιλοσοφία, τη στρατηγική, το θέατρο, την ποίηση, την ιατρική και πλήθος άλλες δραστηριότητες. Είναι απορίας άξιος γιατί αυτοί οι χαρισματικοί άνθρωποι δεν κατόρθωσαν να αλλάξουν την νοοτροπία και να εμφυσήσουν στους συμπολίτες τους την ενσυνείδητη πειθαρχία στους νόμους, την ανιδιοτέλεια, την αυτογνωσία και την αναγνώριση της υπεροχής.

Οι Αθηναίοι επινόησαν το πολίτευμα της δημοκρατίας, ώστε οι αποφάσεις για το μέλλον της πόλεως να είναι αποτέλεσμα της βουλήσεως της πλειοψηφίας και όχι ενός προσώπου. Η λήψη όμως των σωστών αποφάσεων προϋποθέτει να υπάρχει γνώση των δεδομένων, κοινή αντίληψη των παραγόντων που επηρεάζουν τα δρώμενα και αποδοχή ότι το δημόσιο συμφέρον τίθεται υπεράνω του ατομικού.

Την εποχή που ο Αλέξανδρος αναδείκνυε για μοναδική φορά στην ιστορία της την Ελλάδα σε υπερδύναμη, δεν φανήκαμε αντάξιοι των περιστάσεων. Αγνοήσαμε το «Ομόαιμο, το ομόγλωσο και το ομότροπο[20]» και αντί να συνταχθούμε μαζί του, προτιμήσαμε να τον πολεμήσουμε. Ξοδέψαμε τα «εθνικά ενεργειακά μας αποθέματα», σε εμφύλιες διαμάχες. Οι Σπαρτιάτες χρειάσθηκαν 27 χρόνια, για να επικρατήσουν επί των Αθηναίων, με την ηγεμονία τους να διαρκεί μόνο ένα έτος. Ο Μέγας Αλέξανδρος κατέλυσε την αχανή Περσική αυτοκρατορία σε τρία χρόνια και οι επίγονοί του βασίλευσαν επί τρείς αιώνες. Θα είχαμε πετύχει πολύ περισσότερα εάν είμασταν ενωμένοι.

Ο Άρπαλος υποτάχθηκε στα αχαλίνωτα πάθη του και πρόδωσε την φιλία του Αλεξάνδρου, χωρίς να αξιολογήσει την συγνώμη του στην πρώτη εκτροπή του. Τηρουμένων των αναλογιών, η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στην Αθήνα την εποχή του Άρπαλου είχε πολλές ομοιότητες μ’ αυτή του «σκανδάλου Κοσκωτά» το 1988.

Θα ήταν ευχής έργο για όλους εμάς τους σύγχρονους Έλληνες, αντί να είμαστε τιμητές των πάντων και να αξιώνουμε να μας αναγνωρισθούν αξίες και αρετές τις οποίες δεν αποδεικνύουμε ότι διαθέτουμε, να θάψουμε τον Άρπαλο, τον Αγνωνίδη και τον Δημάδη που κρύβουμε μέσα μας και να αναδείξουμε τον Φωκίωνα, τον Αριστείδη και τον Περικλή.

ΤΕΛΟΣ

 Αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Κρασσάς

Φεβρουάριος 2022

Πηγή: Φωκίων ο Αθηναίος (402-317 π.Χ.)

Σχολιάστε

Filed under ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Αρέσει σε %d bloggers: